एक्स्प्लोर

Land Acquisition : जागा संपादन करताना TDRची सक्ती करता येणार नाही

टीडीआर स्वीकारणे अथवा न स्विकारणे हे जमीनमालकाच्या इच्छेवर अवलंबून राहील. संमतीने ठरलेली रक्कम किंवा टीडीआर याप्रमाणे भूसंपादन न झाल्यास संपादन करणाऱ्या संस्थेने कायद्यानुसार कारवाई करावीः हायकोर्ट

नागपूरः विकास आराखड्याच्या अंमलबजावणीसाठी जागा संपादन करताना टीडीआरची (Transferable Development Rights) सक्ती मनपा व नगरपरिषदेला करता येणार नाही, असा महत्त्वपूर्ण निकाल मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाच्या पूर्णपीठाने स्पष्ट केले आहे. भूसंपादनाची रक्कम किंवा टीडीआर परस्पर संमतीने ठरवून पूर्ण ताबा दिला असेल तरच टीडीआर घेणे बंधनकारक असेल. जोपर्यंत खासगी वाटाघाटी, वाटाघाटीने रक्कम व त्याऐवजी देण्यात येणारा टीडीआर, याबाबत करारनामा पूर्ण होत नाही तोपर्यंत दिलेली संमती रद्द करता येऊ शकते. टीडीआर स्वीकारणे अथवा न स्वीकारणे हे जमीन मालकाच्या इच्छेवर अवलंबून राहील, असे पूर्णपीठाने स्पष्ट केले आहे.

बिल्डरने दाखल केलेल्या याचिकेवर पूर्णपीठाने वरील निर्णय दिला असला तरी पुढील निर्णय देण्यासाठी न्या.सुनील शुक्रे आणि न्या. पानसरे, न्या. अनुजा प्रभू देसाई यांनी याचिका द्विसदस्यीय खंडपीठासमक्ष ठेवण्याचे आदेश दिलेत. 

...तर टीडीआर मुळमालकाकडे

महाराष्ट्र रिजनल टाउन प्लॅनिंग अॅक्टप्रमाणे शहराचा विकास आराखडा तयार करण्यात येतो. त्या आराखड्याप्रमाणे रस्ते, सार्वजनिक जागा, शाळेसह इतरही सार्वजनिक उपयोगाच्या कामाकरिता जागा निश्चित करण्यात येतात. निश्चित केलेली जागा त्या कामासाठी वापरण्यासाठी ठेवलेली असते. परंतु ती जागा जर खासगी मालकीची असेल तर राज्य सरकार किंवा नगरपरिषदेला त्याचे बाजार मूल्य देऊन ती जागा संपादित करावी लागते. विकास आराखडा तयार झाल्यानंतर ती जागा दहा वर्षांपर्यंत संपादित करण्यास मुदत असते. या अवधीत जर जागा संपादित केली नाही तर मूळ जमीनमालक मनपा, न.प. यांना कलम 127 प्रमाणे नोटीस देतात. नोटीस मिळाल्याच्या तारखेपासून दोन वर्षात ती जागा संपादन न केल्यास किंवा संपादनाची कारवाई सुरू करण्यास विलंब केल्यास त्या जागेचे आरक्षण रद्द होते. ती जमीन मूळमालकाकडे परत जाते. याबाबत मुंबई उच्च न्यायालयाच्या औरंगाबाद खंडपीठाने असा निकाल दिला होता की, जागा संपादन करण्यासाठी न.प.कडे पैसे नसतील तर टीडीआर देऊ केल्यास मालकाला मिळण्याचे बंधन राहील.

...म्हणून तीन न्यायमूर्तींच्या खंडपीठापुढे सुनावणी

हायकोर्टाच्या निर्णयाच्या निकालात एकवाक्यता नसल्याने तीन न्यायमूर्तींच्या खंडपीठापुढे या प्रकरणावर सुनावणी झाली. टीडीआर घेणे बंधनकारक आहे का? बंधनकारक किंवा सुरुवातीला मालकाकडे टीडीआर घेतो, अशी संमती दिली असेल तर ती संमती त्याला रद्द करता येते का, हा प्रश्न तीन न्यायमूर्तींसमक्ष विचारार्थ ठेवला गेला. त्यावर न्या. सुनील शुक्रे आणि न्या. पानसरे, न्या. अनुजा प्रभुदेसाई यांनी निकाल देऊन स्पष्ट केले की, भूसंपादनाची रक्कम किंवा टीडीआर परस्पर संमतीने ठरवून पूर्ण ताबा दिला असेल तरच टीडीआर घेणे बंधनकारक असेल जोपर्यंत खासगी वाटाघाटीने रक्कम व त्याऐवजी देण्यात येणारा टीडीआर याबाबत करारनामा पूर्ण होत नाही तोपर्यंत दिलेली संमती रद्द करता येऊ शकते. 

टीडीआरचा निर्णय मालकाचा

टीडीआर स्वीकारणे अथवा न स्विकारणे हे जमीनमालकाच्या इच्छेवर अवलंबून राहील. संमतीने ठरलेली रक्कम किंवा टीडीआर याप्रमाणे भूसंपादन न झाल्यास संपादन करणाऱ्या संस्थेने भूसंपादन कायद्यानुसार कारवाई केल्याखेरीज संपादन करता येणार नाही, असा निर्णय पूर्णपीठाने देऊन पुढील निकाल देण्यासाठी द्विसदस्यीय खंडपीठाकडे प्रकरण ठेवावे, असे आदेश दिलेत.

महत्त्वाच्या बातम्या

Nagpur Robbery News : नागपुरात मध्यरात्री धाडसी दरोड्याचा थरार! जालन्याच्या व्यापाऱ्याला लुटलं; कारमधून पावणे 4 कोटींची रोकड पळवली, नेमकं काय घडलं?
नागपुरात मध्यरात्री धाडसी दरोड्याचा थरार! जालन्याच्या व्यापाऱ्याला लुटलं; कारमधून पावणे 4 कोटींची रोकड पळवली, नेमकं काय घडलं?
Parinay Fuke : अखेर परिणय फुकेंनी मौन सोडलं, लेकाच्या कार अपघातावरून हर्षवर्धन सपकाळांनी केलेल्या गंभीर आरोपांना प्रत्युत्तर, म्हणाले...
अखेर परिणय फुकेंनी मौन सोडलं, लेकाच्या कार अपघातावरून हर्षवर्धन सपकाळांनी केलेल्या गंभीर आरोपांना प्रत्युत्तर, म्हणाले...
Nagpur Crime News : महिला सरपंचाची थेट मुख्यमंत्री फडणवीसांकडे तक्रार अन् 8 राज्यातील 50 हजार सरपंचांच्या फसवणुकीचा पर्दाफाश; मध्यप्रदेशात धडाकेबाज कारवाई, 35 महिलांना अटक
महिला सरपंचाची थेट मुख्यमंत्री फडणवीसांकडे तक्रार अन् 8 राज्यातील 50 हजार सरपंचांच्या फसवणुकीचा पर्दाफाश; नागपूर पोलिसांची मध्यप्रदेशात धडाकेबाज कारवाई, 35 महिलांना अटक
Decline In Groundwater Levels: राज्यात भूजल पातळीत झपाट्याने घट; सर्वेक्षणात चिंता वाढवणारी माहिती समोर
राज्यात भूजल पातळीत झपाट्याने घट; सर्वेक्षणात चिंता वाढवणारी माहिती समोर

व्हिडीओ

Sanjay Raut Delhi : अश्विनी भिडेंच्या पत्राची दखल घेत ३०० प्रकल्पांना तात्काळ स्थगिती द्यावी
Shiv Sena PC : सोनिया गांधींच्या पुस्तकाचा निषेध,शिवसेनेने पुस्तकाचा 'तो' मजकूर फाडला
Shaina NC Balasaheb Thackeray Photo: ओहहह नोनोनो....; शिंदेंच्या शायना एनसींनी चुकून बाळासाहेबांचा फोटो फाडला, पेडणेकर संतापल्या
Amit Shah vs Uddhav Thackeray : 'कोरोना'तले फोन,आरोपांचा टोन Special Report
Rohit Pawar vs Devendra Fadnavis : आरोपांची बरसात,पण घरातूनच मिळेना साथ Special Report

फोटो गॅलरी

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
ABP माझा टॉप 10 हेडलाईन्स | 18 नोव्हेंबर 2026 | बुधवार
ABP माझा टॉप 10 हेडलाईन्स | 18 नोव्हेंबर 2026 | बुधवार
Satara DCC Bank : दोन पदांसाठी प्रत्येकी एकच अर्ज, वचपा काढल्याचा दावा करणं चुकीचं, मकरंद पाटील म्हणाले महायुती म्हणून तिन्ही पक्ष एकत्र आल्यानं जिल्ह्यात चांगला संदेश गेला...
दोन पदांसाठी प्रत्येकी एकच अर्ज, निवडणूक बिनविरोध,वचपा काढल्याचा दावा करणं चुकीचं: मकरंद पाटील
शायना एनसी असू, नाहीतर कोणीही...; शिवसेना प्रवक्त्यांनी बाळासाहेबांचा फोटो फाडला, एकनाथ शिंदेची पहिली प्रतिक्रिया
शायना एनसी असू, नाहीतर कोणीही...; शिवसेना प्रवक्त्यांनी बाळासाहेबांचा फोटो फाडला, एकनाथ शिंदेची पहिली प्रतिक्रिया
Belonging: A Journey of Love : सोनिया गांधींच्या पुस्तकाची किती झाली कमाई? 2 लाखांहून अधिक प्रती विकल्या, किती कोटींची विकली पुस्तकं?
सोनिया गांधींच्या पुस्तकाची किती झाली कमाई? 2 लाखांहून अधिक प्रती विकल्या, किती कोटींची विकली पुस्तकं?
नगरपरिषदेच्या छतावर अधिकारी अन् कर्मचाऱ्यांची ओली पार्टी; मुख्याधिकाऱ्यांच्या निलंबनाचा प्रस्ताव शासनाकडे सादर
नगरपरिषदेच्या छतावर अधिकारी अन् कर्मचाऱ्यांची ओली पार्टी; मुख्याधिकाऱ्यांच्या निलंबनाचा प्रस्ताव शासनाकडे सादर
Shivendraraje Bhonsle : सातारा जिल्हा बँकेत चेअरमन राष्ट्रवादीचा तर व्हाईस चेअरमन शिवसेनेचा, शिवेंद्रराजे भोसले म्हणाले वरिष्ठांची सूचना मित्रपक्षांच्या नेत्यांना सांगितलेली..
सातारा जिल्हा बँकेत चेअरमन राष्ट्रवादीचा तर व्हाईस चेअरमन शिवसेनेचा, शिवेंद्रराजे भोसले म्हणाले, वरिष्ठांच्या सूचना...
सांगली जिल्हा बँकेत 22 वर्षानंतर काँग्रेसचा अध्यक्ष, भाजपला 'दे धक्का'; शिंदेंच्या शिवसेनेचे तानाजी पाटील उपाध्यक्ष
सांगली जिल्हा बँकेत 22 वर्षानंतर काँग्रेसचा अध्यक्ष, भाजपला 'दे धक्का'; शिंदेंच्या शिवसेनेचे तानाजी पाटील उपाध्यक्ष
राज्यातील पहिला अंडरवॉटर ड्रोन कोल्हापुरात; पाण्यात उतरुन शोध घेणार, जाणून घ्या काय आहे खास?
राज्यातील पहिला अंडरवॉटर ड्रोन कोल्हापुरात; पाण्यात उतरुन शोध घेणार, जाणून घ्या काय आहे खास?
Embed widget