सह्याद्रीतला अंधार संपला!महाराष्ट्रातील किल्ले आणि आदिवासी गावे सौर ऊर्जेने उजळली

राष्ट्रीय पातळीवर वीजजोडणी वाढली असली तरी सह्याद्रीसारख्या डोंगराळ भागात वीज पुरवठा अनियमित राहतो.

Pune

महाराष्ट्रातील दुर्गम भागात सौर ऊर्जेचा वापर करून विद्युतीकरण करण्याचे काम पुण्यातील ट्रि फाऊंडेशन ही संस्था करत आहे.

या संस्थेने तिकोना किल्ला आणि आदिवासी गावांमध्ये सौर ऊर्जा यंत्रणा बसवल्या आहेत. २०२८ पर्यंत १०० गावे आणि ५० किल्ल्यांपर्यंत हे काम विस्तारण्याचा संस्थेचा योजना आहे

ट्रि फाऊंडेशनच्या मिशन ऊर्जा या उपक्रमाने महाराष्ट्रातील आदिवासी क्षेत्र आणि ऐतिहासिक स्थळांवर स्वच्छ ऊर्जा पुरवली जात आहे. २०२२ मध्ये सुरू झालेल्या या कार्यक्रमांतर्गत आतापर्यंत ४० आदिवासी गावे, १,४०० पेक्षा जास्त घरे आणि सुमारे ८,४०० लोकांना सौर ऊर्जेचा लाभ मिळाला आहे.

याशिवाय काही किल्ल्यांवरही ऊर्जा सुविधा उपलब्ध झाल्या आहेत, ज्यामुळे पर्यटन आणि स्थानिक रोजगाराला आधार मिळत आहे.

७ जानेवारी २०२६ रोजी तिकोना किल्ला तसेच सह्याद्री पर्वतरांगेतील काशिंग आणि जवान या आदिवासी वस्त्यांमध्ये सौर यंत्रणांचे लोकार्पण झाले. हे प्रकल्प नटक्रॅकर टेक्नॉलॉजीच्या सीएसआर सहकार्याने पूर्ण झाले आहेत.

२०२५-२६ या वर्षात पहिला टप्पा सुरू झाला असून, या काळात १० आदिवासी गावे आणि ३ किल्ल्यांमध्ये ऊर्जा पोहोचवली जाईल. पुढे राजमाची आणि घनगड किल्ल्यांवरही असे प्रकल्प राबवले जाणार आहेत.

मिशन ऊर्जा हा उपक्रम ग्रामीण आणि जंगली भागातील शेवटच्या व्यक्तीपर्यंत ऊर्जा आणि इतर साधने पुरवण्याच्या हेतूने सुरू करण्यात आला आहे.

डोंगराळ प्रदेश, दाट जंगले आणि विखुरलेल्या वस्त्यांमध्ये कार्यरत असलेल्या या उपक्रमाने स्थानिक परिस्थितीनुसार विकेंद्रित सौर मॉडेल अवलंबले आहे. घरगुती सौर प्रणाली, रस्त्यावरील दिवे आणि समुदाय सुरक्षेसाठी सौर-आधारित यंत्रणा बसवल्या जात आहेत.