एक्स्प्लोर

देशात डिजिटल रुपयाने व्यवहार सुरू, प्रत्येक नागरिकाला केव्हा मिळणार सुविधा, जाणून घ्या?

Digital Rupee: देशात 1 डिसेंबरपासून प्रायोगिक प्रकल्पांतर्गत रिटेल डिजिटल रुपया (Digital Rupee - e₹-R) चा वापर सुरू झाला आहे.

Rbi Pilot Project Digital Rupee: देशात 1 डिसेंबरपासून प्रायोगिक प्रकल्पांतर्गत रिटेल डिजिटल रुपया (Digital Rupee - e₹-R) चा वापर सुरू झाला आहे. हे डिजिटल चलन कसे वापरले जाईल आणि डिजिटल चलन कसे प्राप्त होईल? यासंबंधीचे अनेक प्रश्न लोकांच्या मनात आहेत. त्यामुळे देशातील प्रत्येकाला हे चलन केव्हा उपलब्ध होईल याबद्दल विचार सुरु असतानाच, सध्या देशातील प्रत्येक नागरिक डिजिटल चलन वापरू शकणार नाही, कारण आरबीआयने पायलट प्रोजेक्ट म्हणून याची सुरुवात केली आहे. ही सुविधा फक्त मुंबई, नवी दिल्ली, बेंगळुरू आणि भुवनेश्वर या चार शहरांमध्ये उपलब्ध असेल. 

या पायलट प्रोजेक्ट अंतर्गत, स्टेट बँक ऑफ इंडिया, ICICI बँक, येस बँक आणि IDFC फर्स्ट बँक सध्या भारतात डिजिटल रुपया जारी करू शकतात. येत्या काळात इतर चार बँका देखील लवकरच भारतात डिजिटल रूपे जारी करू शकतील. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) सुरुवातीला डिजिटल रुपी व्यवस्थापनाच्या मजबूततेची चाचणी घेण्यासाठी एक पायलट रन चालवत आहे आणि यादरम्यान झालेल्या चुका लक्षात ठेवेल, जेणेकरून पुढील पायलट रनमध्ये त्या टाळता येतील.

डिजिटल रुपया 2 प्रकारांमध्ये विभागलेला

वास्तविक सेंट्रल बँक डिजिटल करन्सी (CBDC) चे किरकोळ आणि घाऊक अशा दोन विस्तृत श्रेणींमध्ये सीमांकन केले गेले आहे. घाऊक विभागासाठी CBDC चा पहिला पायलट 1 नोव्हेंबर रोजी लाइव्ह झाला, आता CBDC चा पहिला पायलट प्रकल्प किरकोळ वापरकर्त्यांसाठी म्हणजेच सामान्य लोकांसाठी सुरू झाला. किरकोळ CBDCs संभाव्यतः  सर्व खाजगी क्षेत्रातील, गैर-आर्थिक ग्राहक आणि व्यवसायांसाठी वापरण्यासाठी उपलब्ध असतील, तर घाऊक CBDCs निवडक वित्तीय संस्थांपर्यंत मर्यादित प्रवेशासाठी डिझाइन केलेले आहेत. रिटेल CBDC बहुतेक किरकोळ व्यवहारांसाठी रोखीची इलेक्ट्रॉनिक आवृत्ती मानली जाईल.

डिजिटल रुपया कसा चालेल?

डिजिटल रुपया किंवा e₹-R हे डिजिटल टोकन असेल जे सध्याच्या चलनाच्या बरोबरीने देवाणघेवाण करण्यायोग्य असेल आणि सध्या बँकेद्वारे जारी केलेले कागदी चलन आणि नाणी समान मूल्यांमध्ये जारी केले जातील. डिजिटल चलन बँकांच्या माध्यमातून वितरित केले जाईल. सामान्य माणूस या बँकांद्वारे प्रदान केलेल्या डिजिटल वॉलेटद्वारे e?-R सह व्यवहार करण्यास सक्षम असेल, जे मोबाईल फोन किंवा गॅझेटमध्ये संग्रहित करणे आवश्यक आहे. डिजिटल चलनासह व्यवहार व्यक्ती ते व्यक्ती (P2P) आणि व्यक्ती ते व्यापारी (P2M) दोन्ही असू शकतात. आम्ही डिजिटल वॉलेट व्यवहार करतो त्याप्रमाणे व्यापारी स्थानांवर प्रदर्शित QR कोड वापरून व्यापाऱ्यांना पेमेंट केले जाऊ शकते.

दीपक पळसुले हे मागील 12 वर्षांपासून पत्रकारितेत कार्यरत आहेत. वृत्तनिवेदक म्हणून दशकभरापासून एबीपी माझामध्ये सक्रीय आहेत.  अर्थ, राजकारण, समाजकारण, शेती,सांस्कृतिक, टेक-ऑटो  अशा विविध विषयांमध्ये त्यांचा व्यासंग आहे.   
Read More

महत्त्वाच्या बातम्या

Narendra Modi On Gold Rate: सोन्याचे भाव धडाधड घसरले; आता नरेंद्र मोदींची पहिली प्रतिक्रिया, म्हणाले...
सोन्याचे भाव धडाधड घसरले; आता नरेंद्र मोदींची पहिली प्रतिक्रिया, म्हणाले...
SBI YouTuber Fine : 19 वर्षांच्या युट्यूबरचं बँक खातं गोठवणं SBI ला भोवलं, ग्राहक मंचाचा दणका; ठोठावला 15,000 रुपयांचा दंड
19 वर्षांच्या युट्यूबरचं बँक खातं गोठवणं SBI ला भोवलं, ग्राहक मंचाचा दणका; ठोठावला 15,000 रुपयांचा दंड
माझ्या सल्ल्यामुळं लोकांनी कमी सोन्याची खरेदी केली, आज अनेकजण सांगतात मोदीजी तुमचा सल्ला पाळला, आमचे पैसे वाचले 
माझ्या सल्ल्यामुळं लोकांनी कमी सोन्याची खरेदी केली, आज अनेकजण सांगतात मोदीजी तुमचा सल्ला पाळला, आमचे पैसे वाचले 
सोनं खरेदी करावं की नको? 9 दिवसात तब्बल 20 हजार रुपयांची घसरण, नेमकी काय आहेत कारणं? 
सोनं खरेदी करावं की नको? 9 दिवसात तब्बल 20 हजार रुपयांची घसरण, नेमकी काय आहेत कारणं? 

व्हिडीओ

Shruti Sadolikar Katkar Majha Katta : शास्त्रीय संगीताचं चालतं बोलतं विद्यापीठ, श्रृती सडोलीकरांशी गप्पा | ABP Majha
Ratnagiri Water Shortage : कोकणातील पाणीटंचाईवर श्रमदानातून मात! Special Report
Kolhapur Milk Price Hike : गोकुळ आणि वारणा दूध संघाकडून दुधाच्या विक्री दरात वाढ Special Report
Kurla Phoenix Mall Mumbai Crime News: पैसे मागितले, काही उर्दुमध्ये बोलत होते; कुर्ला तरुण-तरुणी मारहाण प्रकरणावर प्रत्यक्षदर्शी महिलेची धक्कादायक माहिती, VIDEO
Kurla Phoenix Mall Garden : कुर्ल्यात जिथे तरुण-तरुणीला मारहण, तिथलं हादरवणारं वास्तव

फोटो गॅलरी

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
Ambadas Danve: भूदान व ग्रामदानी जमिनींच्या गैरव्यवहारांची उच्चस्तरीय चौकशी करा; अंबादास दानवेंची मागणी; मुख्यमंत्री फडणवीसांना पत्र धाडलं
भूदान व ग्रामदानी जमिनींच्या गैरव्यवहारांची उच्चस्तरीय चौकशी करा; अंबादास दानवेंची मागणी; मुख्यमंत्री फडणवीसांना पत्र धाडलं
Sonia Gandhi Home सोनिया गांधींचं आत्मचरित्रपर पुस्तक प्रकाशनानंतर इटलीतील घर चर्चेत; सध्या कुणाच्या मालकीचं, काय आहे तिथं?
सोनिया गांधींचं आत्मचरित्रपर पुस्तक प्रकाशनानंतर इटलीतील घर चर्चेत; सध्या कुणाच्या मालकीचं, काय आहे तिथं?
Pune News: पुण्यात अतिक्रमणांवर बुलडोझर; हाँगकाँग लेन, एफसी रोड, लक्ष्मी रोडनंतर आता औंध-बाणेर-बालेवाडी परिसरात महापालिकेची धडक कारवाई, महापालिका आयुक्तांनी सांगितलं कारवाईचं कारण
पुण्यात अतिक्रमणांवर बुलडोझर; हाँगकाँग लेन, एफसी रोड, लक्ष्मी रोडनंतर आता औंध-बाणेर-बालेवाडी परिसरात महापालिकेची धडक कारवाई, महापालिका आयुक्तांनी सांगितलं कारवाईचं कारण
Pune News: रामवाडी मेट्रो मार्गावर तांत्रिक बिघाड! वनाज ते रामवाडी अन् रामवाडी ते वनाज या दोन्ही दिशांमधील मेट्रो सेवा ठप्प; स्थानकांवर प्रवाशांची मोठी गर्दी
रामवाडी मेट्रो मार्गावर तांत्रिक बिघाड! वनाज ते रामवाडी अन् रामवाडी ते वनाज या दोन्ही दिशांमधील मेट्रो सेवा ठप्प; स्थानकांवर प्रवाशांची मोठी गर्दी
मी सत्ताधारी नसल्याचे सांगताना नगरसेवकाचं वादग्रस्त वक्तव्य, महापौरांनी बाहेर हाकललं; महापालिकेत राडा
मी सत्ताधारी नसल्याचे सांगताना नगरसेवकाचं वादग्रस्त वक्तव्य, महापौरांनी बाहेर हाकललं; महापालिकेत राडा
FDA Action On Nashik Misal Points: नाशिकच्या नामांकित मिसळ व्यावसायिकांवर FDA ची कारवाई; विहार मिसळ परिसरात शुकशुकाट
नाशिकच्या नामांकित मिसळ व्यावसायिकांवर FDA ची कारवाई; विहार मिसळ परिसरात शुकशुकाट
Sunil Tatkare: डिलिमिटेशन बिलावरील समर्थनाचा अर्थ एनडीएला पाठिंबा नव्हे; सुप्रिया सुळेंच्या भूमिकेचं तटकरेंकडून स्वागत; शरद पवार गट एनडीएसोबत जाण्याच्या चर्चांवरही स्पष्टचं सांगितलं!
डिलिमिटेशन बिलावरील समर्थनाचा अर्थ एनडीएला पाठिंबा नव्हे; सुप्रिया सुळेंच्या भूमिकेचं तटकरेंकडून स्वागत; शरद पवार गट एनडीएसोबत जाण्याच्या चर्चांवरही स्पष्टचं सांगितलं!
Nagpur Air Fest 2026 Air Show : नागपुरात भारतीय हवाई दलाच्या शौर्याचं दर्शन, आकाशात रंगल्या चित्तथरारक कसरती, आकाशगंगा, सारंग अन् सूर्यकिरणचं अद्भुत शौर्य, photos
नागपुरात भारतीय हवाई दलाच्या शौर्याचं दर्शन, आकाशात रंगल्या चित्तथरारक कसरती, आकाशगंगा, सारंग अन् सूर्यकिरणचं अद्भुत शौर्य, photos
Embed widget