एक्स्प्लोर

2000 Rs Note: 'त्या' दोन हजारांच्या नोटा आरबीआय जाळणार की त्याचं काय करणार? जाणून घ्या सविस्तर

2000 Rs Note: चलनातून बाद केलेल्या नोटांचे आरबीआय नेमकं करतं तरी काय?

2000 Rs Note:  दोन हजारांच्या नोटा बँकेत जमा केल्यानंतर रिझर्व्ह बँकेकडे जमा होणार आहे. पण सगळ्यांच्या मनात याबाबत अनेक प्रश्न आहेत ते म्हणजे या दोन हजाराच्या नोटा परत घेतल्यानंतर त्या पूर्णपणे नष्ट केल्या जातील का? त्या फक्त रद्दी म्हणून राहतील का? याच प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्याचा प्रयत्न करुयात. 

दोन हजाराची नोट चलनातून परत घेण्याचा निर्णय रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियानं जाहीर केला आहे. चलनातील या दोन हजार रुपयांच्या नोटा 30 सप्टेंबरपर्यंत सर्व सामान्य नागरिकांना कुठल्याही बँकेत जमा करण्याची मुभा देण्यात आली आहे. भारतातल्या सर्व बँकांमध्ये 30 सप्टेंबरपर्यंत जेवढ्याही दोन हजाराच्या नोटा जमा होतील त्या सर्व 2000 च्या नोटा आरबीआयकडे परत पाठवल्या जाणार आहेत.

जमा केलेल्या नोटांचा सर्वप्रथम काय होतं?

सर्व बँकांमध्ये गोळा केलेल्या नोटा आरबीआयकडे जमा होतात. त्यानंतर या सर्व नोटा चलन पडताळणी आणि प्रक्रिया प्रणाली (CVPS) मध्ये टाकल्या जातील. हे सीव्हीपीएस मशीन एका तासामध्ये 50 हजार ते 60 हजार नोटांवर प्रक्रिया करु शकते. हे मशीन नोटांची मोजणी करतं आणि या मशीनद्वारे नोटाही तपासल्या जातात. त्यानंतर नोटा खऱ्या आहेत की खोटा, म्हणजे त्यांची फिट आणि अनफिट कॅटेगिरीच्या श्रेणीमध्ये विभागणी होते. ज्या नोटा खोट्या किंवा अनफिट असतात त्या कापल्या जातात, त्यांचे तुकडे तुकडे केले जातात. पण ज्या नोटा योग्य किंवा फीट आहेत त्या सर्व नोटा अशा पद्धतीने कापल्या जातात की, त्या पुन्हा नव्यानं तयार होणाऱ्या चलनी नोटांमध्ये त्या पुन: वापरल्या जातात किंवा त्या रिसायकल होऊ शकतात

नोटा जाळल्या जातात ?

याआधी जेव्हा असा निर्णय घेण्यात आला होता, त्यावेळी जमा झालेल्या नोटा या जाळल्या जायच्या, परंतू यामुळे मोठ्या प्रमाणात प्रदूषण वाढत असल्याचं लक्षात आलं, अनफिट नोटा ब्रिकेटिंग सिस्टम मध्ये पाठवल्या जातात, जिथे त्यावर प्रक्रिया करुन ब्रिकेट बनवले जातात, हे ब्रिकेट औद्योगिक भट्ट्यांमध्ये वापरले जाऊ शकतात, त्याचवेळी ते पेपर बोर्ड तयार करण्यासाठीदेखील वापरले जाऊ शकतात.

या ब्रिकेट करण्यासाठी आरबीआयकडून टेंडर मागवलं जातं. ज्यावेळी 2016 मध्ये नोटाबंदीमध्ये 500 आणि 1000 च्या नोटा चलनातून बाहेर आल्या होत्या, तेव्हा तुटलेल्या किंवा कापलेल्या नोटा वेस्टर्न इंडिया प्लायवूड्स लिमिटेडला विकल्या गेल्या होत्या. यावेळीही अशीच प्रक्रिया अवलंबली जाऊ शकते, असा अंदाज जाणकारांनी वर्तविला आहे.

दोन हजार रुपयांच्या नोटा बद्दल काय होईल याचा हा अंदाज आहे. पण इतरही ज्या जळालेल्या, कापलेल्या, फाटलेल्या नोटा तुम्ही बँकेत जमा करुन त्या बदल्यात चांगल्या नोटा दिल्या जातात. आरबीआय सगळ्या खराब नोटा जमा करुन सीव्हीपीसमध्ये पाठवते आणि त्या सगळ्या खराब नोटांसाठी वरती जी प्रणाली सांगितली आहे, त्याच प्रणालीचा वापर केला जातो. आरबीआयच्या 2021-22 की वार्षिक अहवालानुसार या वर्षी 1878.01 कोटी खराब नोटा नष्ट करण्यात आल्या होत्या, ज्या 2020-21 की तुलनेपेक्षा 88.4 टक्के जास्त होत्या.

महत्त्वाच्या बातम्या

Mumbai CNG Price Hike : मुंबईकरांना महागाईचा आणखी एक झटका! CNG च्या दरात पुन्हा दीड रुपयांची वाढ; आता किलोमागे किती रुपये मोजावे लागणार?
मुंबईकरांना महागाईचा आणखी एक झटका! CNG च्या दरात पुन्हा दीड रुपयांची वाढ; आता किलोमागे किती रुपये मोजावे लागणार?
मुलांच्या भविष्यासाठी सुरक्षित पर्याय, दरमहा फक्त 5000 रुपये जमा करा, 16 लाख रुपये मिळवा, नेमकी काय आहे योजना? 
मुलांच्या भविष्यासाठी सुरक्षित पर्याय, दरमहा फक्त 5000 रुपये जमा करा, 16 लाख रुपये मिळवा, नेमकी काय आहे योजना? 
Modern Office Setup Cost : 100 कर्मचाऱ्यांसाठी आधुनिक ऑफिस उभारायला किती खर्च येतो? फर्निचर, इंटीरियर ते स्मार्ट तंत्रज्ञानापर्यंत जाणून घ्या संपूर्ण बजेट
100 कर्मचाऱ्यांसाठी आधुनिक ऑफिस उभारायला किती खर्च येतो? फर्निचर, इंटीरियर ते स्मार्ट तंत्रज्ञानापर्यंत जाणून घ्या संपूर्ण बजेट
अवैध डिझेल साठवणूक आणि विक्री,  पवई पोलिसांची मोठी कारवाई, 4500 लिटर डिझेल जप्त, तीन आरोपींना अटक
अवैध डिझेल साठवणूक आणि विक्री,  पवई पोलिसांची मोठी कारवाई, 4500 लिटर डिझेल जप्त, तीन आरोपींना अटक

व्हिडीओ

Mahendra Dalvi On Sunil Tatkare : सुनील तटकरेंवर टीका करताना आमदार महेंद्र दळवींची जीभ घसरली
Nashik Bird Election : गिधाड विरूद्ध कावळा... पक्ष्यांच्या निवडणुकीत वातावरण का तापलं? Special Report
Hotel Vaishali and Rupali Pune : हॉटेल वैशाली-रुपाली बंद,हळवे पुणेकर भरभरून बोलले
Rahul Gandhi Phone Tapping Case : वादविवादाचं आवतण 'फोन टॅपिंग'चा बाण | Special Report ABP Majha
Microsoft Outage Today : मायक्रोसॉफ्ट गंडलं, कामकाज कोलमडलं | Special Report ABP Majha

फोटो गॅलरी

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
Pune Police : मालकाने विश्वासाने सोपवलेली 28 लाखांची बॅग घेऊन कुरिअर बॉय पसार, पुणे पोलिसांचा फिल्मी स्टाईल तपास, तब्बल 10 हजार किमी पाठलाग करत मुसक्या आवळल्या
मालकाने विश्वासाने सोपवलेली 28 लाखांची बॅग घेऊन कुरिअर बॉय पसार, पुणे पोलिसांचा फिल्मी स्टाईल तपास, तब्बल 10 हजार किमी पाठलाग करत मुसक्या आवळल्या
‘चित्रपताका–2026’च्या दुसऱ्या पर्वाचा दिमाखदार शुभारंभ!, 33 सिनेमे आणि 15 हून अधिक संवादसत्रांची पर्वणी
‘चित्रपताका–2026’च्या दुसऱ्या पर्वाचा दिमाखदार शुभारंभ!, आशिष शेलार यांच्या हस्ते उद्घाटन
Punjab Assembly Election : पंजाबमध्ये 'आप'साठी आनंदी आनंद? आज निवडणूक घेतल्यास भगवंत मान पुन्हा मुसंडी मारणार? सत्तावापसीसाठी काँग्रेसही शर्यतीत, ताजा सर्व्हे समोर
पंजाबमध्ये 'आप'साठी आनंदी आनंद? आज निवडणूक घेतल्यास भगवंत मान पुन्हा मुसंडी मारणार? सत्तावापसीसाठी काँग्रेसही शर्यतीत, ताजा सर्व्हे समोर
Maharashtra Farmers Farmer ID : शेतकऱ्यांनो तातडीने 'हे' काम पूर्ण करा, अन्यथा शासकीय योजनांचे पैसे अडकणार; मदत व पुनर्वसन विभागाचे महत्त्वाचे आवाहन
शेतकऱ्यांनो तातडीने 'हे' काम पूर्ण करा, अन्यथा शासकीय योजनांचे पैसे अडकणार; मदत व पुनर्वसन विभागाचे महत्त्वाचे आवाहन
शेगावहून दर्शन घेऊन परतताना हायवेवर भीषण अपघात; दुचाकीवरील तीन तरुण ठार, परिसरात हळहळ
शेगावहून दर्शन घेऊन परतताना हायवेवर भीषण अपघात; दुचाकीवरील तीन तरुण ठार, परिसरात हळहळ
लातूर जिल्हा बँक निवडणुकीत 99.40 टक्के मतदान; उद्या मतमोजणी, देशमुख-निलंगेकरांची प्रतिष्ठा पणाला
लातूर जिल्हा बँक निवडणुकीत 99.40 टक्के मतदान; उद्या मतमोजणी, देशमुख-निलंगेकरांची प्रतिष्ठा पणाला
Lalit Modi : आयपीएलचा संस्थापक आणि पळपुटा ललित मोदी बनला ब्रिटनचा नागरिक, फोटो शेअर करत म्हणाला 'हे नवं घर'
आयपीएलचा संस्थापक ललित मोदी बनला ब्रिटनचा नागरिक, फोटो शेअर करत म्हणाला 'हे नवं घर'
Devendra Fadnavis Chhat puja: छठपूजेसाठी मुख्यमंत्री जुहू चौपाटीवर; म्हणाले, देव कधीही जात, प्रांत भेदभाव करत नाही, सूर्यदेवाला नमन
छठपूजेसाठी मुख्यमंत्री जुहू चौपाटीवर; म्हणाले, देव कधीही जात, प्रांत भेदभाव करत नाही, सूर्यदेवाला नमन
Embed widget