India vs Pakistan | Military Strength Comparison : भारताच्या तुलनेत पाकिस्तानकडे सर्वाधिक अण्वस्त्रे; सैनिकांपासून ते लढाऊ विमानांपर्यंत, कोणाची किती ताकद?
जर आज पाकिस्तानशी युद्ध झाले तर भारतीय सैन्य किती मजबूत असेल आणि दोन्ही देशांचे सैन्य किती शक्तिशाली (India vs Pakistan | Military Strength Comparison) आहे, हे आपण या समजून घेण्याचा प्रयत्न करू.
India vs Pakistan | Military Strength Comparison : भारत आणि पाकिस्तानमधील संबंध कधीही चांगले राहिले नाहीत. काश्मीरच्या मुद्द्यावरून भारत आणि पाकिस्तानमध्ये नेहमीच संघर्ष होत आले आहेत. आता पहलगाममधील दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारत आणि पाकिस्तानमधील संबंध कमालीचे ताणले असून युद्धजन्य परस्थिती निर्माण झाली आहे. अशा स्थितीत दोन्ही देशांनी विशेषतः त्यांच्या लष्करावर लक्ष केंद्रित केले आहे. जर आज पाकिस्तानशी युद्ध झाले तर भारतीय सैन्य किती मजबूत असेल आणि दोन्ही देशांचे सैन्य किती शक्तिशाली (India vs Pakistan | Military Strength Comparison) आहे, हे आपण या समजून घेण्याचा प्रयत्न करू.
भारताकडे पाकिस्तानपेक्षा दुप्पट सैनिक आहेत
पाकिस्तानमध्ये 6 लाख 54 हजार सक्रिय लष्करी कर्मचारी आहेत, तर भारतात त्यांची संख्या जवळजवळ दुप्पट आहे. आकडेवारीनुसार, भारतात 12 लाख सक्रिय लष्करी कर्मचारी आहेत. भारताकडे 9 लाक 60 हजार राखीव सैनिक आहेत, तर पाकिस्तानकडे 6 लाख 50 हजार आहेत. पाकिस्तानकडे सुमारे 3742 रणगाडे आहेत, तर भारताकडे 4614 रणगाडे आहेत. पाकिस्तानच्या टँक ताफ्यात अजूनही प्रामुख्याने चिनी पहिल्या पिढीतील टाईप-55, टाईप-59, टाईप-69 आणि दुसऱ्या पिढीतील चिनी टाईप-85 आणि अल-जरार यांचा समावेश आहे, परंतु तंत्रज्ञान आणि विध्वंसक शक्तीमध्ये त्यांची तुलना भारताच्या तिसऱ्या पिढीतील अर्जुन आणि टी-90एस टँकशी होत नाही.
तोफखाना देखील कमकुवत आहे
पाकिस्तानकडे असलेली सर्वात घातक तोफखाना प्रणाली म्हणजे 450 पेक्षा जास्त क्षमतेची चायनीज ए-100 300 मिमी मल्टिपल लाँच रॉकेट सिस्टम (एमएलआरएस) आहे, ज्याची रेंज 120 किमी आहे. त्यांच्याकडे बहुतेक सोव्हिएत बीएम-21 ग्रॅड्स आणि तत्सम केआरएलची चिनी आवृत्ती आहे. स्वयंचलित तोफखान्याच्या बाबतीत, पाकिस्तानकडे 155 मिमी M109 च्या 400+ युनिट्स आणि जुन्या M110 च्या 100+ युनिट्स आहेत.
त्याच वेळी, भारताकडे 150 हून अधिक BM-२१ ग्रॅड आहेत. भारतात स्वदेशी पिनाका एमएलआरएस देखील आहे, जी जगातील सर्वोत्तम प्रणालींपैकी एक मानली जाते. याशिवाय 370+ 300 मिमी सोव्हिएत स्मेर्च 9के58 आहे, जी 300 मिमी श्रेणीतील सर्वोत्तम एमएलआरएसपैकी एक आहे. ऑटोमॅटिक श्रेणीमध्ये 100 विनाशकारी दक्षिण कोरियन 155 मिमी के9 वज्र आणि स्वदेशी 130 मिमी/39 कॅलिबर अर्जुन यांचा समावेश आहे. याशिवाय, BAE सिस्टम्स M777 आहेत, 700 हून अधिक T-55 देखील आहेत, जे नियंत्रण रेषेवर तैनात असलेल्या मुख्य तोफखाना प्लॅटफॉर्मपैकी एक आहेत.
भारताच्या क्षेपणास्त्रांसमोर पाकिस्तान टिकू शकत नाही
पाकिस्तानकडे SAM क्षेपणास्त्र आहे, चिनी बनावटीचे LY-80. पाकिस्तानने हे एसएएम लाहोरच्या बाहेरील भागात तैनात केले आहेत, जे भारत-पाकिस्तान सीमेपासून 30 किमी पेक्षा कमी अंतरावर आहे. ते पृष्ठभागावरून हवेतील धोक्यांना यशस्वीरित्या रोखते. मध्यम श्रेणीची FM-90 ब्लडहाउंड, PAF-2 आणि कमी श्रेणीची HQ-7 आणि Anza-Ds पुरेशी नाहीत. यामध्ये पाकिस्तान थोडा कमकुवत दिसत आहे.
अण्वस्त्रांच्या बाबतीत पाकिस्तान भारताच्या पुढे
त्याच वेळी, भारताकडे एसएएमचा मोठा साठा आहे. S-125 Neva/Pechora हे ब्रह्मास्त्र म्हणूनही काम करते. 1960 च्या व्हिएतनाम युद्धापासून ते 2022 च्या युक्रेन युद्धापर्यंत, हे क्षेपणास्त्र आपली ताकद दाखवत आहे. भारतीय हवाई दलाकडे यापैकी 25 स्क्वॉड्रन आहेत. याशिवाय, भारताच्या ताफ्यात सोव्हिएत 9K33 ओसा एके, पायथॉन आणि डर्बी क्षेपणास्त्रांसह इस्रायलचे स्पायडर, BARAK8 LRSAM यांचा समावेश आहे. भारताकडे पृथ्वी एअर डिफेन्स (PAD) आणि अॅडव्हान्स्ड एअर डिफेन्स (AAD) असे दोन सक्षम अँटी-बॅलिस्टिक मिसाईल प्लॅटफॉर्म आहेत. तथापि, अण्वस्त्रांच्या बाबतीत पाकिस्तान पुढे आहे. पाकिस्तानकडे १६५ अण्वस्त्रे आहेत, तर भारताकडे 160 आहेत.
पाकिस्तान हवाई दल 18व्या स्थानावर
ग्लोबल एअर पॉवर्स 2022 रँकिंगनुसार, भारतीय हवाई दल सहाव्या क्रमांकावर आहे, तर पाकिस्तान हवाई दल 18व्या क्रमांकावर आहे. पाकिस्तानकडे भारताविरुद्ध उभे राहू शकतील अशी लढाऊ विमाने नाहीत. चीनने काही जेट विमाने दिली असली तरी, पाकिस्तानी हवाई दल भारतासमोर कमकुवत आहे.
भारताने मिग 21 'बायसन'च्या सर्व स्क्वॉड्रनना ग्राउंडेड केले आहे. जुन्या नावांमध्ये SEPECAT जग्वार आणि मिराज 2000 यांचा समावेश आहे, जे अजूनही खूप सक्षम बॉम्बर आहेत, त्यापैकी एक डझन बालाकोट हल्ल्यात इस्रायली स्पाइस 2000 बॉम्बने सज्ज होते. भारतीय हवाई दल अजूनही अतिशय सक्षम मिग-२१ यूपीजी वापरत आहे. सुखोई एसयू-३० एमकेआय हे भारतीय हवाई दलाचा कणा आहे. तेजस एमके१ सारखी लढाऊ विमानेही भारतात तयार केली जात आहेत, तर पाकिस्तानकडे अशी क्षमता नाही. युटिलिटी हेलिकॉप्टरच्या बाबतीत, पाकिस्तानकडे Mil Mi-17 आणि काही Agusta Westland AW139 आहेत. भारत जगातील सर्वात घातक हेलिकॉप्टर्सची वाढती संख्या प्रदर्शित करत आहे, अपाचे एएच-64 (22), मिल एमआय-24/35 हिंद (15), एचएएल एलसीएच (हलके लढाऊ हेलिकॉप्टर). 100 हून अधिक क्षमता असलेल्या HAL रुद्र आणि 250 Mil Mi-17 मध्येही उपयुक्तता आणि हल्ला दोन्ही प्रकार आहेत. भारतीय हवाई दलाकडे असलेले CH-47 चिनूक देखील आपण विसरू नये.
नौदलातही पाकिस्तान मागे आहे
भारतीय नौदल हे एक अतिशय धोकादायक सशस्त्र दल आहे. अमेरिका आणि चीननंतर भारत हा 1+ विमानवाहू जहाजे असलेला तिसरा देश आहे. पाकिस्तानकडे हा आकडा शून्य आहे. पाकिस्तान देखील पाण्याखाली हरतो, कारण त्यांच्या 5 पाणबुड्या भारताच्या 15 पाणबुड्या आणि एका अणुऊर्जेवर चालणाऱ्या आयएनएस अरिहंतपेक्षा पूर्णपणे मागे पडतात.
महत्त्वाच्या बातम्या
