एक्स्प्लोर

पोंझी स्कीम चालवाल, तर 10 वर्षे तुरुंगवास, विधेयक तयार

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ‘The Banning of Unregulated Deposit Schemes Bill, 2018’ या अत्यंत महत्त्वाच्या विधेयकाला मंजुरी दिली आहे. हे विधेयक पुढील महिन्यात अर्थसंकल्पीय अधिवेशन सुरु झाल्यानंतर लोकसभेत सादर केले जाईल.

नवी दिल्ली : नागरिकांना आकर्षक जाहिरातींद्वारे फसवून बेकायदेशीररित्या पोंझी स्कीम चालवणारे महाभाग भारतात कमी नाहीत. मात्र अशा पोंझी स्कीम चालून नागरिकांची आर्थिक फसवणूक करणाऱ्यांना लगाम लावण्यासाठी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने पाऊल उचललं आहे. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ‘The Banning of Unregulated Deposit Schemes Bill, 2018’ या अत्यंत महत्त्वाच्या विधेयकाला मंजुरी दिली आहे. हे विधेयक पुढील महिन्यात अर्थसंकल्पीय अधिवेशन सुरु झाल्यानंतर लोकसभेत सादर केले जाईल. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने मंजूर केलेल्या विधेयकाला लोकसभेसह राज्यसभा आणि राष्ट्रपतींच्या शिक्कामोर्तबाची प्रतिक्षा आहे. मात्र या सर्वच ठिकाणी हे विधेयक मंजूर झाल्यास, पोंझी स्कीमद्वारे पैसे जमवून नागरिकांना फसवणाऱ्यांना 10 वर्षांची शिक्षा आणि पोंझी स्कीमद्वारे जमवलेल्या रकमेच्या दुप्पट दंड भरावा ठोठावला जाणार आहे. प्रस्तावित विधेयकातील महत्त्वाच्या गोष्टी :
  • कुठलीही संस्था प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षरित्या जाहिरात किंवा थेट कुणा व्यक्तीच्या आग्रहाने बेकायदेशीर ठेव योजना चालवू शकत नाही.
  • यातील नियमांचं उल्लंघन केल्यास कमीत कमी तीन आणि जास्तीत जास्त 10 वर्षांचा तुरुंगवास होउ शकतो. तसेच, जमवलेल्या एकूण रकमेच्या दुप्पट दंड भरावा लागेल.
  • जर कोणत्याही ठेव योजनेत मुदत संपल्यानंतरही कुणी पैसे परत करत नसेल, तर त्यांना किमान 7 वर्षांच्या शिक्षेची तरतूद आहे. तसेच, 5 लाख ते 25 कोटींपर्यंत दंडही होऊ शकतो.
  • पुन्हा पुन्हा पोंझी स्कीमचे गुन्हे करणाऱ्यांना 10 वर्षांपर्यंत शिक्षा आणि 50 कोटींपर्यंत दंड होऊ शकतो.
  • जर कुठलीही पोंझी स्कीमची कंपनी दोषी आढळली, तर त्यावेळी जबाबदार अधिकाऱ्यावरही कारवई केली जाईल आणि त्यालाही तुरुंगात जावं लागू शकतं. जबाबदार अधिकाऱ्यांमध्ये कंपनीच्या संचालकापासून व्यवस्थापकापर्यंत कुणीही असू शकतं.
  • ठेवीदारांचे पैसे परत करण्यासाठी पोंझी स्कीम कंपनीची संपत्ती जप्त करण्याची तरतूदही विधेयकात आहे. तसेच, चुकीच्या मार्गाने कमावलेल्या नफा फसवल्या गेलेल्या नागरिकांना वाटण्याची व्यवस्था असेल. तांत्रिक भाषेत या व्यवस्थेला डिस्कगॉरजमेंट म्हणतात.
  • संपत्ती जप्त करणे आणि पोंझी स्कीमचा फटका बसेलल्या लोकांना मदत पोहोचवण्यासाठी वेळेची मर्यादा ठरवली जाईल.
  • एका ऑनलाईन डेटाबेस बनवलं जाईल, ज्यामध्ये कायदेशीर आणि बेकायदेशीर योजनांची पूर्ण माहिती दिली जाईल.
सीबीआयच्या अंदाजानुसार, बेकायदेशीर ठेव योजनांच्या माध्यमातून देशात जवळपास 6 कोटी नागरिकांकडून किमान 68 हजार कोटी रुपये जमवले गेले. पश्चिम बंगालमधील शारदा चिट फंड घोटाळ्याबाबत बोलायचं झाल्यास, या एकाच घोटाळ्यात लाखो लोकांकडून 2400 कोटी रुपये जमवले गेले होते. देशाच्या वेगवेगळ्या ठिकाणी वेगवेगळ्या नावाने हे पैसे जमवले जातात. यासाठी आकर्षक आणि फसव्या जाहिरातींचा वापर केला जातो. पोंझी स्कीम, कलेक्टिव्ह इनव्हेंसमेंट स्कीम, मल्टी-लेयर मार्केटिंग किंवा आणखी वेगळं नाव, मुळात या स्कीमची नावं वेगवेगळी असली, तर यात एक गोष्टीचं साम्य असतं, ते म्हणजे बाजारातील कायदेशीर स्कीमपेक्षा जास्त परतावा देण्याचा दावा केला जातो. उदा. नॅशनल सेव्हिंग सर्टिफिकेट (NSC) किंवा पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड (PPF) यांमध्ये 7.6 टक्क्यांचं व्याज मिळत असेल, तर पोंझी स्कीममध्ये 18 ते 24 टक्क्यांचं व्याजदर देण्याची फसवी जाहिरात केली जाते. पोंझी स्कीमना लगाम लावण्यासाठी सध्या ‘Prize Chits and Money Circulation Scheme (Banning) Act, 1978’ हा कायदा आहे. मात्र यातूनही पोंझी स्कीम चालवणारे पळवाट काढतात. म्हणजे, पोंझी कंपनी नोंदवतात एका राज्यात, पैसे गोळा करतात दुसऱ्या राज्यात आणि ते पैसे गुंतवतात तिसऱ्या राज्यात. त्यामुळे त्यांच्यावर कारवाई करताना अनेक अडचणी येतात. ठेव योजनांचे नियामक प्राधिकरण : पोंझी स्कीम चालवाल, तर 10 वर्षे तुरुंगवास, विधेयक तयार

महत्त्वाच्या बातम्या

Maharashtra Live News Updates: सर्पदंश झालेल्या विद्यार्थिनींच्या मृत्यूची होणार उच्चस्तरीय चौकशी, नाशिक आणि नागपूरची पथके आश्रमशाळेची पाहणी करणार
Maharashtra Live News Updates: सर्पदंश झालेल्या विद्यार्थिनींच्या मृत्यूची होणार उच्चस्तरीय चौकशी, नाशिक आणि नागपूरची पथके आश्रमशाळेची पाहणी करणार
आओ भाई, डरो मत, माहितीय तुम्ही 56 इंचवाले आहात, संसदेत एकदा येऊन तरी बघा, राहुल गांधी तुम्हाला काही करणार नाहीत, फक्त थोडी धुलाई करतील; संजय राऊतांचा पीएम मोदी- अमित शाहांवर हल्लाबोल
आओ भाई, डरो मत, माहितीय तुम्ही 56 इंचवाले आहात, संसदेत एकदा येऊन तरी बघा, राहुल गांधी तुम्हाला काही करणार नाहीत, फक्त थोडी धुलाई करतील; संजय राऊतांचा पीएम मोदी- अमित शाहांवर हल्लाबोल
अवघ्या दोन आठवड्यापूर्वीं शरद पवार भेटल्यानंतर आता सुप्रिया सुळे राष्ट्रवादीच्या खासदारांसह पीएम मोदींच्या भेटीला; अर्ध्या तासाच्या बैठकीत काय घडलं? इनसाईड स्टोरी समोर
अवघ्या दोन आठवड्यापूर्वीं शरद पवार भेटल्यानंतर आता सुप्रिया सुळे राष्ट्रवादीच्या खासदारांसह पीएम मोदींच्या भेटीला; अर्ध्या तासाच्या बैठकीत काय घडलं? इनसाईड स्टोरी समोर
Jharkhand Student Protest: झारखंडमध्ये आज काय होणार? आंदोलक विद्यार्थी विधानसभेवर धडकणार, पोलिसांकडून दिल्ली पोलिसांची 'काॅपी' करत अभूतपूर्व सहा-स्तरीय बॅरिकेड्सची घेराबंदी
झारखंडमध्ये आज काय होणार? आंदोलक विद्यार्थी विधानसभेवर धडकणार, पोलिसांकडून दिल्ली पोलिसांची 'काॅपी' करत अभूतपूर्व सहा-स्तरीय बॅरिकेड्सची घेराबंदी

व्हिडीओ

Bajrang Sonawane On PM Modi Meet : पंतप्रधान मोदींची भेट कशासाठी? खासदार बजरंग सोनवणेंचा खुलासा
Shivsena: ठाकरेंच्या फुटलेल्या 6 खासदारांच्या विलिनीकरणाला स्थगिती मिळणार?; आज सुप्रीम कोर्टात सुनावणी
Raj Thackeray Special Report : मुंबई-गोवा महामार्गावरुन राज ठाकरेंचे सरकारला खडेसवाल : ABP Majha
Maharashtra Rain : महाराष्ट्रात पाऊस लय भारी... गाठली सरासरी Special Report
Sharad Pawar MP Will Meet Pm Modi : भेटीगाठींचा सिलसिला, पवारांचा काय फैसला? Special Report

फोटो गॅलरी

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
आओ भाई, डरो मत, माहितीय तुम्ही 56 इंचवाले आहात, संसदेत एकदा येऊन तरी बघा, राहुल गांधी तुम्हाला काही करणार नाहीत, फक्त थोडी धुलाई करतील; संजय राऊतांचा पीएम मोदी- अमित शाहांवर हल्लाबोल
आओ भाई, डरो मत, माहितीय तुम्ही 56 इंचवाले आहात, संसदेत एकदा येऊन तरी बघा, राहुल गांधी तुम्हाला काही करणार नाहीत, फक्त थोडी धुलाई करतील; संजय राऊतांचा पीएम मोदी- अमित शाहांवर हल्लाबोल
अवघ्या दोन आठवड्यापूर्वीं शरद पवार भेटल्यानंतर आता सुप्रिया सुळे राष्ट्रवादीच्या खासदारांसह पीएम मोदींच्या भेटीला; अर्ध्या तासाच्या बैठकीत काय घडलं? इनसाईड स्टोरी समोर
अवघ्या दोन आठवड्यापूर्वीं शरद पवार भेटल्यानंतर आता सुप्रिया सुळे राष्ट्रवादीच्या खासदारांसह पीएम मोदींच्या भेटीला; अर्ध्या तासाच्या बैठकीत काय घडलं? इनसाईड स्टोरी समोर
Z+ सुरक्षा असतानाही ममता बॅनर्जींच्या कारवर चिखल आणि गाळ फासला, काहींनी तर चपला आणि दगडही फेकले; दीदी म्हणाल्या, 'तर माझं डोकं फुटलं असतं..'
Z+ सुरक्षा असतानाही ममता बॅनर्जींच्या कारवर चिखल आणि गाळ फासला, काहींनी तर चपला आणि दगडही फेकले; दीदी म्हणाल्या, 'तर माझं डोकं फुटलं असतं..'
Raigad Accident News: चालकांचे नियंत्रण सुटले अन् रायगडमध्ये दोन एसटीचा भीषण अपघात, एक झाडावर आदळली, दुसरी रस्त्याच्या कडेला घसरली, PHOTO
चालकांचे नियंत्रण सुटले अन् रायगडमध्ये दोन एसटीचा भीषण अपघात, एक झाडावर आदळली, दुसरी रस्त्याच्या कडेला घसरली, PHOTO
Jharkhand Student Protest: झारखंडमध्ये आज काय होणार? आंदोलक विद्यार्थी विधानसभेवर धडकणार, पोलिसांकडून दिल्ली पोलिसांची 'काॅपी' करत अभूतपूर्व सहा-स्तरीय बॅरिकेड्सची घेराबंदी
झारखंडमध्ये आज काय होणार? आंदोलक विद्यार्थी विधानसभेवर धडकणार, पोलिसांकडून दिल्ली पोलिसांची 'काॅपी' करत अभूतपूर्व सहा-स्तरीय बॅरिकेड्सची घेराबंदी
अमित शाह आज तरी संसदेत येणार का? चार विधेयके सादर केली जाणार; तिकडं राहुल गांधींचा केंद्रीय गृहमंत्र्यांना थेट टॅग करत गर्भित इशारा, म्हणाले, 'तुम्ही एक शब्द बोलला नाही, त्यामुळे असं समजू नका की..'
अमित शाह आज तरी संसदेत येणार का? चार विधेयके सादर केली जाणार; तिकडं राहुल गांधींचा केंद्रीय गृहमंत्र्यांना थेट टॅग करत गर्भित इशारा, म्हणाले, 'तुम्ही एक शब्द बोलला नाही, त्यामुळे असं समजू नका की..'
Maratha Reservation Hearing: मराठा आरक्षणाच्या सुनावणीला फटका बसणार? न्यायमूर्ती रवींद्र घुगे यांची कोलकाता हायकोर्टाच्या मुख्य न्यायमूर्तीपदासाठी शिफारस
मराठा आरक्षणाच्या सुनावणीला फटका बसणार? न्यायमूर्ती रवींद्र घुगे यांची कोलकाता हायकोर्टाच्या मुख्य न्यायमूर्तीपदासाठी शिफारस
शुभमन, अभिषेक, अर्शदीप राहिले मागे; SRH चा खेळाडू ठरला सर्वात महागडा; लिलावात सर्वाधिक पैशांची लागली बोली!
शुभमन, अभिषेक, अर्शदीप राहिले मागे; SRH चा खेळाडू ठरला सर्वात महागडा; लिलावात सर्वाधिक पैशांची लागली बोली!
Embed widget