एक्स्प्लोर

येत्या 1 डिसेंबरपासून सर्वसामान्यांसाठी डिजिटल रुपया लाँच, आरबीआयची मोठी घोषणा 

Digital Rupee : रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने किरकोळ स्तरावर डिजिटल रुपयाचा पायलट प्रोजेक्ट सुरू करण्याची घोषणा केली आहे.

Digital Rupee pilot project : रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने किरकोळ स्तरावर डिजिटल रुपयाचा पायलट प्रोजेक्ट सुरू करण्याची घोषणा केली आहे. आरबीआयने आज रोजी दिनांक 29 नोव्हेंबरला याबाबत एक स्पष्टीकरण दिलं आहे.यामध्ये 1 डिसेंबरपासून रिटेल सेंट्रल बँक डिजिटल करन्सी (CBDC) साठी एक पायलट प्रोजेक्ट आणणार आहे. डिजिटल रुपया डिजिटल टोकनच्या स्वरूपात असेल, जो कायदेशीर निविदेत राहील आणि 1 डिसेंबर रोजी किरकोळ डिजिटल रुपया (e₹-R) साठी पहिला टप्पा लाँच करेल अशी माहिती आरबीआयने दिली आहे.

याबाबत आरबीआयने सविस्तर माहिती देताना, डिजिटल रुपया त्याच मूल्यामध्ये जारी केला जाईल ज्यामध्ये सध्या कागदी चलन आणि नाणी जारी केली जातात त्याचप्रमाणे असेल अशी माहिती दिली आहे. 1 डिसेंबर रोजी ही चाचणी क्लोज्ड यूजर ग्रुप (CUG) मधील निवडक ठिकाणी केली जाईल. यामध्ये ग्राहक आणि बँक व्यापारी दोघांचाही समावेश असेल.

डिजिटल वॉलेटद्वारे व्यवहार केले जातील

सहभागी बँकांनी ऑफर केलेल्या आणि मोबाईल फोनवर साठवलेल्या डिजिटल वॉलेटद्वारे वापरकर्ते e-R (e₹-R) सह व्यवहार करू शकतील. व्यवहार व्यक्ती ते व्यक्ती (P2P) आणि व्यक्ती ते व्यापारी (P2M) अशा दोन्ही बाजूने असू शकतात आणि त्याचवेळी व्यापारी आस्थापनांवर क्यूआर कोड वापरून व्यापाऱ्यांना पैसे दिले जाऊ शकतात असं आरबीआये सांगितले आहे.

या चार बँकांचा समावेश 

स्टेट बँक ऑफ इंडिया आणि आयसीआयसीआय बँकेसह चार बँका डिजिटल रुपयाच्या किरकोळ वापराच्या या चाचणीत सहभागी होणार आहेत. ही चाचणी दिल्ली, मुंबई, बंगळुरू आणि भुवनेश्वर येथे होणार आहे. डिजिटल रुपयाचे वितरण बँकांद्वारे केले जाईल आणि वापरकर्ते प्रायोगिक चाचणीत सहभागी झालेल्या बँकांनी ऑफर केलेल्या डिजिटल वॉलेटद्वारे ई-रुपीमध्ये व्यवहार करू शकतील.

हा डिजिटल रुपया पारंपरिक रोख चलनाप्रमाणेच धारकाला विश्वास, सुरक्षितता आणि अंतिम समाधान या गुणांनी सुसज्ज असेल अशी ग्वाही रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया अर्थात आरबीआयने दिली आहे. रोख रकमेप्रमाणे, डिजिटल रुपयाच्या धारकाला कोणतेही व्याज मिळणार नाही आणि ते बँकांमध्ये ठेवींसाठी वापरले जाऊ शकतात असं देखील आरबीआयने सांगितलं आहे.

फायदे काय?

RBI नं CBDC-W आणि CBDC-R या दोन श्रेणींमध्ये डिजिटल चलनाची विभागणी केली आहे. CBDC-W हे घाऊक चलन म्हणून वापरलं जाऊ शकते, तर CBDC-R किरकोळ चलन म्हणून वापरलं जाऊ शकतं. सर्व खाजगी, गैर-आर्थिक ग्राहक आणि व्यवसाय ते वापरण्यास सक्षम असतील. आरबीआयच्या मते, डिजिटल चलनामुळे भारताची डिजिटल अर्थव्यवस्था वाढेल.

दीपक पळसुले हे मागील 12 वर्षांपासून पत्रकारितेत कार्यरत आहेत. वृत्तनिवेदक म्हणून दशकभरापासून एबीपी माझामध्ये सक्रीय आहेत.  अर्थ, राजकारण, समाजकारण, शेती,सांस्कृतिक, टेक-ऑटो  अशा विविध विषयांमध्ये त्यांचा व्यासंग आहे.   
Read More

महत्त्वाच्या बातम्या

Silver Rate : चांदीमध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांवर रडण्याची वेळ, 10 महिन्यात चांदी 2.56 लाख रुपयांची घसरण, सोने चांदीचे नवे दर जाणून घ्या
चांदीमध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांवर रडण्याची वेळ, 10 महिन्यात चांदी 2.56 लाख रुपयांची घसरण
Gold Silver Rate Today: सकाळच्या सत्रात 9500 रुपयांनी घसरली चांदी, सोन्यातही घसरण; जाणून घ्या आजचे दर अन् घसरणीची कारणं
सकाळच्या सत्रात 9500 रुपयांनी घसरली चांदी, सोन्यातही घसरण; जाणून घ्या आजचे दर अन् घसरणीची कारणं
Adani Energy Satara Tarali Project: वनविभागाने तारळी प्रकल्पाचे काम थांबवले, अदानी एनर्जीचे अधिकारी थेट मंत्रालयात पोहोचले, गणेश नाईकांसोबत तातडीची बैठक, जलविद्युत प्रकल्पाबाबत महत्त्वाचे स्पष्टीकरण
वनविभागाने तारळी प्रकल्पाचे काम थांबवले, अदानी एनर्जीचे अधिकारी थेट मंत्रालयात पोहोचले, गणेश नाईकांसोबत तातडीची बैठक, जलविद्युत प्रकल्पाबाबत महत्त्वाचे स्पष्टीकरण
Gold Rate : सोन्याच्या दरात 2015 नंतर सर्वात मोठी घसरण, वर्षभरातील निचांकी पातळीपर्यंत सोनं घसरलं, सोन्याचे दर कोसळण्याची प्रमुख 5 कारणं...
सोन्याच्या दरात 2015 नंतर सर्वात मोठी घसरण, सोन्याचे दर कोसळण्याची प्रमुख 5 कारणं...

व्हिडीओ

Sushama Andhare Andolan Against Shaina NC : सुषमा अंधारेंच्या नेतृत्वात शायना एनसींविरोधात आंदोलन
Shaina NC Balasaheb Thackeray Photo : होता काँग्रेसशी 'सामना', फोटोमुळे वादात शायना Special Report
Maharashtra Jilha bank Politics : घराणेशाहीचं 'सहकार', जिल्हा बँकांमध्ये 'वारसदार' Special Report
Sanjay Raut Delhi : अश्विनी भिडेंच्या पत्राची दखल घेत ३०० प्रकल्पांना तात्काळ स्थगिती द्यावी
Shiv Sena PC : सोनिया गांधींच्या पुस्तकाचा निषेध,शिवसेनेने पुस्तकाचा 'तो' मजकूर फाडला

फोटो गॅलरी

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
Rudransh Thakur Viral Video: हटके स्टाईल अन् स्वॅग भारी! अवघ्या 23 महिन्याच्या 'रुद्रांश'चा सोशल मीडियावर धुमाकूळ, अकरा कोटी चहात्यांना व्हिडिओची भुरळ, तर 90 लाख लोकांनी दिली पसंती
हटके स्टाईल अन् स्वॅग भारी! अवघ्या 23 महिन्याच्या 'रुद्रांश'चा सोशल मीडियावर धुमाकूळ, अकरा कोटी चहात्यांना व्हिडिओची भुरळ, तर 90 लाख लोकांनी दिली पसंती
Maharashtra Live blog updates: कर्जाचे हप्ते थकल्याने घर सील, आता भाडे भरण्याचेही पैसे नाहीत, लातूरमध्ये शेतकरी कुटुंबाची बिकट अवस्था
Maharashtra Live blog updates: कर्जाचे हप्ते थकल्याने घर सील, आता भाडे भरण्याचेही पैसे नाहीत, लातूरमध्ये शेतकरी कुटुंबाची बिकट अवस्था
Gold Silver Rate : सोने चांदी खरेदी करणाऱ्यांची दिवाळी, सलग सातव्या दिवशी सोनं स्वस्त, चांदी 5000 रुपयांनी स्वस्त
सोने चांदी खरेदी करणाऱ्यांची दिवाळी, सलग सातव्या दिवशी सोनं स्वस्त, चांदी 5000 रुपयांनी स्वस्त
दम होता तर बँकेची निवडणूक स्वतंत्र लढायची होती; जयकुमार गोरेंचा शंभुराज देसाईंवर सोलापुरातून पलटवार
दम होता तर बँकेची निवडणूक स्वतंत्र लढायची होती; जयकुमार गोरेंचा शंभुराज देसाईंवर सोलापुरातून पलटवार
ABP माझा टॉप 10 हेडलाईन्स | 18 नोव्हेंबर 2026 | बुधवार
ABP माझा टॉप 10 हेडलाईन्स | 18 नोव्हेंबर 2026 | बुधवार
दादर रेल्वे स्थानकाला ‘चैत्यभूमी’ नाव देण्याच्या हालचाली गतीमान; विधिमंडळ अधिवेशनात पूर्तता, मुख्यमंत्र्यांचे सूतोवाच
दादर रेल्वे स्थानकाला ‘चैत्यभूमी’ नाव देण्याच्या हालचाली गतीमान; विधिमंडळ अधिवेशनात पूर्तता, मुख्यमंत्र्यांचे सूतोवाच
Sudhir Mungantiwar: सरकार इंग्रजापेक्षा वाईट असा मेसेज जाऊ नये; सुधीर मुनगंटीवारांचा बैठकीत आग्रह, सरकारला घरचा अहेर
सरकार इंग्रजापेक्षा वाईट असा मेसेज जाऊ नये; सुधीर मुनगंटीवारांचा बैठकीत आग्रह, सरकारला घरचा अहेर
Satara DCC Bank : दोन पदांसाठी प्रत्येकी एकच अर्ज, वचपा काढल्याचा दावा करणं चुकीचं, मकरंद पाटील म्हणाले महायुती म्हणून तिन्ही पक्ष एकत्र आल्यानं जिल्ह्यात चांगला संदेश गेला...
दोन पदांसाठी प्रत्येकी एकच अर्ज, निवडणूक बिनविरोध,वचपा काढल्याचा दावा करणं चुकीचं: मकरंद पाटील
Embed widget