एक्स्प्लोर

SWAYAM: स्वयम पोर्टलवर नववी ते मॅनेजमेंट, इंजिनिअरिंगचे 2,100 हून अधिक कोर्स, तेही मोफत; IIM बेंगलोर, AICTE सह नऊ संस्था राष्ट्रीय समन्वयक

SWAYAM Portal: देशातील सर्वोत्तम संस्थांसोबत करार करून भारत सरकारने 2100 हून अधिक कोर्स विनामूल्य उपलब्ध करुन दिले आहेत. सर्टिफिकेट हवं असेल तर त्यासाठी वेगळी परीक्षा द्यावी लागेल. 

मुंबई: उच्च शिक्षण घ्यायची तुमची इच्छा तर काही कारणांमुळे अपूर्ण राहिली असेल तर काहीही काळजी करू नका. भारत सरकारच्या मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाच्या पुढाकाराने सुरू करण्यात आलेल्या स्वयम पोर्टलवर (SWAYAM Portal) नववी ते पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांसाठी ऑनलाईन कोर्स करता येतात आणि तेही विनामूल्य. यामध्ये आयआयएम बेंगलोर (IIM Benglore) आणि इंदिरा गांधी मुक्त विद्यापीठांसारख्या (IGNOU) नऊ प्रतिष्ठीत संस्थां को-ऑर्डिनेटरच्या भूमिकेत असून त्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना सर्वोत्तम शिक्षण देण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे. 

विद्यापीठ अनुदान आयोगाने (UGC) विद्यापीठांना त्यांचे 40 टक्के अभ्यासक्रम ऑनलाइन करण्याची परवानगी दिली आहे. या अंतर्गत विद्यापीठे स्वयम पोर्टलचा वापर करू शकतील. स्वयम पोर्टल मानव संसाधन विकास मंत्रालयाच्या पुढाकाराने चालवले जात आहे. यूजीसीच्या नियमानुसार विद्यार्थी विद्यापीठ, महाविद्यालयीन अभ्यासक्रम करण्यासोबतच पोर्टलवर स्वतः अभ्यास करू शकतील आणि तिथून मिळालेले गुणही त्यांच्या पदवीमध्ये ग्राह्य धरण्यात येतील. विशेष बाब म्हणजे विद्यार्थी पोर्टलवरच मोफत अभ्यास करू शकतात, यासाठी कोणतेही शूल्क आकारण्यात येणार नाही. जर एखाद्या कोर्ससाठी सर्टिफिकेट हवं असेल तर 1000 रुपये भरून दिलेल्या ठिकाणी परीक्षा द्यावी लागेल. या परीक्षेमध्ये उत्तीर्ण झाल्यानंतर त्याचे सर्टिफिकेट मिळणार आहे. 

What Is Swayam Portal : स्वयम पोर्टल काय आहे?

भारत सरकारने फेब्रुवारी 2017 मध्ये स्वयम पोर्टल सुरू केले. याद्वारे नववीच्या वर्गापासून ते पदव्युत्तरपर्यंतचे विद्यार्थी विविध अभ्यासक्रम ऑनलाइन मोफत करू शकतात. मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाच्या पुढाकाराने हे पोर्टल विकसित करण्यात आले आहे. या माध्यमातून विद्यार्थी 2100 हून अधिक अभ्यासक्रम शिकू शकतात. यासाठी एक हजाराहून अधिक शिक्षकांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. 

स्वयंम हा भारत सरकारने सुरू केलेला एक कार्यक्रम आहे. प्रवेश, समानता आणि गुणवत्ता ही देशातील शैक्षणिक धोरणाची तीन मुख्य तत्त्वे साध्य करण्यासाठी देशातील नामांकीत शिक्षकांच्या मदतीने हा कोर्स डिझाइन करण्यात आलेला आहे. काही कारणांमुळे शिक्षणापासून वंचित राहिलेल्यांना सर्वोत्कृष्ट शिक्षणाची संधी देणे, शिक्षणाची गंगा तळागाळात पोहोचवणे हा या मागचा उद्देश आहे. डिजिटल क्रांतीच्या माध्यमातून सर्व घटकांना ज्ञान आणि अर्थव्यवस्थेच्या मुख्य प्रवाहात सामील करून घेण्यासाठी स्वयंम 

SWAYAM वर आयोजित केलेले अभ्यासक्रम प्रकारामध्ये आयोजित केलेले आहेत,

(1) व्हिडीओ लेक्चर.
(2) खास तयार केलेले वाचन साहित्य, हे डाउनलोड करता येतं.
(3) टेस्ट आणि प्रश्नमंजुषांद्वारे स्व-मूल्यांकन चाचण्या.
(4) शंका निरसणासाठी ऑनलाइन डिस्कशन फोरम.

या माध्यमातून सर्वोत्तम शिक्षण मिळावं यासाठी खालील नऊ संस्थांची राष्ट्रीय को-ऑर्डिनेटर म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे, 

1. AICTE (All India Council for Technical Education) स्वयं शिक्षणासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय कोर्ससाठी.
2. NPTEL (National Programme on Technology Enhanced Learning) अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांसाठी.
3. UGC (University Grants Commission) नॉन टेक्निकल पोस्ट ग्रॅज्युएशन कोर्स.
4. CEC (Consortium for Educational Communication) पदवीपूर्व शिक्षणासाठी.
5. NCERT (National Council of Educational Research and Training) शालेय शिक्षणासाठी.
6. NIOS (National Institute of Open Schooling) शालेय शिक्षणासाठी.
7. IGNOU (Indira Gandhi National Open University) दूरस्थ विद्यार्थ्यांसाठी.
8. IIMB (Indian Institute of Management, Bangalore) मॅनेजमेंट विद्यार्थ्यांसाठी.
9. NITTTR (National Institute of Technical Teachers Training and Research) शिक्षकांच्या प्रशिक्षणासाठी. 

Swayam Cources List : हे कोर्स करू शकता  

पोर्टलसाठी आर्ट, ह्युमॅनिटी, इंजिनिअरिंग, तंत्रज्ञान, लॉ, मॅनेजमेंट, अॅग्रीकल्चर इत्यादी विषयांचे अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. त्यासाठी https://swayam.gov.in/ या लिंकद्वारे नोंदणी करता येईल. नावनोंदणी प्रक्रियेचे दोन प्रकार आहेत. पोर्टलवर आधीच निश्चित कालावधीचे अभ्यासक्रम आणि इतर स्वयं-गती अभ्यासक्रम आहेत. निश्चित मुदतीच्या अभ्यासक्रमांना अंतिम मुदत असते. आणि सेल्फ-पेस कोर्सेससाठी वेळ मर्यादा नाही.

कोर्ससाठी प्रमाणपत्र मिळवायचे असेल तर त्याची माहिती आधी द्यावी लागेल आणि नंतर ते यशस्वीरित्या पूर्ण केल्यानंतर, विहित नियमांसह संबंधित संस्थेकडून प्रमाणपत्र प्राप्त केले जाते.

ही बातमी वाचा: 

 

Education Loan Information:
Calculate Education Loan EMI

एबीपी माझामध्ये गेल्या पाच वर्षांपासून कार्यरत, सध्या असोसिएट प्रोड्युसर. ब्रेकिंग, राजकारण, समाजकारण आणि अर्थकारणाच्या बातम्यांचा अनुभव. राजकीय आणि सामाजिक विश्लेषणात्मक बातम्यांवर भर. राज्यशास्त्र आणि इतिहास विषयांचा अभ्यासक.

Read More

महत्त्वाच्या बातम्या

विद्यार्थ्यांना शाळेतूनच पुस्तकांची सक्ती केली, CBSE शाळांवर कारवाई होणार; समिती नेमणार, मंत्र्यांची विधानसभेत घोषणा
विद्यार्थ्यांना शाळेतूनच पुस्तकांची सक्ती केली, CBSE शाळांवर कारवाई होणार; समिती नेमणार, मंत्र्यांची विधानसभेत घोषणा
TET Paper Leak Case: भिवंडी टीईटी पेपरफुटी प्रकरणाची व्याप्ती वाढली, बिहार-हरियाणातील तीन आरोपींना अटक; अनेक राज्यांतील रॅकेटचा संशय
भिवंडी टीईटी पेपरफुटी प्रकरणाची व्याप्ती वाढली, बिहार-हरियाणातील तीन आरोपींना अटक; अनेक राज्यांतील रॅकेटचा संशय
TET Exam Paper Leak: शिक्षकांनी वर्षभर अभ्यास केलाय, आता पेपरच फुटला, मग सगळ्या शिक्षकांना उत्तीर्ण घोषित करा; आमदाराची मोठी मागणी
शिक्षकांनी वर्षभर अभ्यास केलाय, आता पेपरच फुटला, मग सगळ्या शिक्षकांना उत्तीर्ण घोषित करा; आमदाराची मोठी मागणी
भारतात कॅम्पस उघडण्यासाठी 15 परदेशी विद्यापीठांना मंजुरी; पदवी परदेशी विद्यापीठांच्या समकक्ष, शिक्षण शुल्कात 40 टक्क्यांपर्यंत कपात
भारतात कॅम्पस उघडण्यासाठी 15 परदेशी विद्यापीठांना मंजुरी; पदवी परदेशी विद्यापीठांच्या समकक्ष, शिक्षण शुल्कात 40 टक्क्यांपर्यंत कपात

व्हिडीओ

Sanjay Raut Mumbai : तुमची लायकी शिव्या खायची, लोकांनी यांना चपला माराव्यात, संजय राऊतांचा हल्लाबोल
Operation Tiger Special Report : सचिन आलाय आता टीमही येईल, कडूंच्या वक्तव्याचा भाजपला राग
Zero Hour Full : पावसाळ्यात उघड्या मॅनहोल्समुळे दुर्घटना घडली तर कोणावर गुन्हे दाखल व्हायला हवे?
Mumbai Sakinaka Manhole : साकीनाका खैरानी रोडवर मॅनहोलमध्ये माणूस पडला
Siya Goyal take to home Pune : बॅग, कपडे, शूज जप्त, घरी नेऊन सिया गोयलची दीड तास कसून चौकशी

फोटो गॅलरी

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
ABP माझा टॉप 10 हेडलाईन्स | 03 जून 2026 | शुक्रवार
ABP माझा टॉप 10 हेडलाईन्स | 03 जून 2026 | शुक्रवार
Tukaram Mundhe: मी थेट त्यांचे लायसन्स रद्द करणार, तुकाराम मुंढेंचा हॉटेलवाल्यांना पुन्हा इशारा; म्हणाले, 'मला फक्त सर्टिफिकेट नकोय..'
मी थेट त्यांचे लायसन्स रद्द करणार, तुकाराम मुंढेंचा हॉटेलवाल्यांना पुन्हा इशारा; म्हणाले, 'मला फक्त सर्टिफिकेट नकोय..'
Share Market : शेअर बाजारात तेजीचं अमेरिका कनेक्शन, सेन्सेक्स निफ्टी तेजीसह बंद, गुंतवणूकदारांनी 94 हजार कोटी कमावले
सलग तिसऱ्या दिवशी शेअर बाजारात तेजी, सेन्सेक्स 262 अंकांनी वधारला, गुंतवणूकदारांची 94270 कोटींची कमाई
तुकाराम मुंढेंनी स्टिंगसह तीन कंपन्यांची नावे घेतली, नोटीसही बजावली; आता, उत्पादनावर 'एनर्जी ड्रिंक' असं लिहायचं नाही
तुकाराम मुंढेंनी स्टिंगसह तीन कंपन्यांची नावे घेतली, नोटीसही बजावली; आता, उत्पादनावर 'एनर्जी ड्रिंक' असं लिहायचं नाही
BMC : मोठी बातमी : किशोरी पेडणेकर थेट महापौरांच्या दालनात, कर्मचाऱ्यांना विचारणा, रितू तावडेंचा  तात्काळ फोन, आजी-माजी महापौर फोनवरच भिडल्या!
किशोरी पेडणेकर थेट महापौरांच्या दालनात, कर्मचाऱ्यांना विचारणा, रितू तावडेंचा  तात्काळ फोन, आजी-माजी महापौर फोनवरच भिडल्या!
RSS on Ram Mandir: राम मंदिरात राजरोस लूट, उद्धव ठाकरेंनी रामरक्षा आंदोलनाची हाक दिली अन् आरएसएसची पहिली प्रतिक्रिया आली!
राम मंदिरात राजरोस लूट, उद्धव ठाकरेंनी रामरक्षा आंदोलनाची हाक दिली अन् आरएसएसची पहिली प्रतिक्रिया आली!
आता दूध सम्राटांना तुकाराम मुंढेंची वॉर्निंग; राज्यात 'सेव्ह फूड सेव्ह ड्रग' मोहीम, फार्म टू प्लेटसाठी नियमावली जारी
आता दूध सम्राटांना तुकाराम मुंढेंची वॉर्निंग; राज्यात 'सेव्ह फूड सेव्ह ड्रग' मोहीम, फार्म टू प्लेटसाठी नियमावली जारी
Ketan Agrawal Case :
"तो खूप साधा, मनमिळाऊ होता, केतनच्या स्वप्नातील लग्नासाठी..." केतन अग्रवालच्या मृत्यूनंतर वेडिंग प्लॅनरही हळहळले; सोशल मीडियावर फोटो शेअर करत वाहिली श्रद्धांजली
Embed widget