काय पण करा, मला एक नोबेल हवा! देता की इस्कटू करत सुटलेल्या डोनाल्ड ट्रम्प यांना नोबेल शांतता मिळणार की नाही? पाकिस्तानमधूनही एक शर्यतीत, आज फैसला होणार
नोबेल शांतता पुरस्कार 2025 ची घोषणा आज ओस्लो येथे होणार आहे. ट्रम्प यांनी गाझा युद्धविरामासाठी मध्यस्थी केली असल्याचा दावा केला आहे, मस्क यांना अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यासाठी नामांकन मिळाले आहे.
Nobel Peace Prize 2025: नॉर्वेची राजधानी ओस्लो येथे आज (10 ऑक्टोबर) नोबेल शांतता पुरस्काराची घोषणा केली जाणार आहे. या वर्षी 244 व्यक्ती आणि 94 संस्थांसह 338 उमेदवार आहेत. त्यापैकी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump on Nobel Peace Prize) सर्वाधिक चर्चेत आहेत. त्यांनी वारंवार सांगितले आहे की ते या पुरस्काराचे पात्र आहेत कारण त्यांनी भारत आणि पाकिस्तानमधील युद्धासह सात युद्धे रोखली आहेत. नोबेल शांतता पुरस्कारासाठी डोनाल्ड ट्रम्प हटून बसल्याने जागतिक चर्चेचा विषय झाला आहे. तथापि, तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की त्यांच्या जिंकण्याची शक्यता कमी आहे. विचारात घेतलेल्या इतर नावांमध्ये पाकिस्तानचे माजी पंतप्रधान इम्रान खान (Imran Khan Nobel Peace Prize Nomination), टेस्लाचे सीईओ एलाॅन मस्क, मलेशियाचे पंतप्रधान अन्वर इब्राहिम आणि पोप फ्रान्सिस (ज्यांचे एप्रिलमध्ये निधन झाले) यांचा समावेश आहे. विजेत्याला 11 दशलक्ष स्वीडिश क्रोनर (₹१०.३ कोटी), सुवर्णपदक आणि प्रमाणपत्र मिळेल. जर एकापेक्षा जास्त विजेते जिंकले तर बक्षीस रक्कम त्यांच्यामध्ये विभागली जाईल. 10 डिसेंबर रोजी ओस्लो येथे पुरस्कार प्रदान केले जातील.
इस्रायल आणि पाकिस्तान ट्रम्प यांची शिफारस (Nobel Peace Prize Nominees 2025)
पाकिस्तान आणि इस्रायलने ट्रम्प यांची शिफारस केली आहे. पाकिस्तानचा दावा आहे की ट्रम्प यांनी भारतासोबत युद्धबंदीत भूमिका बजावली. इस्रायलने इराणसोबतच्या युद्धबंदीसाठी ट्रम्प यांची शिफारस केली आहे. 2025 च्या नोबेल शांतता पुरस्कारासाठी नामांकनाची अंतिम तारीख 31 जानेवारी 2025 होती. नॉर्वेजियन नोबेल समितीच्या नियमांनुसार, 2025 च्या नोबेल पुरस्कारासाठी या तारखेनंतर प्राप्त झालेले कोणतेही नामांकन स्वीकारले जात नव्हते. नामांकन प्रक्रिया दरवर्षी 1 फेब्रुवारी रोजी सुरू होते आणि त्या तारखेपर्यंत प्राप्त झालेले नामांकनच वैध असतात. नामांकन प्रक्रिया संपल्यानंतर फक्त 11 दिवसांनी, 20 जानेवारी रोजी ट्रम्प यांनी अध्यक्षपदाची शपथ घेतली. परिणामी, यावेळी ट्रम्प यांचा प्रयत्न कमकुवत आहे.
पुढच्या वर्षी, ट्रम्प यांचा प्रयत्न बळकट होऊ शकतो (Trump Gaza Ceasefire Plan)
ट्रम्प यांनी अलीकडेच गाझा युद्धविराम योजना सादर केली, जी इस्रायल आणि हमास दोघांनीही मंजूर केली आहे. ट्रम्प हे एक यश म्हणून सांगत आहेत. तथापि, तज्ञांचे म्हणणे आहे की गाझा शांतता कराराला उशीर झाला, ज्यामुळे ट्रम्प यांना यावेळी जिंकणे कठीण झाले. नोबेल समितीच्या नीना ग्रेगर म्हणाल्या की गाझा युद्धविराम नोबेल निर्णयावर परिणाम करणार नाही, परंतु जर शांतता कायम राहिली तर पुढील वर्षी ट्रम्प यांचा प्रयत्न बळकट होऊ शकतो.
इम्रान मानवाधिकार, मस्क अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यासाठी नामांकन (Elon Musk Nobel Peace Prize 2025)
पाकिस्तानचे माजी पंतप्रधान इम्रान खान यांना पाकिस्तान वर्ल्ड अलायन्स फॉर ह्युमन राईट्स अँड डेमोक्रसीने नामांकन दिले आहे. खान यांना ऑगस्ट 2023 पासून पाकिस्तानच्या अदियाला तुरुंगात ठेवण्यात आले आहे. भ्रष्टाचाराच्या प्रकरणात त्यांना 14 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. टेस्लाचे सीईओ एलोन मस्क यांना युरोपियन खासदार ब्रँको ग्रिम्स यांनी अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यासाठी नामांकन दिले आहे. तथापि, मस्क यांनी म्हटले आहे की ते कोणत्याही पुरस्काराची अपेक्षा करत नाहीत.
महात्मा गांधींना पाच वेळा नोबेलसाठी नामांकन (Mahatma Gandhi Nobel Nomination History)
1901 ते 2024 पर्यंत 141 वेळा नोबेल शांतता पुरस्कार देण्यात आला. 111 व्यक्ती आणि 30 संस्थांना हा सन्मान मिळाला आहे. 1937 ते 1948 पर्यंत पाच वेळा महात्मा गांधींना नोबेल पुरस्कारासाठी नामांकन देण्यात आले होते, परंतु प्रत्येक वेळी ते पुरस्कारापासून वंचित राहिले. 1948 गांधी हे नोबेल पुरस्कारासाठी आघाडीचे दावेदार होते, परंतु नामांकन बंद होण्याच्या एक दिवस आधी त्यांची हत्या करण्यात आली. नोबेल समितीने त्या वर्षी नोबेल शांतता पुरस्कार प्रदान केला नाही. समितीने सांगितले की त्यांना गांधीजींच्या शांती आणि अहिंसेच्या भावनेला प्रोत्साहन देणाऱ्या व्यक्तीला हा पुरस्कार द्यायचा होता, परंतु त्यांना योग्य उमेदवार सापडला नाही.
इतर महत्वाच्या बातम्या
महत्त्वाच्या बातम्या
