एक्स्प्लोर

भारतीय तंत्रज्ञान वापरून ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटरची निर्मिती, कोविड रुग्णांसाठी महत्वाची बातमी

'मेक इन इंडिया'च्या पार्श्वभूमीवर मुंबईतील एका तरुणाने भारतीय तंत्रज्ञान वापरुन ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटरची निर्मिती केली आहे.

मुंबई : देशात सध्या कोरोनाची दुसरी लाट सुरु असून जवळपास सर्वच राज्यांमध्ये ऑक्सिजनचा तुटवडा जाणवत आहे. वर्तमान परिस्थितीत ऑक्सिजन सिलिंडर्सची मोठ्या प्रमाणात कमतरता आहे. त्यामुळे ऑक्सिजनची मागणी वाढत आहे. म्हणूनच सध्या एक पर्याय म्हणून आक्सिजन कंसेंटेटरची (Oxygen Concentrator) मागणी वाढत आहे. ज्याचा उपयोग खास करुन (होम आयसोलेशन) घरात उपचार घेत असलेल्या रूग्णांमध्ये आणि ऑक्सिजनची कमतरता असलेल्या रूग्णालयातही होऊ शकतो. असाच ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर मेक इन इंडियाच्या संकल्पनेतून मुंबईच्या एका मराठी तरुणाने बनविला आहे. यात भारतीय साहित्य सामग्रीचा वापर करण्यात आला आहे. 

अंकुर पुराणिक हा मुंबईत राहणारा मराठी तरुण व्यवसायाने तंत्रज्ञ आहे. सध्या देशात ऑक्सिजनचा तुटवडा आहे आणि आपण परदेशातून ऑक्सिजन मागवीत आहोत. पण अंकुर ह्यांनी शुद्ध भारतीय साधन सामग्रीचा वापर करत आवश्यकतेनुसार ऑक्सिजनची पूर्तता करण्याचा एक पर्याय म्हणून आक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर डिव्हाईस तयार केला आहे. ज्यामुळे घरीच तेही 24 तास आक्सिजन निर्मिती होऊ शकते.

ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर कसं काम करतं?
ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर एक वैद्यकीय डिव्हाइस आहे, जे पर्यावरणामधील आसपासच्या हवेपासून ऑक्सिजन गोळा करतो. पर्यावरणीय हवेमध्ये 78 टक्के नायट्रोजन आणि 21 टक्के ऑक्सिजन वायू असतो. दुसरा गॅस उर्वरित 1 टक्के आहे. ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर ही हवा आत घेतो, दोन चेम्बरमध्ये GEOLITE हा लिक्विड वापरला जातो, जो दोन किंवा तीन वर्षात बदलला जातो. जमा केलेली हवा प्रोसेस करून  फिल्टर केली जाते. नायट्रोजन परत हवेत सोडला जातो आणि उरलेल्या ऑक्सिजन रुग्णांना किंवा ज्यांना गरज असते त्यांना पुरवतो.

कॉन्सन्ट्रेटर किती ऑक्सिजन देऊ शकतो?
ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर भिन्न भिन्न क्षमतांचे असू शकतात. छोटे पोर्टेबल कॉन्सन्ट्रेटर एका मिनिटाला एक किंवा दोन लिटर ऑक्सिजन प्रदान करू शकतात, तर मोठ्या कॉन्सन्ट्रेटरमध्ये प्रति मिनिट 5 किंवा 10 लिटर ऑक्सिजन पुरवण्याची क्षमता असते. यातून  मिळणारा ऑक्सिजन हा 90 ते 95 टक्के शुद्ध असतो. कॉन्सन्ट्रेटरमध्ये ऑक्सिजन पुरवठा नियमित करण्यासाठी  प्रेशर वाल्व बसविले जातात. वर्ष 2015 मध्ये डब्ल्यूएचओने (WHO)  जाहिर केलेल्या अहवालानुसार, कॉन्सन्ट्रेटर हे सतत काम करू शकतात आणि ज्यामुळे दीर्घ काळापर्यंत ऑक्सिजनचा पुरवठा सतत होऊ शकतो.

कोरोना रूग्णांसाठी किती प्रभावी आहे?
तज्ञांचे मत आहे की कोविडचे सौम्य आणि मध्यम लक्षणे असलेल्या रूग्णांसाठी हे आक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर खूप उपयुक्त आहे. परंतु, अत्यंत गंभीर स्थितीत ज्या रुग्णांना आयसीयूमध्ये दाखल करण्याची आवश्यकता आहे, त्यांच्यासाठी हे जास्त प्रभावी नाही. पण जोपर्यंत गंभीर रुग्णांना सिलेंडरद्वारे पुरेसा ऑक्सिजन उपलब्ध करुन देण्याची व्यवस्था होत नाही, तोपर्यंत अशा रुग्णांचा प्राण वाचविण्यासाठी ह्या आक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटरचा वापर केला शकतो.

येणाऱ्या दिवसांमध्ये हा ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर अतिशय स्वस्त दरात लोकांना उपलब्ध होईल आणि त्याला पुन्हा रिफील करण्याचीही गरजही नसेल. त्यामुळे सध्या ऑक्सिजनसाठी लोकांची होणारी वणवण या ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटरमुळे कुठेतरी थांबेल हीच अपेक्षा बाळगू.

महत्त्वाच्या बातम्या

रोहित पवार हे महाराष्ट्राचे ‘अर्धवटराव’, त्यांची पीआर टीम त्यांना चालवते, विक्रम पाचपुतेंचा थेट हल्लाबोल 
रोहित पवार हे महाराष्ट्राचे ‘अर्धवटराव’, त्यांची पीआर टीम त्यांना चालवते, विक्रम पाचपुतेंचा थेट हल्लाबोल 
अर्थखात्याचा निर्णय महायुतीचे नेतृत्व घेईल, काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष नाही, सपकाळांच्या टीकेला उमेश पाटलांचं प्रत्युत्तर, म्हणाले, राष्ट्रवादी हा स्वाभिमानी पक्ष
अर्थखात्याचा निर्णय महायुतीचे नेतृत्व घेईल, काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष नाही, सपकाळांच्या टीकेला उमेश पाटलांचं प्रत्युत्तर, म्हणाले, राष्ट्रवादी हा स्वाभिमानी पक्ष
राज्य सरकारचा मोठा निर्णय! आणखी 6 तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित, नेमक्या काय उपाययोजना आणि सवलती? 
राज्य सरकारचा मोठा निर्णय! आणखी 6 तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित, नेमक्या काय उपाययोजना आणि सवलती? 
दाऊदची सीबीआयशी चर्चा झाली होती, तो आत्मसमर्पण करायला तयार होता पण...; माजी CBI अधिकाऱ्याने उलगडला इतिहास
दाऊदची सीबीआयशी चर्चा झाली होती, तो आत्मसमर्पण करायला तयार होता पण...; माजी CBI अधिकाऱ्याने उलगडला इतिहास

व्हिडीओ

Dadar Station Name Change : रेल्वे नव्हे मेट्रो स्टेशन, 'चैत्यभूमी'वरून कन्फ्युजन Special Report
Shaina NC Controversy : 'दाखल करा गुन्हा', माफीनंतरही टार्गेट शायना Special Report
Sanjay Raut UNCUT : फोटो आणलाच कशाला? त्या बाईवर गुन्हा दाखल करा, राऊतांची मोठी मागणी
Dawood house Musafir Khana in bhendi bazar: अंडरवर्ल्ड डॉन दाऊदच्या मुंबईतील घरावर हातोडा पडला तो क्षण, आकाशात ड्रोनच्या घिरट्या, कडेकोट पोलीस बंदोबस्त
Sushama Andhare Andolan Against Shaina NC : सुषमा अंधारेंच्या नेतृत्वात शायना एनसींविरोधात आंदोलन

फोटो गॅलरी

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
Travis Head : ट्रॅविस हेडनं दोन शब्दांसह चार फोटो पोस्ट केले, टीम इंडियासह कोट्यवधी भारतीयांच्या जखमेवर मीठ चोळलं...
हेडनं दोन शब्दांसह चार फोटो पोस्ट केले, टीम इंडियासह कोट्यवधी भारतीयांच्या जखमेवर मीठ चोळलं...
PUC Rule Change: केंद्र सरकारनं PUC चे नियम बदलले, नव्या आणि जुन्या वाहनांसाठी वेगवेगळे नियम, जाणून घ्या महत्त्वाची अपडेट
केंद्र सरकारनं PUC चे नियम बदलले,जाणून घ्या महत्त्वाची अपडेट
गृहलक्ष्मी योजनेच्या पैशासाठी आजीला संपवलं; 20 वर्षीय नातवाला अटक, लेकाला पाठीशी घालणाऱ्या वडिलांनाही बेड्या
गृहलक्ष्मी योजनेच्या पैशासाठी आजीला संपवलं; 20 वर्षीय नातवाला अटक, लेकाला पाठीशी घालणाऱ्या वडिलांनाही बेड्या
Rohit Pawar ON VSR : अजितदादांची व्हीएसआर कंपनीच्या विमानाने प्रवासाला पसंती असल्याचा डेटा समोर आला, रोहित पवारांची तातडीने प्रतिक्रिया, म्हणाले...
अजितदादांची व्हीएसआर कंपनीच्या विमानाने प्रवासाला पसंती असल्याचा डेटा समोर आला, रोहित पवारांची तातडीने प्रतिक्रिया, म्हणाले...
दाऊदची सीबीआयशी चर्चा झाली होती, तो आत्मसमर्पण करायला तयार होता पण...; माजी CBI अधिकाऱ्याने उलगडला इतिहास
दाऊदची सीबीआयशी चर्चा झाली होती, तो आत्मसमर्पण करायला तयार होता पण...; माजी CBI अधिकाऱ्याने उलगडला इतिहास
शिवसेना पक्ष-चिन्ह सुनावणी, भरत गोगावलेंची व्हीप म्हणून निवड कोणत्या कायद्यानुसार? कपिल सिब्बलांचा जोरदार युक्तिवाद
शिवसेना पक्ष-चिन्ह सुनावणी, भरत गोगावलेंची व्हीप म्हणून निवड कोणत्या कायद्यानुसार? कपिल सिब्बलांचा जोरदार युक्तिवाद
मोठी बातमी! भाजप आमदारासह 4 जणांना 3 वर्षे सश्रम कारावास; अलिबाग न्यायालयाचा निकाल, 2010 चं प्रकरण
मोठी बातमी! भाजप आमदारासह 4 जणांना 3 वर्षे सश्रम कारावास; अलिबाग न्यायालयाचा निकाल, 2010 चं प्रकरण
पैशाचा पाऊस, अघोरी विद्या, घरातून गेलेल्या मुलाचा मृतदेहच आला; लेकाचा नरबळी दिल्याचा आरोप, आईचा आक्रोश
पैशाचा पाऊस, अघोरी विद्या, घरातून गेलेल्या मुलाचा मृतदेहच आला; लेकाचा नरबळी दिल्याचा आरोप, आईचा आक्रोश
Embed widget