एक्स्प्लोर

Hindu Rituals : ...म्हणून विवाहित स्त्रिया कपाळावर टिकली किंवा कुंकू लावतात! जाणून घ्या धार्मिक आणि वैज्ञानिक कारणे

Hindu Rituals : टिकली किंवा कुंकूचा संबंध केवळ सौंदर्याशीच नाही तर हिंदू धर्मात तिला विशेष महत्त्व आहे. यासोबतच अनेक वैज्ञानिक कारणे आणि आरोग्याशी संबंधित फायदाही आहे.

Hindu Rituals : हिंदू (Hindu Religion) धर्माशी संबंधित अनेक परंपरा आणि श्रद्धा आहेत, त्यापैकी एक म्हणजे विवाहित महिलांचा (Women) सोळा श्रृंगार. शास्त्रामध्ये विवाहित स्त्रियांचे सोळा श्रृंगार सांगण्यात आले आहेत, ज्यांचे धार्मिक महत्त्व आहे. यासोबतच त्याचे वैज्ञानिक महत्वही जोडलेले आहेत. सहसा विवाहित स्त्रिया त्यांच्या श्रृंगारमध्ये लाल कुंकू, बांगड्या, टिकली, मंगळसूत्र, पैंजण आणि जोडवी यांचा समावेश करतात. श्रृंगाराशी संबंधित या गोष्टी महिलांसाठी खास आहेत आणि त्यांना सौभाग्याचे प्रतीक मानले जाते.


भारतीय हिंदू संस्कृतीचा एक महत्त्वाचा भाग
टिकली किंवा कुंकू हे सोळा श्रृंगारापैकी एक आहे. तो भारतीय हिंदू संस्कृतीचा एक महत्त्वाचा भाग मानला जातो. आज जरी स्टाईल स्टेटमेंट, सौंदर्य वाढवण्यासाठी किंवा चेहऱ्याचे सौंदर्य वाढवण्यासाठी वेगवेगळ्या प्रकारच्या टिकल्या लावल्या जात असल्या तरी त्याची परंपरा शतकानुशतके सुरू आहे. तुम्हाला माहीत आहे का? कपाळावर टिकली लावण्यामागे केवळ हिंदू धर्मच नव्हे तर वैज्ञानिक तथ्येही जोडली गेली आहेत.

 

कपाळीवर कुंकू किंवा टिकलीचे धार्मिक महत्त्व
टिकलीला बिंदिया, कुंकू, अशा अनेक नावांनी ओळखले जाते. हिंदू धर्मात विवाहित स्त्रिया रंगीबेरंगी टिकल्या लावतात. तर लाल रंगाची टिकली देवी लक्ष्मीशी संबंधित आहे. ज्योतिषशास्त्रातही लाल रंग हा मंगळाचा कारक मानला गेला आहे. त्यामुळे लाल टिकली लावणाऱ्या विवाहित महिलांच्या आयुष्यात आनंद असतो. पण काळ्या रंगाची बिंदी विवाहित महिलांसाठी अशुभ मानली जाते. महिला दोन्ही भुवयांच्या मध्यभागी टिकली लावतात. हे शरीराचे सहावे चक्र आहे, ज्याला आज्ञा चक्र, कपाळ चक्र किंवा तिसरा डोळा म्हणतात. या सर्व चक्रांचे वर्णन वेदांमध्येही आढळते. टिकली लावल्याने आंतरिक ज्ञान वाढवणाऱ्या शक्ती विकसित होतात, असे मानले जाते.


टिकली लावण्याचे फायदे आणि वैज्ञानिक महत्व

- विज्ञानाच्या दृष्टीकोनातून, कपाळाच्या मध्यभागी पाइनल ग्रंथी असते. टिकली लावताना दाब आल्याने ही ग्रंथी वेगाने काम करते. यामुळे मन शांत होते आणि कामात एकाग्रता वाढते. यासोबतच राग आणि तणावही कमी होतो.

- कपाळावर टिकली लावण्यासाठी एक विशिष्ट बिंदू आहे. एक्यूप्रेशरच्या तत्त्वांनुसार हा पॉइंट डोकेदुखीपासून आराम देतो. येथे टिकली लावल्याने नसा आणि रक्तवाहिन्यांचे अभिसरण होते. असे सांगितले जाते

-शिरोधरा पद्धतीनुसार कपाळाच्या या बिंदूवर दाब दिल्याने निद्रानाशाची समस्या दूर होते. असे सांगितले जाते.

-ज्या ठिकाणी टिकली लावली जाते, त्या ठिकाणाहून कानाशी संबंधित मज्जातंतूही जाते, ज्याच्या दाबामुळे ऐकण्याची क्षमता वाढत असल्याचं सांगण्यात येते

-टिकली लावल्याने सायनससारख्या समस्यांवरही फायदा होतो. कारण या बिंदूचा नाकाच्या मार्गाशी थेट संबंध आहे. टिकली लावताना दाब आल्यास म्यूकस बाहेर पडणे सोपे होत असल्याचं सांगण्यात येते.

(टीप : वरील सर्व बाबी एबीपी माझा केवळ माहिती म्हणून वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवत आहे. यातून एबीपी माझा कोणताही दावा करत नाही. यासाठी संबंधित तज्ज्ञाचा सल्ला घ्यावा.) 

हेही वाचा :

Hindu Marriage Rituals : लग्नाआधी वधू-वरांना हळद का लावली जाते, जाणून घ्या धार्मिक कारणे

 

आणखी वाचा
Sponsored Links by Taboola

महत्त्वाच्या बातम्या

Weekly Lucky Zodiac Signs: नवा आठवडा...इच्छापूर्ती...पैसा..5 राशींचं नशीब फळफळलं! गजकेसरी-बुधादित्य राजयोगाचा डबल इफेक्ट! प्रगती दुप्पट, तुमची रास?
नवा आठवडा...इच्छापूर्ती...पैसा..5 राशींचं नशीब फळफळलं! गजकेसरी-बुधादित्य राजयोगाचा डबल इफेक्ट! प्रगती दुप्पट, तुमची रास?
Weekly Numerology: एप्रिलचा नवा आठवडा, 'या' जन्मतारखा सर्वाधिक लकी! मागोमाग शुभवार्ता, सर्वांकडून कौतुक, पैसा, प्रेम, नोकरीत प्रमोशन, साप्ताहिक अंकभविष्य
एप्रिलचा नवा आठवडा, 'या' जन्मतारखा सर्वाधिक लकी! मागोमाग शुभवार्ता, सर्वांकडून कौतुक, पैसा, प्रेम, नोकरीत प्रमोशन, साप्ताहिक अंकभविष्य
Sankashti Chaturthi 2026: आज संकष्टी चतुर्थीला बाप्पांच्या सर्वात प्रिय 5 राशींचं भाग्य उजळलं! तिथी, चंद्रोदय वेळ, शुभ योग, भाग्यशाली राशी, A टू Z माहिती...
आज संकष्टी चतुर्थीला बाप्पांच्या सर्वात प्रिय 5 राशींचं भाग्य उजळलं! तिथी, चंद्रोदय वेळ, शुभ योग, भाग्यशाली राशी, A टू Z माहिती...
Horoscope Today 5 April 2026 : आज रविवारचा दिवस 8 राशींसाठी आव्हानात्मक, ग्रहांच्या संक्रमणाचा राशींवर होणार परिणाम? निर्णय घेताना 10 वेळा विचार करा; आजचे राशीभविष्य
आज रविवारचा दिवस 8 राशींसाठी आव्हानात्मक, ग्रहांच्या संक्रमणाचा राशींवर होणार परिणाम? निर्णय घेताना 10 वेळा विचार करा; आजचे राशीभविष्य

व्हिडीओ

Special Report on Nashik Accident : कार विहिरीत कोसळून 9 जणांचा मृत्यू, गुन्हेगार कोण?
Kolhapur Rada Special Report : एक झाड, 2 गावात वाद; कोल्हापूरच्या शिरोळा तालुक्यात अनोखा संघर्ष
दोन्ही राष्ट्रवादीचं विलिनीकरण व्हावं का? जय पवार पहिल्यांदाच बोलले, पत्रकार परिषद न घेण्याचंही सांगितलं
Nanded Crime : रुग्णालयात जाऊन काटा काढला, नांदेडमधील गँगवॉरची थरकाप उडवणारी कहाणी
Solapur Anjangaon : अंजनगावातील छ. शिवरायांच्या पुतळ्याचा वादावर तोडगा कसा निघाला?

फोटो गॅलरी

ABP Premium

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
Ahmedabad Plane Crash: 'आम्हाला पैसा नको, अपघाताचं कारण हवं आहे, ब्लॅक बॉक्स डेटाची माहिती द्या' अहमदाबाद भीषण विमान अपघातातील पीडित कुटुंबांचे मोदींना पत्र
'आम्हाला पैसा नको, अपघाताचं कारण हवं आहे, विमानाचा ब्लॅक बॉक्स आणि कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डरची माहिती द्या' अहमदाबाद भीषण विमान अपघातातील पीडित कुटुंबांचे मोदींना पत्र
'पुढील संघर्ष सीमेपुरता मर्यादित राहणार नाही, तर कोलकात्यापर्यंत पोहोचून घरात घुसून मारु' पाकिस्तानची भारताला धमकी
'पुढील संघर्ष सीमेपुरता मर्यादित राहणार नाही, तर कोलकात्यापर्यंत पोहोचून घरात घुसून मारु' पाकिस्तानची भारताला धमकी
Abbas Araghchi: 'उड्डाणपूल पुन्हा बांधता येतील, पण अमेरिकेला धडा शिकवण्याची संधी पुन्हा मिळणार नाही'; इराणच्या परराष्ट्रमंत्र्यांच्या वक्तव्याची जगभरात चर्चा
'उड्डाणपूल पुन्हा बांधता येतील, पण अमेरिकेला धडा शिकवण्याची संधी पुन्हा मिळणार नाही'; इराणच्या परराष्ट्रमंत्र्यांच्या वक्तव्याची जगभरात चर्चा
'होर्मुझ' सुरु करण्यासाठी इराणने ट्रम्पचा 48 तासांचा अल्टिमेटम फेटाळला; म्हणाले, 'तुम्ही हतबल झाल्याने घाबरुन धमक्या देत आहात आम्ही तुमच्यासाठी नरकाचा दरवाजा उघडू'
'होर्मुझ' सुरु करण्यासाठी इराणने ट्रम्पचा 48 तासांचा अल्टिमेटम फेटाळला; म्हणाले, 'तुम्ही हतबल झाल्याने घाबरुन धमक्या देत आहात आम्ही तुमच्यासाठी नरकाचा दरवाजा उघडू'
Ashok Kharat Crime news: आधी अशोक खरातने सर्वस्व लुटलं, मग इंटरनेटवर व्हिडीओ व्हायरल झाले, पीडित महिलांना प्रचंड मानसिक धक्का
आधी अशोक खरातने सर्वस्व लुटलं, मग इंटरनेटवर व्हिडीओ व्हायरल झाले, पीडित महिलांना प्रचंड मानसिक धक्का
Bhandara News: भंडाऱ्यात 34 कोटींचा रस्ता, पण कंत्राटदाराने सिमेंट वापरलंच नाही, 'फ्लाय ॲश'चा वापर केल्याचा खळबळजनक आरोप
भंडाऱ्यात 34 कोटींचा रस्ता, पण कंत्राटदाराने सिमेंट वापरलंच नाही, 'फ्लाय ॲश'चा वापर केल्याचा खळबळजनक आरोप
Navi Mumbai Crime: काळी जादू करण्यासाठी सांताक्रुझमधील आई अन् मुलीला फार्महाऊसवर नेऊन विवस्त्र व्हायला सांगितलं अन् नको ते केलं, नवी मुंबईतील विकृत भोंदूबाबाचा पर्दाफाश
नवी मुंबईतील विकृत भोंदूबाबाचा महिलांवर अत्याचार, मध्यरात्री खालापूरच्या फार्म हाऊसवर न्यायचा अन्...
Ashok Kharat Nashik Crime: मोठी बातमी: एसआयटीने चौकशी करुन घरी सोडलं अन् अशोक खरातच्या मुलाने रंग दाखवलेच, हर्षवर्धन खरात नॉट रिचेबल, पळून गेल्याची शक्यता
मोठी बातमी: एसआयटीने चौकशी करुन घरी सोडलं अन् अशोक खरातच्या मुलाने रंग दाखवलेच, हर्षवर्धन खरात नॉट रिचेबल, पळून गेल्याची शक्यता
Embed widget