N S Raja Subramani: देशाचे तिसरे नवे संरक्षण प्रमुख जनरल एन. एस. राजा सुब्रमणींनी पदभार स्वीकारला; दिल्लीतील साऊथ ब्लॉक लॉन्समध्ये गार्ड ऑफ ऑनर

पदभार स्वीकारल्यानंतर त्यांनी सांगितले की, भारतीय लष्कर, नौदल, हवाई दल, संरक्षण मंत्रालय आणि सर्व संबंधित संस्था देशाची सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी एकजूट आहेत.

N S Raja Subramani

Source : PTI

N S Raja Subramani: देशाचे नवे संरक्षण प्रमुख (सीडीएस), जनरल एन. एस. राजा सुब्रमणी यांनी रविवारी पदभार स्वीकारला. दिल्लीतील साऊथ ब्लॉक लॉन्स येथे त्यांना मानवंदना देण्यात आली. ते देशाचे तिसरे सीडीएस आहेत. त्यांनी शनिवारी सेवानिवृत्त झालेल्या जनरल अनिल चौहान यांची जागा घेतली आहे. पदभार स्वीकारल्यानंतर त्यांनी सांगितले की, भारतीय लष्कर, नौदल, हवाई दल, संरक्षण मंत्रालय आणि सर्व संबंधित संस्था देशाची सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी एकजूट आहेत. त्यांनी सांगितले की, भारतीय लष्करामध्ये स्वदेशी शस्त्रे आणि लष्करी उपकरणांचे आधुनिकीकरण, खरेदी आणि वापर यांना गती दिली जाईल. लष्कराची ताकद वाढवण्यासाठी नवीन विचार आणि नवीन पद्धतींचा अवलंब केला जाईल. सीडीएस सुब्रमणी यांचे पहिले काम लष्कराची थिएटर कमांड प्रणाली लागू करणे हे असेल.

पहिली जबाबदारी, लष्कराची थिएटर कमांड प्रणाली लागू करणे

नवे सीडीएस सुब्रमणी यांच्यापुढील पहिले काम लष्करामध्ये थिएटर कमांड मॉडेल लागू करणे हे असेल. एक दिवस आधी, लष्करप्रमुख जनरल उपेंद्र द्विवेदी यांनी थिएटर कमांड प्रणालीवर बोलताना सांगितले होते की, ही प्रक्रिया प्रगतीपथावर आहे. या प्रकरणी एक संपूर्ण अहवाल संरक्षण मंत्र्यांना सादर करण्यात आला आहे. विविध स्तरांवर याचा आढावा घेतला जात आहे. जनरल द्विवेदी यांनी आशा व्यक्त केली की, तिन्ही दलांच्या मूळ हितांचा विचार करून ही प्रणाली पुढील दोन ते तीन वर्षांत प्रत्यक्षात लागू केली जाऊ शकते. सध्या, भारताकडे तिन्ही सशस्त्र दलांसाठी एकूण 17 स्वतंत्र कमांड आहेत. लष्करी कारवाईदरम्यान तिन्ही दले एकत्र काम करत असली तरी, त्यांची कमांड स्वतंत्र राहते. थिएटर कमांड प्रणालीमध्ये, एका प्रदेशासाठी किंवा मोहिमेसाठी एकच कमांडर असेल. यामुळे तिन्ही लष्करी तुकड्यांना एकत्र काम करणे शक्य होईल.

शिक्षण आणि प्रशिक्षण

• एन.एस. राजा सुब्रमणी हे डिसेंबर 1985 मध्ये गढवाल रायफल्समधून लष्करात कमिशन झाले.
• त्यांनी राष्ट्रीय संरक्षण अकादमी (NDA) मधून लष्करी प्रशिक्षण घेतले.
• त्यानंतर त्यांनी यूकेमधील ब्रॅकनेल येथील जॉइंट सर्व्हिसेस कमांड अँड स्टाफ कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले.
• भारतात परतल्यानंतर, त्यांची माउंटेन ब्रिगेडमध्ये ब्रिगेड मेजर म्हणून नियुक्ती झाली. 
• त्यांनी दिल्लीतील राष्ट्रीय संरक्षण महाविद्यालयात शिक्षण घेतले. त्यांनी लंडनच्या किंग्ज कॉलेजमधून एम.ए. आणि मद्रास विद्यापीठातून संरक्षण अभ्यासात एम.फिल. पदवी मिळवली आहे.

40 वर्षांची लष्करी कारकीर्द

• सुब्रमणी यांनी जवळपास 40 वर्षे सैन्यात सेवा केली आहे. 2025 मध्ये, ते राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद सचिवालयात लष्करी सल्लागार होते.
• जुलै 2024 ते जुलै 2025 दरम्यान त्यांनी लष्कराचे उपप्रमुख म्हणून काम पाहिले.
• त्यांनी जम्मू आणि काश्मीरमधील सांबा येथे 168 इन्फट्री ब्रिगेडचे नेतृत्व केले. ते वेलिंग्टनमधील डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेजमध्ये मुख्य प्रशिक्षक होते.
• सुब्रमणी यांना परम विशिष्ट सेवा पदक, अति विशिष्ट सेवा पदक, सेना पदक आणि विशिष्ट सेवा पदकाने सन्मानित करण्यात आले आहे.

संरक्षण प्रमुख (चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ) म्हणजे काय?

संरक्षण प्रमुख (CDS) हे लष्कर, नौदल आणि हवाई दल या तीनही सेवांमध्ये समन्वय साधण्यासाठी जबाबदार असलेले सर्वात वरिष्ठ लष्करी अधिकारी आहेत. हे चार-तारांकित पद आहे. सीडीएस हे चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटीचे (CoSC) स्थायी अध्यक्ष आणि संरक्षण मंत्रालयाच्या लष्करी व्यवहार विभागाचे (DMA) प्रमुख देखील असतात.

या पदाचा उद्देश तिन्ही सशस्त्र दलांमध्ये समन्वय सुधारणे, संयुक्त लष्करी रणनीती तयार करणे आणि संरक्षणविषयक बाबींवरील निर्णय प्रक्रियेला गती देणे हा आहे. हे पद डिसेंबर 2019 मध्ये निर्माण करण्यात आले. बिपिन रावत हे देशाचे पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ होते. सीडीएस सरकार आणि संरक्षण मंत्रालयाला लष्करी बाबींवर सल्ला देतात. ते लष्करी खरेदी, लॉजिस्टिक्स, संयुक्त कारवाया, सायबर आणि अंतराळ यांमध्येही समन्वय साधतात. सीडीएस न्यूक्लियर कमांड अथॉरिटीमध्येही महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
बिपिन रावत हे जानेवारी 2020 मध्ये पहिले सीडीएस होते. २०२२ मध्ये त्यांच्या जागी अनिल चौहान आले.

इतर महत्वाच्या बातम्या