एक्स्प्लोर

India Post : पोस्टल सेवेचा 'पिन कोड' झाला 50 वर्षांचा; जाणून घ्या का भासली याची गरज

India Post Pin Code : भारतातील अनेक ठिकाणांच्या नावांची डुप्लिकेशन झाल्यामुळे पिन कोडची गरज भासू लागली.

India Post Pin Code : आज आपला भारत देश स्वातंत्र्याची 75 वर्ष साजरा करत आहे. या स्वातंत्र्यदिनी (Independence Day 2022), भारत आणखी एक महत्त्वाची कामगिरी साजरी करत आहे. खरंतर, देशातील पत्र, कुरिअर आणि इतर पोस्टल वस्तू पाठवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या 'इंडिया पोस्ट'चा पोस्टल ओळख क्रमांक (पिन) आज 50 वर्षांचा झाला आहे. याची स्थापना 15 ऑगस्ट 1972 रोजी करण्यात आली होती.   

सहा अंकी कोड 'पिन कोड' (Pin Code) : 

भारतीय पोस्टचा पिन कोड हा भारतातील पोस्टल सेवेद्वारे क्रमांकन प्रणाली म्हणून वापरला जाणारा सहा अंकी कोड आहे. याला पिन कोड असे म्हणतात. पोस्टल ओळख क्रमांक पोस्टमनला पत्राचा पत्ता शोधून ते वितरित करण्यास मदत करतो. पिन कोड प्रणाली राम भिकाजी वेलणकर यांनी देशात सुरू केली.

भिकाजी वेलणकर हे केंद्रीय दळणवळण मंत्रालयात अतिरिक्त सचिव म्हणून कार्यरत होते. तसेच ते पोस्टल आणि टेलिग्राफ बोर्डाचे वरिष्ठ सदस्य होते. संस्कृत भाषेच्या क्षेत्रातील योगदानाबद्दल त्यांना राष्ट्रपती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. वेलणकर हे प्रसिद्ध संस्कृत कवी होते. 1999 मध्ये मुंबईत त्यांचे निधन झाले. 

पिन कोडची गरज का आहे?

पिन कोडची आवश्यकता पाहिल्यास, याचे अनेक फायदे दिसून येतात. संपूर्ण भारतातील अनेक ठिकाणांच्या नावांच्या डुप्लिकेशनमुळे, पिन कोडची आवश्यकता सुरू झाली. ठिकाणे आणि नावांच्या दुहेरीमुळे पत्रे पाठवणे कठीण झाले. लोक वेगवेगळ्या भाषांमध्ये पत्ते देखील लिहितात, ज्यामुळे पत्ता शोधणे खूप कठीण होते. मात्र, जेव्हापासून पिन कोड सिस्टम सुरु झाल्यानंतर पोस्टमनना योग्य लोकांपर्यंत पत्र पोहोचविण्यात मदत झाली.

पिन कोडचा पहिला अंक झोन दर्शवतो, दुसरा सब-झोन दर्शवतो आणि तिसरा, पहिल्या दोनसह, त्या झोनमधील वर्गीकरण जिल्हा सूचित करतो. तर, शेवटचे तीन अंक जिल्ह्यातील वैयक्तिक पोस्ट ऑफिस दर्शवितात. इंडिया पोस्टनुसार, पोस्टल सेवा प्रदान करण्यासाठी संपूर्ण देश 23 पोस्टल मंडळांमध्ये विभागला गेला आहे. या प्रत्येक मंडळाचे प्रमुख पोस्टमास्तर जनरल असतात.

महत्वाच्या बातम्या : 

आणखी वाचा
Sponsored Links by Taboola

महत्त्वाच्या बातम्या

Rupee Plunged to Record Low: भारताचा रुपया अक्षरश: रक्तबंबाळ; देशाच्या इतिहासात प्रथमच डाॅलरच्या तुलनेत तब्बल 93.15 या विक्रमी नीचांकी पातळीवर पोहोचला
भारताचा रुपया अक्षरश: रक्तबंबाळ; देशाच्या इतिहासात प्रथमच डाॅलरच्या तुलनेत तब्बल 93.15 या विक्रमी नीचांकी पातळीवर पोहोचला
ट्रम्पना अंधारात ठेवत इस्त्रायलने इराणच्या थेट गॅस प्रकल्पाला हात घातला अन् इराणकडून सात देशांचा गॅस टार्गेट; खतांपासून ते वीज निर्मितीपर्यंत भारतासह जगाला 'इस्त्रायली कर्मांची' जबर किंमत मोजावी लागणार
ट्रम्पना अंधारात ठेवत इस्त्रायलने इराणच्या थेट गॅस प्रकल्पाला हात घातला अन् इराणकडून सात देशांचा गॅस टार्गेट; खतांपासून ते वीज निर्मितीपर्यंत भारतासह जगाला 'इस्त्रायली कर्मांची' जबर किंमत मोजावी लागणार
Iran : या युद्धात इराण हरणार नाही, आपण त्यांची साथ द्यायला हवी होती; गुप्तचर विभाग RAW चे माजी प्रमुख काय म्हणाले? 
Iran : या युद्धात इराण हरणार नाही, आपण त्यांची साथ द्यायला हवी होती; गुप्तचर विभाग RAW चे माजी प्रमुख काय म्हणाले? 
सोन्याच्या दरात 10 हजार रुपयांची तर चांदीच्या दरात 20 हजार रुपयांची घसरण, खरेदीदारांना मोठा दिलासा
सोन्याच्या दरात 10 हजार रुपयांची तर चांदीच्या दरात 20 हजार रुपयांची घसरण, खरेदीदारांना मोठा दिलासा

व्हिडीओ

Praful Patel On Rupali Chakankar Ashok Kharat Case मोठी बातमी: अशोक खरात अतिशय घाणेरडा, जे कुणी त्याच्यासोबत...; प्रफुल पटेल यांचं मोठं विधान
Sushma Andhare : चाकणकर रात्री दोन वाजता फोन करून पीडितांना धमक्या द्यायच्या; खरात अन् चाकणकरांमध्ये कोणत्या वेळी काय बोलणं झालं
Iran vs US Israel Conflict : नजर अमेरिकेवर, युद्ध उंबरठ्यावर? Special Report
Raj Thackeray MNS Melava Speech|इराणची बाजू,महाराष्ट्र घडवण्याचा निर्धार, प्रत्येकाने ऐकावं असं भाषण
Sudhir Mungantiwar Special Report : सुधीर मुनगंटीवार म्हणतात... मी पुन्हा येईन!

फोटो गॅलरी

ABP Premium

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
'आगीशी खेळ खेळू नका, तुम्हाला जर खुमखुमी असेल, तर..' जयंत पाटलांनी झेडपी विजयाची 'छुपी मदत' जाहीरपणे सांगताच संजयकाका संतापले! सांगलीत वादाचा नवा अध्याय सुरु
'आगीशी खेळ खेळू नका, तुम्हाला जर खुमखुमी असेल, तर..' जयंत पाटलांनी झेडपी विजयाची 'छुपी मदत' जाहीरपणे सांगताच संजयकाका संतापले! सांगलीत वादाचा नवा अध्याय सुरु
'जर तुम्ही आमच्या रस्त्यांची नासधूस केली तर...' लंडनमध्ये सार्वजनिक ठिकाणी पान खाऊन थुंकून उकिरडा करणाऱ्या दोन भारतीयांना जबरी दणका
'जर तुम्ही आमच्या रस्त्यांची नासधूस केली तर...' लंडनमध्ये सार्वजनिक ठिकाणी पान खाऊन थुंकून उकिरडा करणाऱ्या दोन भारतीयांना जबरी दणका
Kim Jong Un: काही दिवसांपूर्वीच युद्ध सुरु असतानाच 10 मिसाईल डागत खळबळ उडवून दिली अन् आता किम जोंग ऊन लेकीला घेऊन थेट रणगाड्यावर स्वार! नेमका प्लॅन आहे तरी काय?
काही दिवसांपूर्वीच युद्ध सुरु असतानाच 10 मिसाईल डागत खळबळ उडवून दिली अन् आता किम जोंग ऊन लेकीला घेऊन थेट रणगाड्यावर स्वार! नेमका प्लॅन आहे तरी काय?
Gold Silver Rate : सोन्याच्या दरात 4297 रुपयांची घसरण, चांदी 5 दिवसात 19193 रुपयांनी स्वस्त, जाणून घ्या नवे दर
Gold Silver Rate : सोन्याच्या दरात 4297 रुपयांची घसरण, चांदी 5 दिवसात 19193 रुपयांनी स्वस्त, जाणून घ्या नवे दर
Weather Update: कुठे गारांचा पाऊस, तर कुठे उन्हाचा तडाखा; विदर्भ-मराठवाड्यात गारपिटीसह पावसाचा 'यलो अलर्ट', तर कोकणात उन्हाचा चटका वाढणार
कुठे गारांचा पाऊस, तर कुठे उन्हाचा तडाखा; विदर्भ-मराठवाड्यात गारपिटीसह पावसाचा 'यलो अलर्ट', तर कोकणात उन्हाचा चटका वाढणार
Zilla Parishad Satara: सातारा झेडपीत राष्ट्रवादी-शिवसेनेला बहुमत असूनही भाजपचा झेंडा; दोन मंत्री अन् राष्ट्रवादीच्या प्रदेशाध्यक्षांना फोडाफोडीच्या राजकारणात धोबीपछाड, महेश शिंदेंच्या पत्नी प्रिया झेडपी अध्यक्षपदी
सातारा झेडपीत राष्ट्रवादी-शिवसेनेला बहुमत असूनही भाजपचा झेंडा; दोन मंत्री अन् राष्ट्रवादीच्या प्रदेशाध्यक्षांना फोडाफोडीच्या राजकारणात धोबीपछाड, महेश शिंदेंच्या पत्नी प्रिया झेडपी अध्यक्षपदी
Zilla Parishad Satara: सातारा झेडपी अध्यक्ष निवडीत सिनेस्टाईल थरार, भाजपकडून फोडाफोडी अन् अटकेचाही डाव; सदस्यांना सभागृहात घेऊन जाण्याच्या झटापटीत मंत्री शंभूराज देसाईंच्या हाताला लागलं
सातारा झेडपी अध्यक्ष निवडीत सिनेस्टाईल थरार, भाजपकडून फोडाफोडी अन् अटकेचाही डाव; सदस्यांना सभागृहात घेऊन जाण्याच्या झटापटीत मंत्री शंभूराज देसाईंच्या हाताला लागलं
XX पिसाट अशोक खरातकडे दीपक केसरकर महिना दीड महिन्याला जात होते, एकनाथ शिंदेंचाही हस्तक्षेप होता, त्यांचा सीडीआर तपासण्याचं धाडस गृहखातं दाखवणार का? सुषमा अंधारेंचा सवाल
XX पिसाट अशोक खरातकडे दीपक केसरकर महिना दीड महिन्याला जात होते, एकनाथ शिंदेंचाही हस्तक्षेप होता, त्यांचा सीडीआर तपासण्याचं धाडस गृहखातं दाखवणार का? सुषमा अंधारेंचा सवाल
Embed widget