एक्स्प्लोर

Cloud Brust: नक्की कोणत्या कारणामुळे ढगफुटी होते? अशा वेळी एकाच भागात जोरदार पाऊस पडतो का? जाणून घ्या...

Cloud Bursting: ढगफुटीबद्दल बोलायचं झालं तर आपल्या डोळ्यासमोर ढगांचं दृश्य समोर येतं जे फुटून त्यातून भरपूर पाऊस पडतो.

What is Cloud Bursting: देशातील अनेक राज्यांमध्ये पावसाचं (Monsoon) आगमन झालं असून काही ठिकाणी जोरदार पाऊस बरसतोय. मुसळधार पावसामुळे डोंगराच्या पायथ्याशी राहणाऱ्या नागरिकांना धोका निर्माण झाला आहे. अनेक ठिकाणी भूस्खलनाच्या (Land Slide) घटना घडत आहेत. हिमाचल प्रदेशात अनेक ठिकाणी ढगफुटीच्या (Cloud Burst) घटना घडल्या असून त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झालं आहे. पण ही ढगफुटी नेमकी होते कशी? याबद्दल आज जाणून घेऊया.

ढगफुटी म्हणजे काय?

जेव्हा आपण ढगफुटीबद्दल (Cloud Burst) बोलतो तेव्हा सर्वात आधी काळे ढग फुटून त्यातून मोठ्या प्रमाणात पाणी बाहेर येत असल्याचं दृश्य आपल्या डोळ्यासमोर येतं. पण नक्की हे असंच घडतं का? वैज्ञानिक भाषेत बोलायचं झालं, तर ढगफुटीचा अर्थ "अचानक कोसळलेला मुसळधार पाऊस". भारतीय हवामान विभागाने (IMD) ठरवलेल्या प्रमाणानुसार, एका तासात 100 मिमी पाऊस पडल्यास त्याला ढगफुटी म्हणतात. ढगफुटी झाल्यास 100 मिमी किंवा त्याहून जास्त पाऊस अनपेक्षितपणे पडतो.

ढग का फुटतात?

ढग फुटणे (Cloud Bursting) म्हणजे एखाद्या विशिष्ट भागात आकाशातून जोरदार पाऊस कोसळणे. ज्या भागात ढगफुटी होते, त्या भागात पूरसदृश परिस्थिती निर्माण होते. जेव्हा पाण्याने भरलेले ढग ठराविक ठिकाणी थांबतात आणि त्यांच्यातील पाण्याचे थेंब भरपूर प्रमाणात एकत्र येतात, तेव्हा ढग फुटतात. पाण्याच्या वजनामुळे ढगांची घनता वाढते आणि वजन न पेलवल्यास ढग फुटतात आणि मुसळधार पाऊस पडतो. जिथे ढगफुटी होते, त्या प्रदेशात 100 मिमी प्रति तास या वेगाने पाऊस पडतो. ठराविक भागात ढगफुटी झाल्याने केवळ तेवढ्या भागातच मुसळधार पाऊस पडतो. हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंडमध्ये जास्त प्रमाणात ढगफुटीच्या घटना घडतात, अनेक वेळा ढगफुटीदरम्यान अनेकांचा मृत्यू देखील होतो.

छायाचित्रकार पीटर मायर यांनी ऑस्ट्रियातील मिलस्टाटर सरोवरावरील ढगफुटीची दृश्यं त्यांच्या कॅमेऱ्यात टिपली. हा व्हिडीओ पाहून लोकांना देखील आश्चर्य वाटलं. ढगफुटी होत असताना नेमकं कसं दृश्य दिसतं, ते पाहा...

ढग फक्त डोंगरावरच फुटतात का?

पूर्वी असा समज होता की ढगफुटी केवळ डोंगरावरच होते. पाण्याने भरलेले ढग डोंगराळ भागात अडकतात आणि पुढे जाऊ शकत नाही, त्यामुळे डोंगराळ प्रदेशात ढगफुटी होत असल्याचं मानलं जायचं. मात्र, डोंगराळ भाग सोडून इतर भागातही ढगफुटी झाल्याचे अनेक प्रसंग आहेत.

हेही वाचा:

Maharashtra: पावसाळ्यात कुठे फिरायला जायचं हा विचार करताय? मग 'या' ठिकाणांना नक्की भेट द्या

Education Loan Information:
Calculate Education Loan EMI

महत्त्वाच्या बातम्या

Maharashtra Live News Updates: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह दोन दिवस पुणे दौऱ्यावर
Maharashtra Live News Updates: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह दोन दिवस पुणे दौऱ्यावर
UAE Accident: 1..2..3..4..5...नव्हे 23 गाड्या एकमेकांना धडकल्या; 14 जणांचा मृत्यू, 30 जण जखमी, यूएईमध्ये भीषण अपघात!
1..2..3..4..5...नव्हे 23 गाड्या एकमेकांना धडकल्या; 14 जणांचा मृत्यू, 30 जण जखमी, यूएईमध्ये भीषण अपघात!
सोन्या चांदीची खरेदी करण्याची मोठी संधी! गेल्या 10 दिवसात दरात मोठी घसरण, सध्याचे दर काय?  
सोन्या चांदीची खरेदी करण्याची मोठी संधी! गेल्या 10 दिवसात दरात मोठी घसरण, सध्याचे दर काय?  
Punjab Assembly Election : पंजाबमध्ये 'आप'साठी आनंदी आनंद? आज निवडणूक घेतल्यास भगवंत मान पुन्हा मुसंडी मारणार? सत्तावापसीसाठी काँग्रेसही शर्यतीत, ताजा सर्व्हे समोर
पंजाबमध्ये 'आप'साठी आनंदी आनंद? आज निवडणूक घेतल्यास भगवंत मान पुन्हा मुसंडी मारणार? सत्तावापसीसाठी काँग्रेसही शर्यतीत, ताजा सर्व्हे समोर

व्हिडीओ

Mahendra Dalvi On Sunil Tatkare : सुनील तटकरेंवर टीका करताना आमदार महेंद्र दळवींची जीभ घसरली
Nashik Bird Election : गिधाड विरूद्ध कावळा... पक्ष्यांच्या निवडणुकीत वातावरण का तापलं? Special Report
Hotel Vaishali and Rupali Pune : हॉटेल वैशाली-रुपाली बंद,हळवे पुणेकर भरभरून बोलले
Rahul Gandhi Phone Tapping Case : वादविवादाचं आवतण 'फोन टॅपिंग'चा बाण | Special Report ABP Majha
Microsoft Outage Today : मायक्रोसॉफ्ट गंडलं, कामकाज कोलमडलं | Special Report ABP Majha

फोटो गॅलरी

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
Nvidia : प्रेमप्रकरणामुळं घात, CEO पदावरुन पायउतार, आता जेनसेन हुआंगची एनवीडियात पुन्हा एंट्री? एलन मस्कसह दीड लाख जणांचं लॉबिंग
प्रेमप्रकरणामुळं घात, CEO पदावरुन पायउतार, आता जेनसेन हुआंगची एनवीडियात पुन्हा एंट्री?
UAE Accident: 1..2..3..4..5...नव्हे 23 गाड्या एकमेकांना धडकल्या; 14 जणांचा मृत्यू, 30 जण जखमी, यूएईमध्ये भीषण अपघात!
1..2..3..4..5...नव्हे 23 गाड्या एकमेकांना धडकल्या; 14 जणांचा मृत्यू, 30 जण जखमी, यूएईमध्ये भीषण अपघात!
Donald Trump : डोनाल्ड ट्रम्प यांना मोठा धक्का, मध्यावधी निवडणुकीतील पराभवानंतर पक्षात बंड, RNC अध्यक्षांच्या हकालपट्टीची मागणी...
ट्रम्प यांना मोठा धक्का, मध्यावधी निवडणुकीतील पराभवानंतर पक्षात बंड, ट्रम्प यांच्या विश्वासू नेत्याच्या हकालपट्टीची मागणी
Pandharpur Well Accicent: आंबे विहीर दुर्घटना, ढिगार्‍याखाली अडकलेल्या तिघांचा शोध लागेना; पालकमंत्री जयकुमार गोरेंकडून मध्यरात्री अपघातस्थळाची पाहणी, मृतांच्या कुटुंबीयांना पाच लाखाची मदत
पंढरपूरच्या आंबे विहीर दुर्घटनेत ढिगार्‍याखाली अडकलेल्या तिघांचा शोध सुरूच; पालकमंत्री जयकुमार गोरेंकडून मध्यरात्री अपघातस्थळाची पाहणी, मृतांच्या कुटुंबीयांना पाच लाखाची मदत
CJP : कॉकरोच जनता पार्टीकडून संघटना बांधणीला जोर, महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, बिहारसह 10 राज्यात टीम निवडली, अभिजीत दिपकेंचा प्लान नेमका काय?
सीजेपीनं रणनीती बदलली,महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, बिहारसह 10 राज्यात संघटना बांधणी सुरु  
Pakistan Economy : घरात खायला दाणे नाहीत, पण स्वप्ने मात्र गगनभरारीची; 2050 पर्यंत पाकिस्तान जगातील सहावी मोठी अर्थव्यवस्था बनणार, पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांच्या दाव्याने खळबळ
घरात खायला दाणे नाहीत, पण स्वप्ने मात्र गगनभरारीची; 2050 पर्यंत पाकिस्तान जगातील सहावी मोठी अर्थव्यवस्था बनणार, पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांच्या दाव्याने खळबळ
Pune Police : मालकाने विश्वासाने सोपवलेली 28 लाखांची बॅग घेऊन कुरिअर बॉय पसार, पुणे पोलिसांचा फिल्मी स्टाईल तपास, तब्बल 10 हजार किमी पाठलाग करत मुसक्या आवळल्या
मालकाने विश्वासाने सोपवलेली 28 लाखांची बॅग घेऊन कुरिअर बॉय पसार, पुणे पोलिसांचा फिल्मी स्टाईल तपास, तब्बल 10 हजार किमी पाठलाग करत मुसक्या आवळल्या
‘चित्रपताका–2026’च्या दुसऱ्या पर्वाचा दिमाखदार शुभारंभ!, 33 सिनेमे आणि 15 हून अधिक संवादसत्रांची पर्वणी
‘चित्रपताका–2026’च्या दुसऱ्या पर्वाचा दिमाखदार शुभारंभ!, आशिष शेलार यांच्या हस्ते उद्घाटन
Embed widget