Ukraine Russia War : युक्रेन-रशिया युद्धातील गुन्ह्यांचा तपास लवकरच, 39 राज्यांच्या पक्षांकडून तपासाची मागणी

Ukraine Russia War : युद्धात नागरी वस्तूंवर हल्ले झाल्याच्या घटना वाढत आहेत.

KARIM_KHAN

Ukraine Russia War : इंटरनॅशनल क्रिमिनल कोर्टाचे वकील करीम खान (Karim Khan) युक्रेनमध्ये (Ukraine) युद्धात गुन्हे घडले आहेत की नाही याचा तपास सुरू करत आहेत. या दरम्यान लढा सुरूच असल्याने पुरावे जतन करण्याची मागणी आहे. युद्ध हे आंतरराष्ट्रीय मानवतावादी कायद्याचे गंभीर उल्लंघन आहेत, जसजसे रशियन सैन्य मोठ्या शहरांमध्ये पोहोचत आहे, तसतसे अपार्टमेंट इमारती, शाळा, बालवाडी, रुग्णालये आणि तेल आणि उर्जा सुविधांसारख्या नागरी वस्तूंवर हल्ले झाल्याच्या घटना वाढत आहेत. शहरी भागात लढाई आता तीव्र होत आहे आणि रशियन सैन्य युक्रेनियन प्रतिकाराने निराश होत आहे. नागरिकांचे नुकसान खूप मोठे असू शकते. 39 राज्यांच्या पक्षांकडून युद्धातील गुन्ह्याच्या तपासाची मागणी करण्यात आल्याचे करीम खान यांनी सांगितले. 

करीम खान म्हणाले,  मी युक्रेनमधील परिस्थितीचा तपास करण्यासाठी अधिकृतता मिळविण्याचा माझा निर्णय जाहीर केला आहे,  निष्कर्षांच्या आधारे आणि आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालयाच्या अधिकारक्षेत्रात येणार्‍या कोणत्याही गुन्ह्यांचा समावेश करत आहे. आणि त्याचा तपास लवकरात सवकर करण्यात येईल,. ते म्हणाले की, "युक्रेनमध्ये अलीकडच्या काही दिवसांत झालेला विध्वंस आणि संघर्ष लक्षात घेता, या तपासात माझ्या कार्यालयाच्या अधिकारक्षेत्रातील कोणत्याही नवीन कथित गुन्ह्यांचा समावेश असेल जो युक्रेनला कोणत्याही पक्षाने केला असेल." संघर्षासाठी प्रदेशाचा कोणताही भाग." त्यांनी एका निवेदनात म्हटले आहे की या तपासादरम्यान, रशियन हल्ल्यापूर्वी केलेल्या कथित गुन्ह्यांची चौकशी केली जाईल. युक्रेन हा ICC च्या रोम कायद्याचा पक्ष नाही, परंतु त्याने दोनदा त्याच्या भूभागावर केलेल्या कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय गुन्ह्याबद्दल न्यायालयाच्या अधिकार क्षेत्राची कबुली दिली आहे. यामध्ये रशियन समर्थक फुटीरतावादी किंवा युक्रेनियन लष्करी सैन्याने केलेल्या गुन्ह्यांचा समावेश असू शकतो. रशिया न्यायालयाचा सदस्य नाही आणि त्याचे अधिकार क्षेत्र स्वीकारले नाही हे महत्त्वाचे नाही. परंतु याचा अर्थ असा आहे की रशिया, अमेरिकेप्रमाणेच, न्यायालयाला सहकार्य करण्याची शक्यता फारच कमी आहे. युद्ध गुन्हा म्हणजे काय? युद्धगुन्हे झाले आहेत की नाही याचा विचार करून कायदेशीर व्याख्येमध्ये विसंगती आहे. त्यामुळे सत्य उघड करण्यासाठी फॉरेन्सिक गुन्हेगारी तपास महत्त्वाचा आहे. आंतरराष्ट्रीय मानवतावादी कायदा नागरिकांना किंवा त्यांच्या मालमत्तेला हानी पोहोचवण्यास पूर्णपणे प्रतिबंधित करत नाही आणि नागरिक काही नुकसान सहन करतात.

थर्मोबॅरिक 'व्हॅक्यूम' बॉम्ब 
या युद्धात नागरिकांवर किंवा नागरी वस्तूंवर हल्ले करण्याच्या बाबतीत कायदा अस्पष्ट आहे. हे युद्ध गुन्हे आहेत, जोपर्यंत एखाद्या नागरी वस्तूचा वापर लष्करी उद्देशांसाठी केला जात नाही आणि त्यामुळे लष्करी लक्ष्य बनत नाही. विषम हल्ले हे देखील युद्ध गुन्हे आहेत. हे असे हल्ले आहेत, ज्यामुळे लष्करी लक्ष्यावर हल्ला करण्याच्या लष्करी फायद्याच्या तुलनेत मोठ्या संख्येने नागरिकांचा बळी जातो. तर, उदाहरणार्थ, यात अपार्टमेंट इमारतीवर क्षेपणास्त्र हल्ला समाविष्ट असू शकतो. ज्याचा रशियन सैन्याला फारसा लष्करी फायदा होणार नाही हे माहीत होते, परंतु त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात नागरिकांचे बळी जातील. आंतरराष्ट्रीय कायदा देखील या हल्ल्यांना प्रतिबंधित करतो. यामध्ये दाट लोकवस्तीच्या शहरी भागात लष्करी लक्ष्यांवर तोफखाना, क्लस्टर युद्धसामग्री किंवा थर्मोबॅरिक 'व्हॅक्यूम' बॉम्ब यांसारखी विशिष्ट शस्त्रे वापरणे समाविष्ट असू शकते. 

 

 युक्रेनने भारतीय विद्यार्थ्यांना ओलीस ठेवल्याचा दावा रशियाने केल्यानंतर आता भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने यावर स्पष्टीकरण दिले आहे. खारकीव्हमध्ये भारतीय विद्यार्थ्याला ओलीस ठेवले असल्याची माहिती मिळाली नसल्याचे परराष्ट्र मंत्र्याचे प्रवक्ते अरिंदम बागची यांनी म्हटले. एका निवदेनाद्वारे त्यांनी ही माहिती दिली. युक्रेन सरकारकडून भारतीय विद्यार्थ्यांना सहकार्य केले जात असल्याचेही त्यांनी सांगितले. रशियाच्या संरक्षण खात्याने केलेल्या दाव्यानुसार, युक्रेनच्या सुरक्षा जवानांकडून भारतीय विद्यार्थ्यांना खारकीव्ह सोडण्यास मज्जाव केला जात आहे. भारतीय विद्यार्थ्यांना ओलीस ठेवून त्यांचा वापर मानवी ढाल म्हणून करण्यात येत असल्याचा दावा रशियाने केला. रशियाच्या या दाव्यानंतर देशात आणखी चिंता व्यक्त होऊ लागली. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते अरिंदम बागची यांनी सांगितले, युक्रेनमधील दूतावास भारतीयांच्या संपर्कात आहे. युक्रेनमधील अधिकाऱ्यांच्या मदतीने भारतीय विद्यार्थ्यांनी खारकीव्ह सोडले आहे. खारकीव्ह आणि इतर जवळपासच्या शहरातून युक्रेनच्या पश्चिम भागातील सीमेवर सोडण्यासाठी युक्रेनच्या अधिकाऱ्यांना विनंती केली असल्याचेही त्यांनी म्हटले.