मोठी बातमी : LPG गॅसला पर्याय सापडला, पुण्यातील शास्त्रज्ञांचा दावा, 20 वर्षांच्या संशोधनाला यश!

DME Gas: पुण्याच्या नॅशनल केमिकल लॅबोरेटरी मधील शास्त्रज्ञांना एलपीजी (LPG) ला पर्याय ठरू शकेल अशा डायमिथाईल इथर अ डीएमई (DME) गॅसची निर्मिती करण्यात यश आलं आहे.

DME Gas

Source : ABPLIVE AI

पुणे: अमेरिका-इस्रायल-इराण (Iran Israel War)  यांच्यात आज सलग 14 व्या दिवशी देखील युद्ध सुरु आहे. या युद्धाचा थेट फटका आता जागतिक अर्थव्यवस्थेला बसत असून युद्धामुळे जगभरात आणि विशेषतः भारतात एलपीजी (LPG) गॅसची मोठी टंचाई निर्माण झाली आहे. याचा फटका आता हॉटेल्स आणि कारखान्यांसोबतच शाळांसारख्या महत्त्वाच्या शैक्षणिक संस्थांनाही बसत आहे. एकीकडे एलपीजी (LPG) गॅसच्या तुटवड्यामुळे संपूर्ण जग हैराण झालेलं असताना पुण्याच्या नॅशनल केमिकल लॅबोरेटरी मधील शास्त्रज्ञांना एलपीजी (LPG) ला पर्याय ठरू शकेल अशा डायमिथाईल इथर अ डीएमई (DME) गॅसची निर्मिती करण्यात यश आलं आहे.

गॅस LPG मधे आठ टक्के इतक्या प्रमाणात मिसळता येणार

नॅशनल केमिकल लॅबोरेटरी (NCL) मधील शास्त्रज्ञ डॉक्टर तिरुमलाईवामी राजा आणि त्यांच्या टीमने वीस वर्ष संशोधन करून हा गॅस तयार करण्यासाठी लागणारे उत्प्रेरक प्रयोगशाळेत तयार करण्यात यश मिळवलं आहे. या उत्प्रेरकापासुन तयार झालेल्या DME गॅसचे व्यावसायिक वापरासाठी उत्पादन करण्यात देखील यश आलं असून सध्या पायलट प्रोजेक्टमधे दररोज अडीचशे किलोच्या प्रमाणात तो तयार होत आहे. औद्योगिक कंपन्यांसोबत करार करुन या गॅसच मोठ्या प्रमाणात उत्पादन झाल्यास हा गॅस LPG मधे आठ टक्के इतक्या प्रमाणात मिसळता येणार आहे. त्यामुळे इंधनासाठी इतर देशांवर असलेलं अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होणार आहे. 

मोठ्या प्रमाणात उत्पादन झाल्यास या गॅसची किंमत LPG पेक्षा कमी असेल असा विश्वास शास्त्रज्ञांनी व्यक्त केला आहे. NCL मधील शास्त्रज्ञांनी हे संशोधन केलं आहे. डायमिथाईल इथर अर्थात DE गॅस भारतीय बनावटीच्या उत्प्रेरकापासुन तयार करण्यात शास्त्रज्ञांना यश आलं आहे. LPG पेक्षा हा गॅस शुद्ध असल्याने या गॅसची फ्लेम पारदर्शक असते ज्यामुळे हा गॅस पर्यावरणपूरक ठरतो. हा गॅस स्वतंत्र देखील वापरता येतो आणि LPG मधे आठ टक्के मिसळून देखील त्याचा वापर करता येतो. DME गॅस मुळे LPG वरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होईल. मोठ्या प्रमाणात उत्पादन झाल्यास या गॅसची किंमत LPG पेक्षा कमी असेल.

Gas Shortage India : भारतात दरवर्षी किती एलपीजी वापरला जातो?

अहवालांनुसार, भारत दरवर्षी अंदाजे 31.3  दशलक्ष टन द्रवीभूत पेट्रोलियम गॅस (एलपीजी) वापरतो. या एकूण गरजांपैकी सुमारे 87  टक्के घरगुती स्वयंपाकात वापरला जातो. सर्वात मोठी चिंता अशी आहे की भारताच्या एकूण एलपीजी गरजांपैकी 62 टक्के आयात केली जाते आणि या आयातीपैकी 85-90 टक्के होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाते. अमेरिका-इराण युद्धामुळे हा मार्ग सध्या बंद आहे. सौदी अरेबियासारख्या देशांमधून एलपीजी टँकर या मार्गाने भारतात पोहोचत असत.