Katra -Srinagar Vande Bharat Express : तब्बल 22 वर्षांनी स्वप्न अखेर साकार, कटरा-श्रीनगर वंदे भारतचे आज लोकार्पण; पहिल्यांदाच काश्मीरला ट्रेन धावणार, जगातील सर्वात उंच रेल्वे आर्च ब्रिज देखील कार्यान्वित होणार
उत्तर रेल्वे 7 जूनपासून कटरा-श्रीनगर मार्गावर वंदे भारत ट्रेन सेवा सुरू करणार आहे. आयआरसीटीसी वेबसाइटवर तिकीट बुकिंग करता येईल. कटरा आणि श्रीनगर दरम्यान आठवड्यातून सहा दिवस दोन गाड्या धावतील.
Katra Srinagar Vande Bharat : काश्मीरला (Jammu And Kashmir) देशाच्या इतर भागाशी जोडणारी पहिली वंदे भारत एक्स्प्रेस (Vande Bharat) आज (6 जून) कटरा स्टेशनवरून धावेल. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी कटरा येथे याला हिरवा झेंडा दाखवतील. पंतप्रधान कार्यालयाच्या माहितीनुसार, पंतप्रधान सकाळी 11 वाजता जगातील सर्वात उंच रेल्वे आर्च ब्रिज चिनाब ब्रिज आणि देशातील पहिला केबल-स्टेड रेल्वे ब्रिज अंजी ब्रिजला भेट देतील आणि त्याचे लोकार्पण करतील. दुपारी 12 वाजता वंदे भारत ट्रेनचे उद्घाटन करतील. याशिवाय, ते 46 हजार कोटी रुपयांपेक्षा जास्त किमतीच्या इतर विकास प्रकल्पांची पायाभरणी आणि उद्घाटन करतील. ते कटरा स्टेडियममध्ये एक जाहीर सभा देखील घेतील.
उत्तर रेल्वे 7 जूनपासून कटरा-श्रीनगर मार्गावर वंदे भारत ट्रेन सेवा सुरू करणार आहे. आयआरसीटीसी वेबसाइटवर तिकीट बुकिंग करता येईल. कटरा आणि श्रीनगर दरम्यान आठवड्यातून सहा दिवस दोन गाड्या धावतील. उत्तर रेल्वेने सांगितले की या ट्रेनमध्ये दोन प्रवास वर्ग आहेत. चेअर कारचे भाडे 715 रुपये आणि एक्झिक्युटिव्ह क्लासचे भाडे 1320 रुपये आहे. सध्या या गाड्या फक्त बनिहाल येथे थांबतील, इतर थांब्यांचा निर्णय नंतर घेतला जाईल.
10 तासांचा प्रवास 3 तासांत पूर्ण होईल
स्वातंत्र्याच्या 76 वर्षांनंतरही, हिमवर्षावाच्या काळात काश्मीर खोरे देशाच्या इतर भागांपासून तुटलेले असते. हिमवर्षावाच्या वेळी राष्ट्रीय महामार्ग-44 बंद असल्याने काश्मीर खोऱ्यातील प्रवेश देखील बंद असतो. याशिवाय, जम्मू ते काश्मीर रस्त्याने प्रवास करण्यासाठी 8 ते 10 तास लागायचे. ट्रेन सुरू झाल्यानंतर, हा प्रवास सुमारे तीन तासांत पूर्ण होईल. या मार्गावर दोन गाड्या धावतील. पहिली ट्रेन कटरा येथून सकाळी 8 वाजून 10 मिनिटांनी निघेल आणि सकाळी 11 वाजून 10 मिनिटांनी श्रीनगरला पोहोचेल. तीच ट्रेन श्रीनगर येथून दुपारी दोन वाजता परत येईल आणि संध्याकाळी 5 वाजून 5 मिनिटांनी कटरा येथे पोहोचेल. ही ट्रेन (26401/26402) मंगळवारी धावणार नाही. त्याच वेळी, दुसरी ट्रेन कटरा येथून दुपारी 2 वाजून 55 मिनिटांनी निघेल आणि संध्याकाळी 6 वाजता श्रीनगरला पोहोचेल. हीच ट्रेन दुसऱ्या दिवशी सकाळी 8 वाजता श्रीनगरहून परत येईल आणि 11 वाजून 5 मिनिटांनीकटरा येथे पोहोचेल. ही ट्रेन (26403/26404) बुधवारी धावणार नाही.
ऑगस्ट-सप्टेंबरपर्यंत नवी दिल्ली-श्रीनगर ट्रेन सुरू करण्याची योजना
कातरा-श्रीनगर ट्रेन ही वर्षभर काश्मीरला रेल्वेने जोडले ठेवण्याच्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचा पहिला टप्पा आहे. पुढील टप्प्यात, नवी दिल्लीहून श्रीनगरमार्गे जम्मूपर्यंत वंदे भारतसह इतर गाड्या चालवण्याची योजना आहे. नवी दिल्ली-श्रीनगर वंदे भारत एक्सप्रेस या वर्षी ऑगस्ट किंवा सप्टेंबरमध्ये सुरू होणार आहे. तथापि, एकही ट्रेन नवी दिल्लीहून श्रीनगरला थेट जाणार नाही. नवी दिल्लीहून कटरा येथे पोहोचताना प्रवाशांना गाड्या बदलाव्या लागतील. येथे त्यांची सुरक्षा तपासणी केली जाईल. या प्रक्रियेला दोन ते तीन तास लागू शकतात. त्यानंतर, प्रवाशांना प्लॅटफॉर्म क्रमांक एकवर परतावे लागेल. येथून दुसरी ट्रेन श्रीनगरला रवाना होईल. श्रीनगरहून नवी दिल्लीला जाणाऱ्या प्रवाशांनाही याच प्रक्रियेतून जावे लागेल.
चिनाब पूल प्रकल्प पूर्ण होण्यासाठी 22 वर्षे लागली
काश्मीर खोऱ्याला वर्षभर रेल्वेद्वारे देशाच्या इतर भागाशी जोडले ठेवण्यासाठी 1997 मध्ये यूएसबीआरएल प्रकल्प सुरू करण्यात आला. तो पूर्ण होण्यासाठी 28 वर्षांहून अधिक काळ लागला. चिनाब पूल हा 43 हजार 780 कोटी रुपये खर्चून बांधलेल्या उधमपूर-श्रीनगर-बारामुल्ला रेल लिंक (यूएसबीआरएल) प्रकल्पाचा एक भाग आहे. 272 किमी लांबीच्या या रेल्वे मार्गावर 36 बोगदे आहेत. यातील एकूण लांबी 119 किमी आहे. त्यात समाविष्ट असलेला 12.77 किमी लांबीचा टी-49 बोगदा हा देशातील सर्वात लांब वाहतूक बोगदा आहे. या ट्रॅकवर एकूण 13 किमी लांबीचे 943 पूल आहेत.
2003 मध्ये रियासी जिल्ह्यातील बक्कल आणि कौडी दरम्यान पूल बांधण्यास मंजुरी देण्यात आली. सुरुवातीच्या योजनेनुसार, ते 2009 पर्यंत तयार होणार होते परंतु ते पूर्ण होण्यासाठी 22 वर्षे लागली. बांधकाम आणि सुरक्षिततेशी संबंधित आव्हानांमुळे, 2009 मध्ये प्रकल्प आणि डिझाइनचा आढावा घेण्यात आणि मंजुरी मिळविण्यात वेळ गेला. त्यानंतर 2010 मध्ये त्यावर काम सुरू होऊ शकले. पुलाचे काम ऑगस्ट 2022 मध्ये पूर्ण झाले आणि ट्रॅक टाकण्याचे काम फेब्रुवारी 2023 मध्ये सुरू झाले. 20 जून 2024 रोजी सांगलदान आणि रियासी स्टेशन दरम्यान पहिल्यांदाच ट्रेनची चाचणी घेण्यात आली.
भारताचा पहिला केबल ब्रिज देखील USBRL प्रकल्पाचा भाग
या प्रकल्पाद्वारे भारतीय रेल्वेने आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. अंजी खाडवर बांधलेला पूल हा भारतातील पहिला केबल-स्टेड रेल्वे ब्रिज आहे. हा पूल नदीच्या पात्रापासून 331 मीटर उंचीवर बांधला आहे. त्याला आधार देण्यासाठी 1086 फूट उंच टॉवर बांधण्यात आला आहे, जो ७७ मजली इमारतीइतका उंच आहे. हा पूल रियासी जिल्ह्याला कटराशी जोडणाऱ्या अंजी नदीवर बांधला आहे. चिनाब पुलापासून त्याचे अंतर फक्त 7 किमी आहे. या पुलाची लांबी 725.5 मीटर आहे. यापैकी 472.25 मीटर केबल्सवर आहे.
पर्यटन आणि निर्यातीला फायदा होईल, शस्त्रास्त्रे सैन्यापर्यंत जलद पोहोचतील
ट्रेन सुरू झाल्यामुळे, देशाच्या विविध भागातील पर्यटक आता काश्मीरला सहज आणि कमी खर्चात जाऊ शकतील. तसेच, काश्मीरहून दिल्लीला सफरचंद आणि चेरीसारखी फळे पाठवण्यासाठी दोन-तीन दिवस लागतात. हिमवर्षाव किंवा भूस्खलनामुळे रस्ते बंद झाल्यावर वेळ आणखी वाढतो. आता ही समस्या सोडवली जाईल. चेरीसारखी फळे जी लवकर खराब होतात त्यांना देशभरात चांगला भाव मिळू शकेल.
महत्त्वाच्या बातम्या
