Health News : जिममध्ये जाताय? जाणून घ्या वेट लिफ्टिंगमुळे तुमच्या नसांवर काय दुष्परिणाम होतो?

Health News : वेट लिफ्टिंगचा (Weight Lifting) परिणाम खरोखरच व्हेरीकोज व्हेन्समध्ये होतो का याबद्दल या लेखाच्या माध्यमातून माहिती देण्यात आली आहे.

Weight Lifting

Source : freepik.com

Health News : जर तुम्ही कधीही बॅक स्क्वॉट्सचा सराव केला असेल, तर त्यानंतर तुमच्या लक्षात आलेच असेल की पायांच्या शिरा अधिक स्पष्ट दिसू लागतात. वेट लिफ्टिंगचा (Weight Lifting) परिणाम खरोखरच व्हेरीकोज व्हेन्समध्ये (Varicose Veins) होतो का याबद्दल या लेखाच्या माध्यमातून माहिती देण्यात आली आहे.

वर्कआऊट पूर्णपणे थांबवणे हा यावरचा उपाय नसून जर तुम्हाला काळजी वाटत असेल की काही हालचालींमुळे तुमच्या व्हेरीकोज व्हेन्सवर परिणाम होऊ शकतात, तर तुम्हाला त्याबद्दल अधिक जागरुक राहण्याची गरज आहे.

आकाराने मोठ्या किंवा गडद रंगाच्या असल्याने त्वचेतून व्हेरीकोज व्हेन्स चटकन दिसून येतात. हे रक्त तुमच्या वॅाल्व्हचा समस्यांमुळे जमा होते, ज्यामुळे शिरा रंग बदलतात किंवा त्यांचे प्रमाण वाढते.

प्रथम रक्त प्रवाहावर चर्चा करुया. तुमच्या शिरांचे एक महत्त्वाचे कार्य म्हणजे तुमच्या हातपायांमधून रक्त पुन्हा तुमच्या हृदयाकडे नेणे. तुमच्या शिरांचं झडप गुरुत्वाकर्षणावर परिणाम करुन रक्तप्रवाहात अडथळे आणते. जेव्हा ते व्हॉल्व्ह खराब होतात (शिरासंबंधी रिफ्लक्स म्हणून ओळखली जाणारी स्थिती), तेव्हा रक्तप्रवाहात अडथळा यऊन व्हेरीकोज व्हेनची समस्या उद्भवू शकते.

व्यायामामुळे व्हेरीकोज व्हेन्सवर काय परिणाम होतात?

व्यायाम हा रक्तवहिन्यासंबंधीच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे, परंतु व्यायामाचे काही प्रकार, जसे की जॉगिंग किंवा वर्कआऊट्स सारख्या उच्च-परिणामकारक क्रियाकलाप ज्यामुळे तुमच्या पायाच्या नसांवर आणखी ताण येऊ शकतो, थकवा, वेदना, पेटके आणि तुमचे पाय जड वाटणे यांसह व्हेरीकोज व्हेन्सची लक्षणे वाढू शकतात.

वेटलिफ्टिंगमुळे तुमच्या ओटीपोटावर आणि तुमच्या पायातील नसांवर खूप ताण येऊ शकतो, खासकरुन जर तुम्ही जास्त वजन उचलत असाल आणि तुम्ही श्वास रोखून धरत असाल. जरी वेटलिफ्टिंगमुळे व्हेरीकोज व्हेन्स तयार होत नसले तरी, तुम्ही जास्त वजन उचलल्यास, योग्य तंत्राचा वापर न केल्यास किंवा नीट श्वास न घेतल्यास ते फायद्यापेक्षा जास्त नुकसानकारक ठरण्याची शक्यता असते.

जर तुम्हाला व्हेरीकोज व्हेन्स असतील तर तुम्ही व्यायाम करणे थांबवावे का?

व्यायाम पूर्णपणे न थांबवता काही ठराविक गोष्टींचे पालन करण्याच्या सूचना दिल्या जातात. जर तुम्हाला व्हेरीकोज व्हेन्सचा त्रास असेल तर 

• पोटरीचे स्नायू मजबूत करा (ज्यामुळे तुमच्या नसा तुमच्या हृदयापर्यंत रक्त पोहोचवण्यास मदत करतात)
• चांगले रक्ताभिसरण (तुमच्या हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी प्रणालीसाठी सहाय्य करण्यासाठी)
• नवीन व्हेरीकोज व्हेन्स मिळण्याची शक्यता कमी होते
• स्नायू मजबूत करणे

व्यायामामुळे तुम्हाला निरोगी वजन राखण्यातही मदत होऊ शकते. अभ्यासानुसार, जास्त वजनामुळे शिरासंबंधी समस्या वाढू शकतात, पायांमधील नसांमध्ये दबाव वाढू शकतो आणि शिरासंबंधी कार्य बिघडू शकते. व्यायामामुळे लठ्ठपणा-संबंधित रक्तवाहिनीच्या समस्यांचे परिणाम टाळण्यास मदत होते कारण ते तुम्हाला निरोगी वजन राखण्यास मदत करु शकते (किंवा आवश्यक असल्यास वजन कमी करु शकते). व्यायामामुळे तुमचा मूड सुधारु शकतो, तुमच्या वेदनांची तीव्रता कमी होऊ शकते आणि झोपेची गुणवत्ता सुधारु शकते.

व्हेरीकोज व्हेन्सची लक्षणे:

• शिराभोवती खाज सुटणे
• पाय दुखणे किंवा पायांमध्ये जडपणा येणे
• पायांना पेटके येणे
• त्वचा पातळ होणे किंवा कोरडी होणे
• शिरांना सूज येणे
• लक्षात ठेवा की वर्कआऊट दरम्यान रक्तवहिन्यासंबंधी सूज सामान्य आहे. जर सूज निघून गेली नाही तर व्हेरीकोज व्हेनचा विकास होऊ शकतो.

इथे काही मार्ग आहेत ज्याने जिममध्ये जाणाऱ्या व्यक्ती व्हेरीकोज व्हेन्स टाळू शकतात

रक्तप्रवाह व्यवस्थित राखण्यासाठी, तुमचा प्रशिक्षणासोबत एरोबिक वर्कआउट्सही जोडा.
• पायांच्या प्रशिक्षणासाठी थोडा वेळ उभे रहा आणि थोडा वेळ बसा
• कसरत केल्यानंतर तुमचे पाय स्ट्रेच करा.
• जोपर्यंत तुम्ही वजन उचलण्यासाठी पूर्णपणे तयार होत नाही तोपर्यंत जास्त वजन उचलू नका.
• दिवसभरात भरपूर पाणी प्या.
• कठीण पृष्ठभागांवर सराव करु नका.
• कॉम्प्रेशन मोजे वापरा.

जर तुम्हाला आधीच व्हेरीकोज व्हेन्स असेल तर तुम्हाला तुमची व्यायामाची दिनचर्या बदलावी लागेल. यापैकी कोणतीही क्रिया व्हेरीकोज नसांना प्रतिबंध करु शकत नाही किंवा तुमच्या आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या व्हेरीकोज व्हेन्स समस्यांवर उपचार करु शकत नाही, विशिष्ट आहार आणि वर्कआऊट्स व्हेरीकोज व्हेन्सचा धोका कमी करण्यास मदत करु शकतात. योग्य प्रकारे व्यायाम केला तर निरोगी आहार आणि योग्य व्यायाम तुम्हाला बरे वाटण्यास आणि तुमची अस्वस्थता कमी करण्यात मदत करेल.

- डॉ सनी अग्रवाल, लॅपरोस्कोपिक आणि लेझर सर्जन, फॉर्च्यून क्लिनिक

टीप : वरील सर्व बाबी एबीपी माझा केवळ माहिती म्हणून वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवत आहे. यातून एबीपी माझा कोणताही दावा करत नाही. त्यामुळे कोणतेही उपचार, डाएट आणि औषधं तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानं घ्यावीत.