पारंपारीक शेतीला फाटा, काळा गहू आणि तांदूळ शेतीचा अनोखा प्रयोग, कमी खर्चात शेतकरी झाला लखपती  

अलिकडच्या काळात शेतकरी (Farmers) आपल्या शेतीती विविध प्रयोग करताना दिसत आहे. कमी खर्चात अधिक उत्पादन घेत आहेत.

Success Story

Source : Success Story

Success Story :  अलिकडच्या काळात शेतकरी (Farmers) आपल्या शेतीती विविध प्रयोग करताना दिसत आहे. कमी खर्चात अधिक उत्पादन घेत आहेत. आज आपण अशाच एका उत्तर प्रदेशातील (Uttar Pradesh)  शेतकऱ्याची यशोगाथा पाहणार आहेत. सहारनपूरच्या मेहरबानी गावातील प्रगतशील शेतकरी आदित्य त्यागी (Aditya Tyagi) यांनी काळा गहू आणि काळ्या तांदळाची यशस्वी शेती केली आहे. आज जिल्ह्यात त्यांनी एक वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. 

आदित्य त्यागी यांनी आपल्या शेतात सेंद्रिय पद्धतीने काळ्या धान्याची लागवड केली आहे. सेंद्रिय शेतीत जास्त उत्पादन घेऊन आदित्य हे सेंद्रिय शेतीत उत्पादन कमी आहे असे म्हणणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी एक उदाहरण बनले आहेत. गेल्या 5 वर्षांपासून ते एका एकरात काळा गहू आणि तांदूळ पिकवत आहेत. या काळ्या धान्याची किंमत इतर गहू आणि तांदळाच्या तुलनेत जास्त असल्याचे त्यांनी सांगितले. या शेतीचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची किंमतही कमी असून सामान्य गव्हाच्या चारपट अधिक भावाने विकला जातो.

उत्पादन आणि किंमत दोन्ही दुप्पट

गव्हाचा भाव 4000 रुपये प्रतिक्विंटलपेक्षा जास्त आहे. तर सामान्य दर 2500 ते 3000 हजार रुपये आहे. त्याची लागवड केल्यास नफा दुप्पट होतो. आदित्य त्यागी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, मागणी असेल तेवढेच आम्ही काळ्या धान्याचे उत्पादन करतो, कारण आमच्याकडे निश्चित ग्राहक आहेत, जे ते लगेच खरेदी करतात. काळी गव्हाची भाकरी खूप मऊ राहते, दुसरे म्हणजे ती खाल्ल्याने पोट हलके राहते. त्याचबरोबर या धान्याची किंमत सामान्य धान्याच्या तुलनेत दीड ते दुप्पट आहे.

सामान्य गहू आणि काळा गहू यांच्यातील फरक काय?

आदित्य त्यागी सांगतात की या काळ्या दाण्यामध्ये अँथोसायनिन असते, जे कर्करोगाच्या पेशी तयार होण्यास प्रतिबंध करते. तसेच काळ्या दाण्याची रोटी खाल्ल्याने पोट जड होत नाही. यामुळे शरीराला अनेक फायदे मिळतात. कारण हा काळा गहू ग्लुटेन फ्री असतो. उत्पादनाच्या प्रश्नावर ते म्हणाले की, एका एकरात 4 क्विंटल काळा गहू आणि तांदूळ तयार होतो. काळ्या गव्हामध्ये नैसर्गिक अँटी-ऑक्सिडंट आणि प्रतिजैविक गुणधर्म आहेत जे मधुमेह, हृदयरोग, कर्करोग, मानसिक ताण, गुडघेदुखी आणि अशक्तपणा यासारख्या आजारांच्या निदानासाठी खूप प्रभावी आहेत.

वार्षिक नफा लाखात

काळ्या तांदळाच्या उत्पादनाबाबत ते म्हणाले की, बाजारात काळा तांदूळ 200 ते 400 रुपये किलोने विकला जातो, तर सामान्य बासमती तांदूळ 100 ते 110 रुपये दराने विकला जातो. काळ्या बासमती तांदळाचे 2 क्विंटल उत्पादन होते, आम्ही ते 4 हजार रुपये प्रति क्विंटल दराने विकतो. या दोन्ही पिकांमधून वर्षभरात लाखोंचा नफा होतो. इतर हंगामी भाज्यांच्या उत्पादनातूनही उत्पन्न मिळते.

काळ्या गव्हाची पेरणी कधी होते?

सहारनपूरच्या मेरवानी येथे राहणारे 68 वर्षीय प्रगतीशील शेतकरी आदित्य त्यागी म्हणाले की, काळ्या गव्हाच्या लागवडीसाठी ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबर हे योग्य महिने आहेत. काळ्या गव्हाच्या लागवडीसाठी पुरेशा प्रमाणात ओलावा असावा. काळ्या गव्हाच्या लागवडीसाठी सर्वोत्तम वेळ नोव्हेंबर आहे. काही शेतकरी डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत पेरणी करतात, असे त्यांनी सांगितले. याच्या लागवडीत पेरणीनंतर तीन आठवड्यांनी पहिले पाणी द्यावे व नंतर गरजेनुसार वेळोवेळी पाणी द्यावे. काळ्या गव्हाच्या लागवडीतून एकरी सुमारे 15 क्विंटल उत्पादन मिळते.

कडुनिंब आणि गोमूत्रापासून तयार केलेल्या औषधाची फवारणी

कडुनिंब आणि गोमूत्रापासून तयार केलेले 'निमास्त्र' पिकांवर स्प्रे म्हणून वापरतात, तर शेण कुजून खत म्हणून पसरते. सुरुवातीपासूनच त्यांना डोंगराळ भागात राहून शुद्ध सेंद्रिय गोष्टी खायला आवडत होत्या, म्हणून त्यांनी सेंद्रिय शेतीचा अवलंब केला.

सेवानिवृत्तीनंतर सेंद्रिय शेती सुरू केली

सहारनपूरच्या मेरवानी येथे राहणारा शेतकरी आदित्य त्यागी 2015 मध्ये उत्तराखंड वन विभागात वन रेंजर म्हणून नियुक्त झाले होता. या पदावरून निवृत्त झाल्यानंतर ते आता शेतीतून लाखो रुपये कमवत आहेत.

महत्वाच्या बातम्या: