RBI : रुपयाची होणारी घसरण रोखण्यासाठी 100 अब्ज डॉलर्स खर्च? आरबीआय मोठा निर्णय घेण्याची शक्यता

रुपयाचे मूल्य कोणत्याही विशिष्ट पातळीवर रोखण्याचा प्रयत्न करत नाही, मात्र त्यात अचानक मोठी घसरण झाल्यास हस्तक्षेप करण्यास तयार आहे असं आरबीआयने या आधीच स्पष्ट केलं आहे.

प्रातिनिधीक छायाचित्र

मुंबई: रुपयाची घसरण रोखण्यासाठी भारतीय रिझर्व्ह बँक आणखी 100 अब्ज डॉलर्स खर्च करू शकते. रॉयटर्सने हे वृत्त प्रसिद्ध केलं आहे. डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची तीव्र घसरण टाळण्यासाठी आरबीआय आपल्या परकीय चलन साठ्यापैकी सहावा भाग विकण्यास तयार असल्याची माहिती आहे.

2022 च्या एकूण मूल्यापेक्षा रुपया 7 टक्क्यांहून अधिक घसरला आहे. रिझव्‍‌र्ह बँकेने आवश्यक पावले उचलली नसती, तर ही घसरण खूपच वाढली असती, असे मानले जाते. कारण बुधवारी रुपया प्रथमच डॉलरच्या तुलनेत 80 च्या वर बंद झाला.

आरबीआयच्या परकीय चलनाचा साठा कमी झाला
आरबीआयचा परकीय चलनाचा साठा गेल्या वर्षी सप्टेंबरच्या सुरुवातीला $642.450 अब्ज होता. परंतु आतापर्यंत त्यात ६० अब्ज डॉलरहून अधिक घट झाली आहे. रुपयाची मोठी घसरण रोखण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर केलेली डॉलरची विक्री हेही यामागील प्रमुख कारण आहे. परंतु ही कमतरता असूनही, आरबीआयकडे $580 अब्ज परकीय चलन साठा आहे, जो जगातील पाचव्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा आहे. त्यामुळे रुपयाची घसरण रोखण्यासाठी आरबीआय यातील काही भाग वापरू शकेल, असा विश्वास आहे.

$100 बिलियन पर्यंत खर्च करू शकते
रुपयाचे अवमूल्यन होण्यापासून संरक्षण करण्यासाठी केंद्रीय बँक गरज पडल्यास आणखी $100 अब्ज खर्च करू शकते. मात्र, आरबीआयने यापूर्वीच स्पष्ट केले आहे की, रुपयाचे मूल्य कोणत्याही विशिष्ट पातळीवर रोखण्याचा प्रयत्न करत नाही, मात्र त्यात अचानक मोठी घसरण झाल्यास हस्तक्षेप करण्यास तयार आहे. या वृत्तावर आरबीआयने कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

रुपयाचा आणखी किती घसरु शकतो?
रुपयाच्या घसरणीला देशांतर्गत कारणांसह जागतिक परिस्थिती कारणीभूत असल्याचे स्पष्ट करा. फेडरल रिझर्व्ह (यूएस सेंट्रल बँक) द्वारे लागू केलेल्या कठोर आणि आक्रमक आर्थिक धोरणांच्या भीतीमुळे अमेरिकन डॉलरची मागणी मजबूत झाली आहे. त्यामुळेच गुंतवणूकदारांकडून डॉलरच्या तुलनेत बहुतांश चलने विकली जात आहेत. डॉलरच्या तुलनेत रुपयावरील दबाव यापुढेही कायम राहील, असे तज्ज्ञ आणि अर्थतज्ज्ञांचे मत आहे. विश्लेषकांच्या मते डॉलरच्या तुलनेत रुपया 80-81 च्या आसपास राहील. विशेष म्हणजे डॉलरच्या तुलनेत इतर देशांचे चलनही घसरले आहे.