Bhendwal Bhavishyavani 2022 : निर्बंधमुक्त वातावरणात यंदा भेंडवळची घट मांडणी, उद्या भाकित जाहीर होणार!

Bhendwal Bhavishyavani 2022 : बुलढाण्यातील भेंडवळमध्ये आज सायंकाळी सूर्यास्तावेळी घट मांडणी होईल आणि उद्या सकाळी सूर्योदयाच्या वेळी या मंडणीतील वर्षभराचे भाकितं वर्तवले जातील.

Bhendwal Ghat Mandani

बुलढाणा : 350 वर्षांची परंपरा असलेली आणि शेतकऱ्यांमध्ये विश्वास असलेली प्रथा म्हणजे असलेली 'भेंडवळची घट मांडणी' आज (3 मे) सायंकाळी होणार आहे. उद्या सकाळी भाकित जारी केलं जाईल. भेंडवळच्या घट मांडणीत शेती, पाऊसमान, आरोग्य आणि राजकारणाविषयी वर्षभराचं भाकित केलं जातं. राज्यातील शेतकऱ्यांसह बियाणे कंपन्यांचंही भेंडवळच्या भाकिताकडे लक्ष लागलं आहे.

350 वर्षांपूर्वी बुलढाणा जिल्ह्यातील पूर्णा नदीच्या काठावर असलेल्या भेंडवळ येथील चंद्रभान महाराज यांनी ही प्रथा सुरु केली ती आजतागायत त्यांच्या वंशजांनी सुरु ठेवली आहे. त्याकाळी म्हणजे 350 वर्षांपूर्वी चंद्रभान महाराज हे गुढीपाडवा ते अक्षय्य तृतीया अशा एक महिन्याच्या कालावधीत त्यावेळी असलेल्या तंत्रज्ञानाचा उपयोग करुन आणि निसर्गाच्या सानिध्यात राहून निसर्गाचा सूक्ष्म अभ्यास करुन नंतर त्यावर अक्षय्य तृतीयेच्या दुसऱ्या दिवशी येणाऱ्या वर्षभराचे शेती, पाऊस, राजकीय, पृथ्वीवरील संकटे या विषयी भाकिते वर्तवत असत. परिसरातील शेतकरी त्यावर विश्वास ठेवत असत. सध्या देखील ही परंपरा त्यांचे वंशज चालवत आहेत. 

आज सायंकाळी सूर्यास्तावेळी ही घट मांडणी होईल आणि उद्या सकाळी सूर्योदयाच्या वेळी या मंडणीतील वर्षभराचे भाकितं वर्तवले जातील. या भाकितांनुसार शेतकरी आपलं वर्षभराचं शेतीचं नियोजन करतात. ही भाकितं ऐकण्यासाठी कर्नाटक, गुजरात, मध्य प्रदेशसह राज्यभरातील शेतकऱ्यांची मोठी गर्दी भेंडवळ या गावात होत असते. गेल्या दोन वर्षांच्या कोरोनाच्या निर्बंधानंतर यंदा निर्बंधमुक्त वातावरणात ही घट मांडणी होणार आहे, त्यामुळे शेतकऱ्यांची मोठी गर्दी होण्याची शक्यता आहे.

भेंडवळमध्ये भविष्यवाणी कशी केली जाते?
भेंडवळची घट मांडणी अक्षय्य तृतीयाच्या मुहूर्तावर सायंकाळी करण्यात येते. अक्षय्य तृतीयेच्या दिवशी सूर्यास्तापूर्वी गावाबाहेरील शेतात घटाची आखणी करुन, त्यात घागर, मातीचे ढेकळे, पापड, पुरी, सांडोळी, कुरडी, पान आणि त्यावर सुपारी, गहू, ज्वारी, तूर, उडीद, मूग, हरभरा, जवस, तीळ बाजरी, तांदूळ, अंबाडी, वाटाणा, सरकी, मसूर, करडी असे एकूण 18 प्रकारच्या धान्याची प्रतिकात्मक मांडणी केली जाते. पृथ्वीचे प्रतिकात्मक स्वरुपातील पुरी, समुद्राचं प्रतिक म्हणून घागर आणि त्यावर पापड, वडा, पावसाळ्याचे प्रतिक म्हणून मातीचे ढेकळे, वडा, पानसुपारी यांचीही मांडणी केली जाते. त्यानंतर दुसऱ्या दिवशी घटमांडणीमधील बदलांचे निरीक्षण करुन भाकित वर्तवलं जातं.

(टीप : 'भेंडवळची घट मांडणी' ही बुलढाण्यातील भेंडवळ गावातील स्थानिक परंपरा आहे. त्यातून ते पावसाचा अंदाज वर्तवतात असा त्यांचा दावा आहे. स्थानिकांचा त्यावर विश्वास आहे. एबीपी माझा केवळ या घटनेचं वार्तांकन करतंय. घटमांडणीच्या परंपरेचं किंवा समर्थन करत नाही)