Real Estate Sector Budget 2021 Expectations: आगामी अर्थसंकल्पाकडून रियल इस्टेट क्षेत्राच्या काय अपेक्षा आहेत?

Real Estate Sector Union Budget 2021 Expectations: गेल्या काही काळापासून मंदी असलेल्या रियल इस्टेट क्षेत्रामध्ये 2020 सालच्या चौथ्या तिमाहीत काही आशादायक वातावरण निर्माण झालं आहे. येत्या अर्थसंकल्पाकडून या क्षेत्राच्या काही अपेक्षा आहेत. त्यामध्ये आयकरात सवलत देणे, व्याजदर कमी करणे, मागणीस चालना देणे, गुंतवणुकीला चालना देणे या सारख्या इतर अनेक अपेक्षा आहेत.

फाईल फोटो

मुंबई: नोटबंदीनंतरच्या काळात रियल इस्टेट क्षेत्राला मोठा फटका बसला होता. घरांची मागणी कमी झाल्याने या क्षेत्रात एक प्रकारची मंदी आल्याचं दिसून आलं होतं. त्यातून सावरत असताना पुन्हा एकदा कोरोनामुळे सर्व क्षेत्राबरोबरच या क्षेत्राला फटका बसला. आता डिसेंबरपर्यंतच्या चौथ्या तिमाही या क्षेत्रामध्ये काही आशादायक वातावरण निर्माण झालं आहे. अशा वेळी येत्या एक फेब्रुवारीला मांडण्यात येणाऱ्या अर्थसंकल्पाकडून या क्षेत्राच्या काही अपेक्षा आहेत. या क्षेत्रातील काही मान्यवरांनी आपली मते आणि अपेक्षा व्यक्त केल्या आहेत.

शिशिर बैजल, अध्यक्ष-नाइट फ्रँक इंडिया गृहनिर्माण मागणीच्या बाबतीत, गृह कर्जाच्या मुख्य परतफेडीवरील कलम 80 C कर वजावट गृहनिर्माणवर लक्ष केंद्रीत फायदा प्रदान करत नाही. 150,000 इतकी स्वतंत्र वार्षिक वजावट घर खरेदी निवडण्यासाठी आवश्यक प्रोत्साहन देईल. क्रेडिट लिंक्ड सबसिडी स्कीम (सीएलएसएस) ने परवडणारी गृहनिर्माण क्षेत्रातील क्रियाकलाप पातळीत उल्लेखनीय वाढ सुनिश्चित केली आहे. कोविड-१९ महामारीचा त्रास आणि अर्थव्यवस्थेला परिणामापासून पुनर्प्राप्त होण्यासाठी संभाव्य दोन वर्षांची मुदत लक्षात घेता, सीएलएसएस योजनेची अंतिम मुदत 31 मार्च 2023 पर्यंत दोन वर्षांनी वाढविण्यात यावी.

याव्यतिरिक्त, मोठ्या शहरांमध्ये तुलनेने घरांच्या उच्च किंमती पाहता सीएलएसएस अनुदानाची अग्रिम रक्कम उत्पन्नाच्या निकषामध्ये संबंधित वर्धितबरोबर 3.5 लाख रुपये पर्यंत वाढविली पाहिजे (उत्पन्नाच्या श्रेणीनुसार सध्याच्या 2.3-2.67 लाख रुपयेच्या पातळी पासून) जे अनुदानाच्या रक्कमेला घर मूल्याच्या तुलनेत अधिक लक्षणीय बनवेल. अडकलेल्या निवासी प्रकल्पांना पुनरुज्जीवित करण्यासाठी ताणलेला मालमत्ता निधी चांगली प्रगती करत आहे. या निधीमध्ये दुरुपयोग रोखण्यासाठी आणि योग्य देखरेखीने प्रकल्पांची वेळेवर पूर्तता व्हावी यासाठी एक विकसित यंत्रणा असल्याचे लक्षात घेता सरकारने निधीचा आकार वाढविण्यावर विचार केला पाहिजे.

वाढीव आर्थिक पाठबळासहित, एनबीएफसी क्षेत्र पुन्हा आपल्या पायावर उभे राहीपर्यंत ही निधी प्रकल्पांच्या व्यापक गटांना देण्याकरीता प्रोत्साहित केले जाऊ शकते. कराचा आणि परिणामी घरांच्या किमतींचा प्रभाव टाळण्यासाठी सरकारने या अर्थसंकल्प अधिवेशनाचा उपयोग आगामी जीएसटी कौन्सिलच्या बैठकीत जीएसटी इनपुट टॅक्स क्रेडिटची जीर्णोद्धार करण्याच्या शिफारशीचा संदर्भ म्हणून केले पाहिजे. रीटसाठी सरकारने दीर्घ मुदतीच्या भांडवली नफा कर आकारणीसाठी गुंतवणूकीची मुदत तीन वर्षांपासून एका वर्षापर्यंत कमी केली पाहिजे. त्याद्वारे मोठ्या प्रमाणात किरकोळ गुंतवणूकदारांचा सहभाग सुनिश्चित होईल आणि अशा प्रकल्पांसाठी दीर्घ मुदतीच्या निधीचे आव्हान सोपे होईल.

मंजू याज्ञिक, सिनियर वाईस-प्रेसिडेंट, नरेडको (महाराष्ट्र) केंद्रीय अर्थसंकल्प 2021-22 हा कोविड-19 ने पीडित अर्थव्यवस्थेला संजीवनी देण्याच्या दृष्टीने एक मोठा प्रयत्न असेल. संपूर्ण देशाच्या लसीकरणाला प्राधान्य देण्याबरोबरच आरोग्य सेवावर अधिक लक्ष दिले जाऊ शकते. त्यानंतर रिअल इस्टेट या क्षेत्राचा क्रमांक असू शकतो, जे विकासाच्या आव्हानांचा सामना करीत आहे. कोविड-19 लॉकडाऊन संकट आणि महामारीच्या काळात जाहीर झालेल्या विविध उपाययोजनांनी या क्षेत्राला आवश्यक चालना दिली आहे. तथापि, विक्रीचा वेग कायम ठेवण्यासाठी आयकर नियमात शिथिलता देऊन रिअल इस्टेट क्षेत्रामध्ये गुंतवणुकीला चालना देता येईल, ज्यामुळे विक्री वाढेल.

जीएसटीच्या आघाडीवर, मागणी इनपुट क्रेडिटसहित जीएसटीसाठीची आहे, जे उद्योगासाठी आपल्या वाढीचा वेग कायम राखण्यास लाभदायक ठरेल. सामाजिक अंतर लक्षात घेता दुसर्‍या घरांना चांगली मागणी आहे आणि दुसऱ्या घरांवरील आयकरात सवलत रिअल इस्टेट क्षेत्राला प्रोत्साहित करेल. मंजूरी प्रक्रियेस गती देण्यासाठी आणि प्रकल्पाची अंमलबजावणी वेगवान करण्यासाठी सिंगल-विंडो क्लिअरन्स देखील आमच्या इच्छेच्या यादीमध्ये आहे. घर खरेदीदारांना रिअल इस्टेटमध्ये गुंतवणूक करण्यास प्रोत्साहित करण्यासाठी आणि त्यायोगे अन्सोल्ड इन्व्हेन्टरी ऑफलोड करण्यासाठी अर्थसंकल्पाने सध्याच्या घर कर्जाचे कमी व्याज दर, संपूर्ण वर्षभर सोपी तरलता सुरु ठेवणे देखील सुनिश्चित केले पाहिजे.

क्रिश रवेशिया, सीईओ, एज्लो रियल्टी केंद्रीय अर्थसंकल्पामध्ये मागणीला चालना देण्यासाठी व विकासाला पुन्हा ट्रॅकवर आणण्यासाठी रिअल इस्टेट क्षेत्राकडे अपेक्षांची यादी आहे. यादीच्या टॉपवर वर्तमान कमी व्याज दर आणि सोपी तरलतेची पद्धत सुरु ठेवण्यासारख्या उपाययोजना आहेत. कमी व्याज दर रिअल इस्टेटमध्ये गुंतवणुकीसाठी थेट प्रोत्साहन आहे. आमची आशा आहे की अर्थसंकल्प उद्योगासाठी मागणीला चालना देण्याऱ्या उपाययोजना जसे गृह कर्जावरील मुख्य परतफेडीसाठी आयकराच्या कलम 80 C अंतर्गत वजावटीची मर्यादा वाढविणे, गृह कर्जावरील मुख्य परतफेडीसाठी स्वतंत्र सूट प्रदान करणारे असावे, जेणेकरून रिअल इस्टेटमध्ये गुंतवणुकीला चालना मिळेल.

रीट्समध्ये गुंतवणुकीच्या बाबतीत विचार केल्यास, विकासकांसाठी व्यावसायिक मालमत्ता भाड्याने देण्यास निधी उभारण्यासाठी तो एक अनुकूल मार्ग बनला आहे. रीट्समधील 50,000 रुपये पर्यंतच्या गुंतवणुकीला कलम 80 C अंतर्गत वजावट म्हणून स्वीकार केले पाहिजे. रीट्ससाठी दीर्घ मुदतीच्या भांडवली नफाकरीता पात्र होण्यासाठी होल्डिंग पिरियड देखील 36 महिन्यांपासून 12 महिन्यांपर्यंत कमी केले पाहिजे. हे एक असं पाऊल असेल जे रीट्ससारख्या मूल्य निर्माण साधनमध्ये किरकोळ गुंतवणुकीला चालना देईल.

दुसरी आवश्यकता म्हणजे व्यवसाय सुलभतेत विशिष्ट कालावधीत प्रकल्प विकसित करण्याकरीता मर्यादित मंजूरी सहित अधिक सुधार करणे. अर्थमंत्र्यांनी पीएमएवाय सीएलएसएस अंतर्गत लाभ घेण्यासाठी वर्तमान योजना मार्च 2021 च्या पलीकडे आणि सर्कल रेट व अग्रीमेंट व्हॅल्यूमधील डिफरेन्शियल प्रायसिंग जून 2021 च्या पलीकडे विस्तार करावे, ज्यामुळे रिअल इस्टेटची मागणी वाढेल आणि वेगवान पुनर्प्राप्ती साध्य करण्यास मदत मिळेल.

शरद मित्तल, मुख्य कार्यकारी अधिकारी, मोतीलाल ओसवाल रिअल इस्टेट गेल्या सहा महिन्यांत निवासी रिअल इस्टेटने चांगली पुनर्प्राप्ती पाहिली असून मागील वर्षांच्या तुलनेत जवळपास सर्वच टॉप शहरे विक्रमी विक्री करत आहेत. गेल्या 4 ते 5 वर्षात निवासी रिअल इस्टेटपासून दूर राहिलेले ग्राहक आणि गुंतवणूकदार या क्षेत्रात परत येत आहेत. या पुनर्प्राप्तीचा काही भाग पेंट-अप डिमांड, डेव्हलपर डिस्काउंट आणि तात्पुरती मुद्रांक शुल्क माफी यांना जबाबदार धरला जाऊ शकतो, परंतु त्यातील एक मोठा भाग बहू-दशकातील कमी व्याज दर, कमी किंमतीमुळे भविष्यात किंमतीत होऊ शकणारी वाढ आणि कोविडमुळे घर खरेदी करण्याच्या गरजेमध्ये वाढ यासारख्या मूलभूत घटकांचा देखील आहे. ही गमावलेली मागणी परत येणे हे निवासी रिअल इस्टेटच्या पुनरुज्जीवनासाठी अत्यावश्यक आहे, जे नियामक सुधारणांच्या आणि वित्तपुरवठाांच्या संकटामुळे गेल्या 4 ते 5 वर्षांमध्ये अनेक आव्हानांचा सामना करीत आहे.

आगामी अर्थसंकल्पाने रिअल इस्टेटच्या मागणीच्या पुनरुज्जीवनावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. अंतिम-वापरकर्त्याच्या मागणीला चालना देण्यासाठी सुरु करता येतील असे महत्त्वपूर्ण उपायांपैकी एक म्हणजे परवडणारे गृहनिर्माणच्या लाभासाठी गृह मूल्यवर पात्रतेची मर्यादा सध्याच्या 45 लाखावरुन वाढवून 60 लाख करणे. यामुळे परवडणाऱ्या गृहनिर्माण योजनेचा लाभ अधिकाधिक घरांना होईल. 2017 पर्यंत, डीम्ड लेट आउट प्रॉपर्टी (सेकंड होम आणि त्यानंतर) पासून होणारी संपूर्ण नुकसान सर्व स्रोतांपासून उत्पन्नासह समायोजित केलं जाऊ शकतं. यामुळे अनेकांना कर नियोजनाच्या दृष्टिकोनातून रिअल इस्टेटमध्ये गुंतवणूक करण्यास प्रोत्साहित केले. ही मर्यादा 2017 च्या अर्थसंकल्पात 2 लाख रुपयांपर्यंत मर्यादित केल्याने गुंतवणुकदारांच्या मागणीत घट झाली. आगामी अर्थसंकल्पात ही मर्यादा हटविणे ही गमावलेली गुंतवणुकदारांची मागणी परत आणण्यात मदत करेल.