आता CIBIL स्कोअर नसतानाही कर्ज दिले जाणार, नेमका काय आहे नियम? जाणून घ्या सविस्तर माहिती 

सणासुदीच्या काळात, जर तुम्ही पहिल्यांदाच बँक कर्ज घेण्याचा विचार करत असाल आणि तुमचा CIBIL स्कोअर नाही याची काळजी करत असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी दिलासा देणारी आहे.

CIBIL Score News

Source : Getty Images

CIBIL Score News : सणासुदीच्या काळात, जर तुम्ही पहिल्यांदाच बँक कर्ज घेण्याचा विचार करत असाल आणि तुमचा CIBIL स्कोअर नाही याची काळजी करत असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी दिलासा देणारी आहे. आता स्कोअर नसलेले लोकही बँक किंवा NBFC (नॉन-बँकिंग वित्तीय संस्था) कडून कर्ज घेऊ शकतील. सरकारने स्पष्ट केले आहे की पहिल्यांदाच कर्ज घेणाऱ्यांसाठी किमान CIBIL स्कोअर अनिवार्य राहणार नाही. म्हणजेच, आता फक्त स्कोअरच्या आधारावर कर्ज नाकारले जाणार नाही.

लोकसभेच्या पावसाळी अधिवेशनादरम्यान अर्थ राज्यमंत्री पंकज चौधरींनी दिली माहिती

अलीकडेच, लोकसभेत पावसाळी अधिवेशनादरम्यान, अर्थ राज्यमंत्री पंकज चौधरी यांनी माहिती दिली की रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या निर्देशांनुसार, बँका किंवा इतर कर्ज देणारे केवळ कमी किंवा शून्य CIBIL स्कोअरच्या आधारावर कोणाचाही कर्ज अर्ज नाकारू शकत नाहीत. चौधरी म्हणाले की, RBI ने 6 जानेवारी 2025 रोजी जारी केलेल्या मास्टर डायरेक्शनमध्ये असेही स्पष्ट केले आहे की क्रेडिट इतिहासाच्या अभावामुळे कोणत्याही ग्राहकाला कर्ज नाकारले जाऊ नये.

सखोल चौकशी आवश्यक 

सरकारने निश्चितच म्हटले आहे की CIBIL स्कोअर आवश्यक नाही, परंतु याचा अर्थ असा नाही की कोणतीही चौकशी होणार नाही. बँकांना प्रत्येक ग्राहकाच्या पार्श्वभूमीची सखोल चौकशी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. यामध्ये, कर्ज अर्जदाराचे मागील पेमेंट वर्तन, कोणतेही जुने कर्ज, पेमेंटमध्ये विलंब, सेटल केलेले किंवा पुनर्गठित कर्ज आणि बंद केलेले खाते पाहिले जातील. या प्रक्रियेला ड्यू डिलिजेंस म्हणतात, जे प्रत्येक कर्जापूर्वी आवश्यक असते.

CIBIL स्कोअर म्हणजे काय?

CIBIL स्कोअर हा तीन-अंकी क्रमांक आहे जो तुमची क्रेडिटवर्थिनेस म्हणजेच कर्ज परतफेड करण्याची तुमची क्षमता दर्शवितो. हा स्कोअर 300 ते 900 दरम्यान आहे आणि स्कोअर जितका जास्त असेल तितका तुमचा क्रेडिटवर्थिनेस चांगला विचारात घेतला जातो. हा स्कोअर देशातील आघाडीच्या क्रेडिट इन्फॉर्मेशन एजन्सींपैकी एक असलेल्या CIBIL (क्रेडिट इन्फॉर्मेशन ब्युरो इंडिया लिमिटेड) द्वारे तयार केला जातो. बँका आणि वित्तीय कंपन्या कर्ज मंजूर करण्यापूर्वी हा स्कोअर पाहून तुमच्या आर्थिक जबाबदारीचा अंदाज लावतात.

तुमचा स्कोअर नसला तरीही कर्ज दिले जाणार

सरकारने स्पष्ट केले आहे की आरबीआयने कोणताही किमान स्कोअर निश्चित केलेला नाही. म्हणजेच, एखाद्या व्यक्तीचा स्कोअर 600 आहे की 0 फक्त त्यावरच निर्णय घेतला जाणार नाही. कर्ज देण्यापूर्वी, बँका आता त्यांच्या धोरणाच्या, विद्यमान नियमांच्या आणि कर्जाची परतफेड करण्याची क्षमता या आधारावर कर्ज द्यायचे की नाही हे ठरवतील. सीआयबीआयएल अहवाल आता फक्त एक आधार देणारा दस्तऐवज असेल, अंतिम निर्णयाचा आधार नाही.

जास्त शुल्क आकारले जाणार नाही

अनेक वेळा लोक तक्रार करतात की सीआयबीआयएल अहवाल मिळवण्यासाठी त्यांच्याकडून मोठी रक्कम आकारली जाते. सरकारने यावरही परिस्थिती स्पष्ट केली आहे. मंत्री म्हणाले की कोणतीही क्रेडिट इन्फॉर्मेशन कंपनी (सीआयसी) 100 रुपयांपेक्षा जास्त शुल्क आकारु शकत नाही. याशिवाय, आरबीआयने असेही निर्देश दिले आहेत की प्रत्येक व्यक्तीला वर्षातून एकदा इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात त्याचा संपूर्ण क्रेडिट रिपोर्ट मोफत देण्यात यावा. हा नियम 1 सप्टेंबर 2016 पासून लागू आहे.