WTO Meet: जागतिक व्यापार संघटनेने 9 वर्षांनंतर 'या' व्यापार पॅकेजला दिली मान्यता, भारताचे मोठे यश
WTO Package Deal: सहा दिवसांच्या चर्चेनंतर जागतिक व्यापार संघटनेच्या (WTO) 164 सदस्यांनी अखेरीस शुक्रवारी सकाळी जिनिव्हा येथे पॅकेज डीलवर शिक्कामोर्तब केला आहे.
WTO Package Deal: सहा दिवसांच्या चर्चेनंतर जागतिक व्यापार संघटनेच्या (WTO) 164 सदस्यांनी अखेरीस शुक्रवारी सकाळी जिनिव्हा येथे पॅकेज डीलवर शिक्कामोर्तब केला आहे. ज्यामध्ये भारताने आघाडी घेतली. त्यामुळे हा भारताचा मोठा विजय मानला जात आहे. अन्न सुरक्षा, मासेमारी अनुदान आणि साथीच्या रागावर प्रतिक्रिया यासारख्या महत्त्वाच्या मुद्द्यांचा समावेश करण्यासाठी विकसनशील देशांसाठी नऊ वर्षांतील हा पहिला मोठा करार होता. कोविड-19 लसीवरील पेटंट सूटबाबत लवकरच महत्त्वाचा निर्णय अपेक्षित आहे. त्यावर अमेरिकेने अद्याप अधिकृत शिक्कामोर्तब केलेला नाही.
मजकुरातील वादग्रस्त कलम काढून टाकून भारताने शेवटच्या क्षणी सबसिडी वाढवण्याच्या भारतीय मच्छिमारांच्या अधिकाराचे रक्षण केले. त्या बदल्यात भारताने इलेक्ट्रॉनिक आयातीवरील टॅरिफ अधिस्थगन 18 महिन्यांच्या विस्तारासाठी मान्य केले. मंत्री पियुष गोयल म्हणाले की, अती मासेमारी, खोल समुद्रातील मासेमारी, बेकायदेशीर मासेमारी रोखण्यासाठी अशा मच्छिमारांना अनुदान बंद करण्याचा ठराव पहिल्यांदाच मंजूर करण्यात आला आहे.
देशासाठी मोठे यश
भारताच्या विनंतीनुसार EEZ (एक्सक्लुझिव्ह इकॉनॉमिक झोन) वर सार्वभौम दृष्टीकोन दृढपणे स्थापित करण्यात आला आहे. हे भारतासाठी एक मोठे यश असल्याचे मानले जात आहे. गोयल म्हणाले की, 12 व्या WTO मंत्रिमंडळाने घेतलेल्या या महत्त्वपूर्ण निर्णयांचा लाभ मच्छीमार, शेतकरी, अन्न सुरक्षासाठी, व्यवसाय, विशेषत: डिजिटल अर्थव्यवस्था अर्थव्यवस्थेला होईल.
पुढील बैठकीत मांडण्यात येणार या मागण्या
सार्वजनिक खाद्यपदार्थांच्या दुकानांवर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्याची भारताची प्रमुख मागणी आता पुढील मंत्रिस्तरीय बैठकीत मांडली जाईल. कोविड-19 लसीवरील पेटंट सूट करारामुळे भारत आणि इतर पात्र विकसनशील देशांना पाच वर्षांसाठी अनिवार्य परवान्याशिवाय लसींचे उत्पादन आणि निर्यात करण्याची परवानगी मिळते, जे साथीच्या रोगाचा फटका बसलेल्या गरीब देशांसाठी मोठा बोनस आहे. याबाबत बोलताना पियुष गोयल म्हणाले की, "यामुळे केवळ काही गरीब देशांमध्ये जीव वाचणार नाही, तर भारतीय कंपन्यांना अनेक देशांमध्ये अधिक उत्पादन प्रकल्प उभारण्यास मदत होईल." सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या सर्व महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर बुधवारी चर्चा ठप्प झाली होती. काही मुद्दे उपस्थित करून चर्चा थांबवली, कारण अनेक विकसित देशांना भारताच्या मागण्या मान्य नव्हत्या.. भारताने सूत्रधाराची भूमिका स्वीकारली आणि अमेरिका, दक्षिण आफ्रिकेसह अनेक देशांशी संपर्क साधला. गोयल यांनी अनेक द्विपक्षीय आणि लहान गट बैठका घेतल्या आणि सर्व देशांना बोर्डात आणण्याचा प्रयत्न केल्यानंतर चर्चा पुन्हा सुरू झाली.
महत्त्वाच्या बातम्या
