mRNA Vaccine : CCMB ने भारतातील प्रथम mRNA लस तंत्रज्ञान केले विकसित; काय आहे याची खासियत?

mRNA Vaccine: CCMB develops India's first mRNA vaccine technology; What's so significant about a goat's head? ”

mrna vaccine

mRNA Vaccine : CSIR-सेंटर फॉर सेल्युलर अँड मॉलेक्युलर बायोलॉजी (CCMB) ने स्वदेशी mRNA लस विकसित केली आहे, CCMB शास्त्रज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, गेल्या ऑगस्टमध्ये डेल्टा व्हेरिएंटच्या उद्रेकादरम्यान, त्यांनी स्वदेशी mRNA लस विकसित करण्यास सुरुवात केली आणि एका वर्षापेक्षा कमी कालावधीत या लसीचे तंत्रज्ञान विकसित करण्यात आले.

mRNA लसीची खासियत काय आहे?

mRNA लस वेगळ्या पद्धतीने काम करतात. शरीरात कोरोनाव्हायरसच्या अनुवांशिक कोडचा एक तुकडा सोडला जातो. एकदा ते पेशींच्या आत गेल्यावर, कोड वाचला जातो आणि पेशी त्याच्या स्पाइक प्रोटीन्स तयार करतात, जो कोरोनाव्हायरसचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. रोगप्रतिकारक प्रणाली नंतर ही स्पाइक प्रथिने पाहते आणि त्यांना प्रतिसाद देते, जे भविष्यात येणाऱ्या पूर्ण विषाणूंविरूद्ध प्रतिकारशक्ती निर्माण करते. ही लस एखाद्या व्यक्तीच्या रोगप्रतिकारक शक्तीला अखंडित करून रोगास कारणीभूत असलेले सूक्ष्मजीव ओळखण्यासाठी मदत करते, तसेच त्यांच्याशी सामना करत ते दूर करण्यासाठी कार्य करते. 

लसींविरूद्ध उच्च पातळीची प्रतिकारशक्ती निर्माण होते

mRNA लसींनी सुरुवातीला कोविड विरूद्ध उच्च प्रमाणात संरक्षण दिले. दोन डोसद्वारे दिलेले संरक्षण कालांतराने कमी होत असल्याने आणि ओमिक्रॉनच्या संसर्गापासून थोडेसे संरक्षण मिळत असल्याने, बूस्टर म्हणून वापरताना mRNA लसी ओमिक्रॉनच्या संसर्गापासून सर्वोत्तम संरक्षण प्रदान करतात. ते गंभीर आजारांपासून अतिशय प्रभावी संरक्षण देतात.
प्राथमिक परिणाम असे सूचित करतात की, सिनोवॅकचा तिसरा डोस, तुलनात्मकदृष्ट्या, नवीन प्रकारासह संसर्ग रोखण्यात अक्षम आहे.

भारतातील अटल इनक्युबेशन सेंटर-CCMB (AIC-CCMB) च्या टीमने याचे नेतृत्व केले. डॉ. विनय नंदीकुरी, संचालक, CCMB म्हणाले, “ CCBM चे माजी संचालक डॉ. राकेश मिश्रा यांनी स्वदेशी mRNA लस विकसित करण्यासाठी पुढाकार घेतला आहे. या तंत्रज्ञानाचे सौंदर्य हे त्याच्या मॉड्यूलरिटी आणि जलद बदलामध्ये आहे, याचा अर्थ असा की अगदी कमी प्रयत्नात, विकसित तंत्रज्ञानाचा वापर डेंग्यू, क्षयरोग किंवा मलेरिया यांसारख्या इतर संसर्गजन्य रोगांवर लस विकसित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो.

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाची सर्वात मोठी संशोधन आणि विकास संस्था, CSIR ने स्वावलंबन कार्यक्रमाचा एक भाग म्हणून तसेच भारतामध्ये क्षमता निर्माण करण्यासाठी वैज्ञानिकांनी पुढाकार घेतला आहे. ते म्हणाले, “सध्या, आम्ही हॅमस्टर चॅलेंज (उंदरांवर लस) करत आहोत. हा प्रोजेक्ट पुढे नेण्यासाठी आम्ही नॉलेज पार्टनर्ससोबत चर्चा करत आहोत आणि या गोष्टीला थोडा वेळ लागेल.

AIC-CCMB चे CEO आणि या कामासाठी प्रमुख शास्त्रज्ञ डॉ मधुसूदन राव म्हणाले, “कोविड-19 साथीच्या रोगासोबतच्या सध्याच्या युद्धामुळे अनेक लस तंत्रज्ञान प्रकाशात आले आहे आणि भारताच्या लस कार्यक्रमाचे खूप कौतुक झाले आहे. यूएस आणि युरोपमध्ये कोविड-19 चा सामना करण्यासाठी मॉडर्ना किंवा फायझर/बायोएनटेक यांनी विकसित केलेली mRNA लस तंत्रज्ञान. विकसित केलेले तंत्रज्ञान जेनोआ बायोने विकसित केलेल्या mRNA लसीपेक्षा वेगळे आहे, जे स्वयं-प्रतिकृती RNA वर आधारित आहे. AIC-CCMB टीम mRNA लस तंत्रज्ञानाची स्थापना करण्यात आणि प्रकल्प सुरू झाल्यापासून एका वर्षापेक्षा कमी कालावधीत SARS-CoV-2 विरुद्ध स्वदेशी mRNA लस विकसित करण्यात सक्षम झाली आहे,” असेही ते म्हणाला.

या प्रकल्पात सहभागी असलेले शास्त्रज्ञ डॉ राजेश अय्यर म्हणाले, “आम्ही एमआरएनएचे दोन डोस घेतल्यानंतर उंदरांमध्ये SARS-CoV-2 स्पाइक प्रोटीन विरूद्ध मजबूत रोगप्रतिकारक प्रतिक्रिया पाहिली. यानंतर शरीरात अँटी-स्पाइक अँटीबॉडी जास्त असल्याचे आढळले. 90% मानवी ACE2 रिसेप्टरला कोरोनाव्हायरसशी बंधनकारक होण्यापासून अवरोधित करण्यात कार्यक्षम आहे. सध्या, mRNA लस उमेदवार थेट विषाणू संसर्गापासून संरक्षण करण्यासाठी त्याच्या कार्यक्षमतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी प्री-क्लिनिकल आव्हान अभ्यास करत आहे."