Income Tax Return: आयकर रिटर्न भरण्यापूर्वी तुमच्याकडे 'ही' 10 कागदपत्रे असणे आवश्यक

Income Tax Return Filing : आयकर रिटर्न (ITR) भरण्याची शेवटची तारीख जवळ आली आहे. आयकर रिटर्न भरताना ही महत्त्वाची कागदपत्रे तुमच्याजवळ असणे आवश्यक आहे.

Income Tax Return: आयकर रिटर्न भरण्यापूर्वी तुमच्याकडे 'ही' 10 कागदपत्रे असणे आवश्यक

Income Tax Return Filing : आयकर रिटर्न (ITR) भरण्याची शेवटची तारीख 31 जुलैची आहे. जर तुम्ही आयटीआर फाइल करण्यासाठी आवश्यक असलेली महत्त्वाची कागदपत्रे आधीच व्यवस्थित केलीत तर गोष्टी अधिक सोप्या होऊ शकतात, शेवटच्या क्षणी धावपळ केल्याने प्रक्रियेला विनाकारण विलंब होऊ शकतो. शिवाय, योग्य दस्ताऐवजांशिवाय आयकर रिटर्न भरल्यास अंडर रिपोर्टिंग होऊ शकते. ज्यामुळे नंतर आयकर विभागाकडून नोटीस येऊ शकते.

अनेक करदात्यांना त्यांचा फॉर्म 16 आणि 16A मिळाला असेल. रिटर्न भरण्याची तारीख आता 31 जुलै 2022 आहे. आयटीआर भरण्यासाठी कोणती कागदपत्रे गोळा करावी लागतील याबद्दल करदात्यांमध्ये बराच गोंधळ आहे. 
त्यामुळे, जर तुम्हाला आयकर रिटर्न भरण्याच्या तपशीलाबद्दल खात्री नसेल, तर तुम्ही आयकर फॉर्मसह प्रकाशित केलेल्या सूचनांची मदत घ्यावी. कोणतीही चुकीची माहिती आढळल्यास कर विभागाकडून चौकशी सुरू होऊ शकते.

ऑनलाइन रिटर्न्स ई-फाईल केल्याने तुमचे रिटर्न भरणे सोपे होते, परंतु रिटर्नवर प्रक्रिया करण्यासाठी पूर्व-भरलेली माहिती नेहमीच पुरेशी नसते. त्यानुसार, तुम्ही तुमचे आयकर रिटर्न भरण्यास सुरुवात करण्यापूर्वी कागदपत्रे हातात ठेवणे योग्य आहे. आवश्यक कागदपत्रे तुमच्या उत्पन्नाच्या स्त्रोतावरच अवलंबून असतात.

आयटीआर भरण्यापूर्वी कोणती कागदपत्रे तयार ठेवावीत?

1. पॅन कार्ड: कायम खाते क्रमांक, किंवा पॅन, एक 10-अंकी अल्फान्यूमेरिक क्रमांक आहे जो तुमच्या आर्थिक व्यवहारांचा मागोवा घेण्यासाठी वापरला जातो. तुम्ही तुमचा पॅन न दिल्यास बँका 20 टक्के जास्त दराने करही रोखू शकतात. बँकेकडे तुमचा पॅन तपशील असल्यास फक्त 10 टक्के कपात केली जाते.

2. आधार:  आधार हा 12-अंकी क्रमांक कोड आहे जो लोकसंख्याशास्त्रीय आणि बायोमेट्रिक माहितीच्या आधारे ओळख प्रस्थापित करण्यासाठी वापरला जातो. आधार हे ओळख पडताळणीच्या उद्देशाने भारत सरकारच्या अंतर्गत युनिक आयडेंटिफिकेशन अथॉरिटी ऑफ इंडिया (UIDAI) द्वारे जारी केले जाते. आधार कार्ड तुमच्या आयटीआर फॉर्मची ई-पडताळणी करण्यास देखील मदत करते जर तुमचा मोबाइल नंबर आधार कार्ड डेटाबेसमध्ये नोंदणीकृत असेल.

3. फॉर्म 16: फॉर्म 16 हे एक प्रमाणपत्र आहे जे नियोक्त्यांद्वारे त्यांच्या कर्मचार्‍यांना जारी केले जाते हे दर्शविते की कर्मचार्‍याने पगारावर TDS दिला आहे आणि ते कर अधिकार्‍यांकडे कर्मचार्‍याच्या वतीने जमा केला आहे. फॉर्म 16 मध्ये दोन विभाग आहेत - भाग A आणि भाग B. भाग  A मध्ये नाव, नियोक्त्याचा पत्ता, नियोक्त्याचा TAN आणि PAN, कर्मचार्‍यांचा PAN आणि स्त्रोतावर कापलेल्या कराचा महिनावार तपशील, इतर गोष्टींसह माहिती दिली जाते. भाग ब वजावट आणि गणनेसह वेतन ब्रेक-अप देते.

4. फॉर्म 26AS: फॉर्म 26AS प्राप्तिकर विभागाकडून जारी केला जातो आणि तो वार्षिक कर विवरण आहे, ज्यामध्ये तुमच्याकडून वजावट केलेला कर, भरलेला प्रगत कर आणि तुम्ही घेतलेल्या परताव्यांच्या तपशीलांचा समावेश आहे. बर्‍याचदा असे घडते की लोक त्यांच्या उत्पन्नाचा चुकीचा अहवाल देतात किंवा कमी अहवाल देतात, म्हणून, ITR मध्ये घोषित केलेले तुमचे उत्पन्न फॉर्म 26AS शी जुळवून घेणे नेहमीच उचित आहे.

5. वार्षिक माहिती विधान (AIS): AIS हे विद्यमान फॉर्म 26AS च्या तुलनेत अधिक व्यापक आहे, जे फक्त स्रोतावर कर वजा (TDS) आणि स्त्रोतावर कर गोळा (TCS) शी संबंधित माहिती प्रदान करते. करदात्यांसाठी हा एकल संदर्भ दस्तऐवज आहे, जो पगार, लाभांश, बचत खाती आणि ठेवींवरील व्याज, सिक्युरिटीज आणि म्युच्युअल फंड व्यवहार, ऑफ-मार्केट कर्ज व्यवहार, परदेशी प्रेषण इत्यादींशी संबंधित संपूर्ण आणि तपशीलवार माहिती प्रदान करतो.

6. बँक स्टेटमेंट्स: तुमच्या खात्यात जमा झालेल्या व्याज आणि इतर उत्पन्नांबद्दल तुम्हाला आधीच माहिती व्हावी म्हणून आर्थिक वर्षासाठी बँक स्टेटमेंट्स आधीच डाउनलोड करून ठेवण्याचा सल्ला दिला जातो. “सुरक्षित होण्यासाठी फक्त तुमचे बँक स्टेटमेंट पहा जेणेकरून तुम्हाला व्याजाचे उत्पन्न चुकणार नाही,” बांगर जोडतात.

7. बँक व्याज प्रमाणपत्रे: आर्थिक वर्षात तुमच्या खात्यात जमा झालेल्या एकूण व्याज उत्पन्नाची सहज गणना करण्यासाठी तुमच्याकडे बँकांकडून व्याज प्रमाणपत्रे देखील असली पाहिजेत. आयटी कायद्याच्या कलम 80TTA अंतर्गत एखादी व्यक्ती बँक, सहकारी बँक किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये असलेल्या सर्व बचत आणि मुदत ठेव खात्यांमधून मिळणाऱ्या व्याजासाठी 10,000 रुपयांच्या कमाल कपातीचा दावा करू शकते.

8. गृहकर्जाचे व्याज प्रमाणपत्र: जर तुम्ही गृहकर्ज घेतले असेल तर गृहकर्जाचे व्याज प्रमाणपत्र डाउनलोड करा जे प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80C आणि 24B अंतर्गत तुम्ही वजावट म्हणून किती दावा करू शकता याचा ब्रेकअप देतो. कलम 80C अंतर्गत तुम्ही मुद्दलावर कपात म्हणून जास्तीत जास्त रु 1.5 लाख क्लेम करू शकता आणि कलम 24B अंतर्गत तुम्ही 2 लाख रुपयांपर्यंत व्याज वजावट मिळवू शकता. 2 लाख रुपयांची ही मर्यादा स्वत:च्या ताब्यात असलेल्या मालमत्तेसाठी आहे.

9. भांडवली नफा/तोटा विवरण: जर तुम्ही शेअर्स, म्युच्युअल फंड, सोने किंवा घराच्या विक्रीतून नफा कमावला असेल तर तुम्हाला मिळालेल्या नफ्यावर कॅपिटल गेन भरावा लागेल. भांडवली नफ्याची रक्कम जाणून घेण्यासाठी, ब्रोकर किंवा रजिस्ट्रार आणि ट्रान्सफर एजंट्स (आरटीए) जसे की CAMS आणि KFintech च्या वेबसाइट किंवा अॅपवरून भांडवली नफा स्टेटमेंट डाउनलोड करा.

10. परकीय उत्पन्न: जर तुम्ही या कालावधीत कोणतेही विदेशी उत्पन्न मिळवले असेल आणि अशा उत्पन्नापेक्षा परदेशात कर भरला असेल, तर कृपया कर भरणा-संबंधित कागदपत्रे ठेवा. तुम्ही त्या देशासोबत भारताच्या दुहेरी कर टाळण्याच्या कराराच्या अधीन राहून भरलेल्या करांसाठी क्रेडिटचा दावा करू शकता. तुम्ही भाड्याने राहत असाल, तर तुमच्याकडे भाडे करार आणि भाडे भरल्याच्या भाड्याच्या पावत्या असल्याची खात्री करा