Aditya-L1 Mission : आदित्य एल-1 ला पहिलं यश; इस्रोने दिली आनंदवार्ता
ISRO Aditya-L1 Mission : इस्रोच्या आदित्य-एल 1 या अंतराळयानाला पहिले मोठे यश मिळाले आहे.
नवी दिल्ली : सूर्याची गुपिते जाणून घेण्यासाठी निघालेल्या इस्रोच्या आदित्य-एल 1 (Aditya-L1)या अंतराळयानाला पहिले मोठे यश मिळाले आहे. 'आदित्य'ने सौर किरणांचा पहिला हाय एनर्जी एक्स-रे काढला आहे. आदित्य L1 वर असलेल्या HEL1OS ने ही कामगिरी केली आहे. इस्रोने मंगळवारी या संदर्भात माहिती दिली आहे. आदित्य-L1 वर बसवलेल्या स्पेक्ट्रोमीटरने 29 ऑक्टोबरपासून पहिल्या निरीक्षण कालावधीत सोलर फ्लेयरच्या आवेगपूर्ण टप्प्याची नोंद केली आहे.
ही आहेत वैशिष्ट्ये
सोलर फ्लेयर म्हणजे येथील वातावरण अचानक उजळणे. हे फ्लेअर रेडिओ, ऑप्टिकल, यूव्ही, सॉफ्ट एक्स-रे, हार्ड एक्स-रे आणि गॅमा-रे मधील सर्व तरंगलांबींचे स्पेक्ट्रम तयार करतात. HEL 1 OS एक्स-रे स्पेक्ट्रोमीटर, 27 ऑक्टोबर 2023 रोजी लाँच केले गेले. सध्या थ्रेशोल्ड आणि कॅलिब्रेशन ऑपरेशन्समध्ये सुधारणा होत आहेत. तेव्हापासून ते कठोर एक्स-रे क्रियाकलापांसाठी सूर्याचे निरीक्षण करत आहे. इस्रोने X च्या टाइमलाइनवर लिहिले आहे की हे उपकरण सूर्याच्या उच्च-ऊर्जा एक्स-रे क्रियाकलापांवर जलद वेळेसह आणि हाय-रिझोल्यूशन स्पेक्ट्रासह निरीक्षण करण्यासाठी सेट आहे.
Aditya-L1 Mission:
— ISRO (@isro) November 7, 2023
HEL1OS captures first High-Energy X-ray glimpse of Solar Flares
🔸During its first observation period from approximately 12:00 to 22:00 UT on October 29, 2023, the High Energy L1 Orbiting X-ray Spectrometer (HEL1OS) on board Aditya-L1 has recorded the… pic.twitter.com/X6R9zhdwM5
ऑक्टोबरमध्ये झाली होती सुरुवात...
HEL1OS हे बेंगळुरू येथील इस्रोच्या यूआर राव उपग्रह केंद्राच्या अंतराळ खगोलशास्त्र गटाने विकसित केले आहे. ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला, आदित्य-L1 अंतराळयानाने, भारताची पहिली सौर मोहीम पार पाडली होती. त्यानंतर सुमारे 16 सेकंदांसाठी ट्रॅजेक्टोरी करेक्शन प्रोसिजर (TCM) पार पाडली. ISRO ने तेव्हा सांगितले की 19 सप्टेंबर रोजी ट्रान्स-लॅग्रॅन्गियन पॉइंट 1 इन्सर्शन (TL1I) प्रक्रियेचा मागोवा घेतल्यानंतर मूल्यमापन केलेले मार्ग सुधारण्यासाठी संशोधनाची आवश्यकता होती. आदित्य-एल1ने वैज्ञानिक डेटा गोळा करण्यासही सुरुवात केली आहे. STEPS (सुप्रा थर्मल आणि एनर्जेटिक पार्टिकल स्पेक्ट्रोमीटर) उपकरणाच्या सेन्सर्सने पृथ्वीपासून 50,000 किमी पेक्षा जास्त अंतरावरील सुपर-थर्मल आणि ऊर्जावान आयन आणि इलेक्ट्रॉन मोजण्यास सुरुवात केली आहे.
फेब्रुवारीमध्ये सूर्याचे पहिले चित्र...
आदित्य-L1 वरून सूर्याचे पहिले चित्र फेब्रुवारी किंवा मार्चमध्ये मिळणार आहे. VELC ची निर्मिती भारतीय खगोल भौतिकी संस्थेने केली आहे. इस्रोच्या सन मिशनमध्ये स्थापित VELC सूर्याचे एचडी फोटो घेईल. L1 पर्यंतचा प्रवास पूर्ण केल्यानंतर आदित्यचे सर्व पेलोड्स चालू होतील. म्हणजे त्यात बसवलेली सर्व उपकरणे सक्रिय होतील. त्यानंतर आदित्य सूर्याचा अभ्यास सुरू करेल. या दरम्यान, आदित्यवरील सर्व उपकरणे सुरळीतपणे सुरू आहेत की नाही, याची चाचणीदेखील इस्रोकडून करण्यात येणार आहे.
आदित्य L-1 मध्ये विशेष यंत्रणा तयार करण्यात आली आहे, जेणेकरुन कोणत्याही परिस्थितीत यान सूर्याच्या कक्षात टिकू शकेल. आदित्य L-1 ची रचना खास प्रकारे करण्यात आली आहे, ते सूर्याच्या फार जवळ जाणार नाही, पण लॅरेंज पॉईंटवर राहील आणि सूर्यावर संशोधन करेल. आदित्य L-1 ही एक प्रकारे स्पेस टेलिस्कोप आहे, जी स्पेसमध्ये खास पद्धतीने काम करेल.
महत्त्वाच्या बातम्या
