World Malaria Day 2024 : वाढतं तापमान..डासांचा त्रास..'ही' लक्षणं दिसत असतील तर, जीवघेणा ठरू शकतो 'हा' आजार! महत्त्वाची माहिती जाणून घ्या
World Malaria Day 2024 : जर तुम्हालाही 'ही' लक्षणं दिसत असतील तर, हा आजार जीवघेणा ठरू शकतो. वेळीच सावध व्हा, उपचार जाणून घ्या..
World Malaria Day 2024 : एकीकडे देशासह राज्यभरात तापमानात वाढ होतेय, तर दुसरीकडे तापमानात वाढ झाल्याने डासांचा त्रासही मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. डासांमुळे अनेक गंभीर आजार होऊ शकतात. वाढत्या तापमानामुळे डासांची पैदास वाढल्याने डेंग्यू आणि चिकनगुनियासारख्या आजारांना निमंत्रण मिळत आहे. मलेरिया (World Malaria Day 2024) हा या गंभीर आजारांपैकी एक आहे, ज्यामुळे गंभीर प्रकरणांमध्ये मृत्यू देखील होऊ शकतो. याबाबत जनजागृती करण्याच्या उद्देशाने, दरवर्षी 25 एप्रिल रोजी जागतिक मलेरिया दिवस 2024 साजरा केला जातो. वेळीच उपचार केल्यास हा आजार टाळता येऊ शकतो आणि त्यावर उपचारही शक्य आहेत. आज जागतिक मलेरिया दिनाच्या निमित्ताने आम्ही तुम्हाला काही महत्त्वाची माहिती देणार आहोत.
मलेरिया म्हणजे काय?
डॉक्टरांच्या मते, मलेरिया हा मादी ॲनोफिलीस डास चावल्यामुळे होतो. वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) च्या मते, मलेरिया हा एक घातक रोग आहे, जो विशिष्ट प्रकारच्या डासांमुळे मानवांमध्ये पसरतो. हे मुख्यतः उष्णकटिबंधीय देशांमध्ये आढळते. हा आजार टाळता येऊ शकतो आणि त्यावर उपचारही शक्य आहेत. हा संसर्ग परजीवीमुळे होतो आणि एका व्यक्तीपासून दुसऱ्या व्यक्तीमध्ये पसरत नाही.
मलेरियाची लक्षणे
मलेरियाची सर्वात सामान्य लक्षणे म्हणजे ताप, डोकेदुखी आणि थंडी वाजून येणे. संक्रमित डास चावल्यानंतर 10-15 दिवसांत त्याची लक्षणे दिसू लागतात. त्याच्या इतर लक्षणांमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश होतो-
अति थकवा
भोवळ, चक्कर येणे
श्वास घेण्यात अडचण
गडद किंवा लाल लघवी
कावीळ (डोळे आणि त्वचा पिवळसर होणे)
असामान्य रक्तस्त्राव
मलेरियापासून बचाव करण्याचे उपाय?
-एका वृत्तसंस्थेने घेतलेल्या माहितीनुसार डॉ. मोहन कुमार सिंग यांनी मलेरियाचा प्रसार रोखण्यासाठी काही उपायांबद्दल सांगितले आहेत. ते जाणून घेऊया..
-डास चावू नये यासाठी लांब हाताचे कपडे, लांब पँट आणि मोजे वापरा.
-पहाटे आणि संध्याकाळच्या वेळी डास सर्वाधिक सक्रिय असल्याने, विशेषतः या तासांमध्ये हे संरक्षणात्मक कपडे घालण्याचा सल्ला दिला जातो.
-याशिवाय डास गडद रंगांकडे आकर्षित होतात, त्यामुळे हलके रंग परिधान करणे फायदेशीर ठरेल.
-झोपेत असताना मलेरियाचा प्रसार रोखण्याचा सर्वात प्रभावी मार्ग कीटकनाशक आणि मच्छरदाणी वापरणे.
-त्यांच्या वापरामुळे रात्रीच्या वेळी डासांचा हल्ला होण्याची शक्यता कमी होते.
-डासांची उत्पत्ती होण्यापासून रोखण्यासाठी, तुमच्या घराच्या आजूबाजूच्या डब्यांमध्ये साठलेले पाणी रिकामे करा.
-यामध्ये बादल्या, जुने टायर, फ्लॉवर पॉट्स आणि पाणी गोळा करणारे इतर कंटेनर असू नये
-तुम्ही मलेरियाचा प्रसार मजबूत असलेल्या ठिकाणी राहत असल्यास, तुम्ही IRS वापरण्याचा विचार करू शकता, ज्यामध्ये डास मारण्यासाठी घरांच्या भिंती आणि छतावर कीटकनाशके फवारली जातात
-ताप, डोकेदुखी, थंडी वाजून येणे आणि उलट्या यासह मलेरियाची कोणतीही लक्षणे आढळल्यास ताबडतोब डॉक्टरांची मदत घ्या.
-लवकर निदान आणि उपचार केल्यास हा आजार पसरू शकत नाही.
-दररोज सनस्क्रीन लावणे आणि नियमित आंघोळ करणे महत्वाचे आहे.
-तुमच्या घरातील आणि ऑफिसमधील खोल्या वातानुकूलित ठेवा.
-जर तुम्ही बाहेर किंवा कुठे उघड्यावर झोपत असाल तर झोपताना मच्छरदाणीचा वापर करा.
-घराभोवती पाणी साचू देऊ नका आणि घराभोवती साचलेले पाणी काढून टाका.
-जेथे पाणी साचले आहे अशा ठिकाणी प्रवास करणे किंवा राहणे टाळा.
मलेरियामध्ये 'या' आहाराचा समावेश करा, लवकर होईल रिकव्हरी..!
वेळेवर उपचार -मलेरियाने ग्रस्त रुग्णांच्या रक्तातील प्लेटलेट्स खूप कमी होतात, ज्यामुळे अशक्तपणा, ताप आणि स्नायू पेटके होतात. वेळेवर उपचार न केल्यास हा आजार जीवघेणाही ठरू शकतो.
खूप पाणी प्या - शरीर नेहमी हायड्रेटेड ठेवले पाहिजे परंतु मलेरियामध्ये हे अधिक महत्वाचे आहे. त्यामुळे नारळ पाणी, फळांचे ज्यूस आणि जास्तीत जास्त पाणी प्यायला हवे.
प्रथिने आणि कार्बोहायड्रेटचे सेवन - मलेरियाच्या तापामुळे शरीराची मोठी हानी होते. शरीराच्या खराब झालेल्या ऊतकांची दुरुस्ती करण्यासाठी शरीराला प्रथिने आणि कर्बोदकांमधे आवश्यक असते. प्रोटीनसाठी तुम्ही डाळी, दूध, अंडी, मांस आणि चिकन खाऊ शकता. कर्बोदकांमधे, तुम्ही ब्रेड, भात, कडधान्यांचा समावेश करू शकता.
फळं आणि भाज्यांचा वापर - शरीरात मलेरियाचा संसर्ग झाला की भूकही लागत नाही. अशा परिस्थितीत फळे आणि भाजीपाल्यांचा आधार सर्वोत्तम आहे. संत्री, लिंबू, पपई, बीटरूट, गाजर आणि पालक यांचा आहारात समावेश करावा. तुम्ही अशी फळे देखील निवडू शकता ज्यात व्हिटॅमिन बी आणि व्हिटॅमिन सी पुरेशा प्रमाणात असेल.
सुक्या मेव्याचे सेवन - जेव्हा तुम्हाला मलेरिया होतो, तेव्हा तुम्हाला तुमच्या आहारात अधिक फायटोन्यूट्रिएंट्स समाविष्ट करणे आवश्यक आहे जे संसर्गामुळे होणाऱ्या अँटिऑक्सिडंट तणावाचा सामना करण्यास मदत करतात. सुक्या मेव्यात फायटोन्यूट्रिएंट्स तसेच निरोगी फॅट्स आणि प्रथिने यांचे पॉवरहाऊस आहेत. अशा परिस्थितीतकाजू हा एक चांगला पर्याय ठरू शकतो.
फॅट्स - मलेरियामध्ये, आपण चरबीचे सेवन करण्यापूर्वी थोडे लक्ष दिले पाहिजे. शरीरासाठी चरबी आवश्यक आहेत, परंतु मर्यादित प्रमाणात. मलेरियाच्या आहारात मलई, लोणी यांसारख्या दुग्धजन्य पदार्थांचा वापर केल्यास अपचन आणि जुलाब होऊ शकतात.
मलेरिया असताना काय खाऊ नये?
थंड पाणी अजिबात पिऊ नका किंवा थंड पाण्याने अंघोळ करू नका.
रुग्णाने आंबा, डाळिंब, लिची, अननस, संत्री इत्यादी फळांचे सेवन करू नये.
ताप असलेल्या लोकांनी एसीमध्ये जास्त वेळ बसू नये.
दही, गाजर, मुळा अशा थंड पदार्थांचे सेवन टाळा.
मिरची, मसाले आणि आम्ल रसापासून बनवलेल्या अन्नपदार्थांचे सेवन करू नका.
(टीप : वरील सर्व गोष्टी माहिती म्हणून वाचकांपर्यंत पोहोचवत आहोत. एबीपी माझा यातून कोणताही दावा करत नाही. कोणताही उपचार करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला अवश्य घ्या.. )
हेही वाचा>>>
Women Health : 'आजकाल खूपचं चिडचिड होतेय गं..' PCOS मुळे महिलांचे फक्त शारीरिकच नाही, तर मानसिक आरोग्यही बिघडते? लक्षणं जाणून घ्या, डॉक्टर सांगतात..
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
महत्त्वाच्या बातम्या
