सर्वोच्च न्यायालयाचा IMAला मोठा झटका, पारंपरिक औषधांशी संबंधित जाहिरातींसंबंधी याचिका फेटाळली
भारतीय वैद्यकीय संघटनेने पारंपरिक औषधांशी संबंधित जाहिरातींवर कारवाई करण्याची मागणी करणारी याचिका दाखल केली होती. ती फेटाळण्यात आली आहे.
नवी दिल्ली : पारंपरिक औषधांशी संबंधित जाहिरातींवर कारवाई करण्याची मागणी करणारी भारतीय वैद्यकीय संघटनेची (IMA) याचिका सुप्रीम कोर्टाने 11 ऑगस्ट 2025 रोजी फेटाळली. हा खटला तेव्हा सुरू झाला होता, जेव्हा IMA ने पतंजली आयुर्वेदविरोधात न्यायालयाचा दरवाजा ठोठावला होता. याचिकेत IMA ने दावा केला होता की पतंजलीच्या जाहिराती भ्रामक आहेत आणि आधुनिक वैद्यकशास्त्राची बदनामी करतात.
आयुष मंत्रालयाने हटवला होता नियम 170
1 जुलै 2024 रोजी आयुष मंत्रालयाने ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स रूल्स 1945 मधील नियम 170 रद्द केला. या नियमानुसार आयुर्वेदिक, सिद्ध आणि युनानी औषधांच्या जाहिरातींसाठी राज्य परवाना प्राधिकरणाची पूर्वपरवानगी घेणे अनिवार्य होते. हा नियम रद्द केल्यानंतर भ्रामक दावे रोखण्यामध्ये आव्हान वाढले होते. तथापि, ऑगस्ट 2024 मध्ये, सुप्रीम कोर्टातील न्यायमूर्ती हिमा कोहली आणि न्यायमूर्ती संदीप मेहता यांच्या खंडपीठाने नियम 170 रद्द करण्यावर स्थगिती दिली, ज्यामुळे परवानगी घेण्याची आवश्यकता तात्पुरती पुन्हा लागू झाली.
केंद्र हटवलेला नियम पुन्हा लागू करू शकत नाही — सुप्रीम कोर्ट
न्यायमूर्ती के.व्ही. विश्वनाथन यांनी प्रश्न उपस्थित केला की, केंद्राने नियम हटवला असताना राज्य तो कसा लागू करू शकते? त्याचवेळी, न्यायमूर्ती बी.व्ही. नागरत्ना यांनी हा खटला बंद करण्याचा सल्ला दिला, कारण IMA ने मागितलेली मुख्य मागणी आधीच पूर्ण झाली होती. त्यांनी स्पष्ट केले की, केंद्राने हटवलेला नियम न्यायालय पुनःस्थापित करू शकत नाही.
या आधीच्या सुनावणीमध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने पतंजलीच्या भ्रामक जाहिराती, नियामक प्राधिकरणांची निष्क्रियता आणि बाबा रामदेव व आचार्य बालकृष्ण यांनी सुधारात्मक पावले उचलण्याच्या मुद्द्यावर लक्ष केंद्रित केले होते. सुप्रीम कोर्टाने पतंजलीविरोधात अवमानना कारवाईही सुरू केली होती, जी कंपनीकडून वारंवार दिलेल्या माफीनंतर बंद करण्यात आली. न्यायालयाने हेही चेतावणी दिली की, जाहिरातींवर बंदी आणि आयुष औषधांच्या निर्मितीवरील परवानगी यामुळे अन्यायकारक व्यावसायिक पद्धतींना चालना मिळू शकते.
महत्त्वाच्या बातम्या
