पांढऱ्या चट्टेचा आयुर्वेदिक उपाय! मेलानोग्रिटमुळे विटिलिगो आणि ल्युकोडर्मावर मुळापासून उपचार

आरोग्य बातमी: मेलानोग्रिट, आयुर्वेदिक औषध, विटिलिगो आणि ल्युकोडर्मामध्ये त्वचेतील रंग सुधारते. टायरोसिनेज वाढवते.

धवळ्यासाठी आयुर्वेदिक उपाय

Source : ABPLIVE AI

आरोग्य बातम्या: मेलानिन आपल्या शरीरासाठी एक अतिशय महत्त्वाचे रंगद्रव्य (Pigment) आहे, जे त्वचेला रंग देण्यासोबतच सूर्याच्या अतिनील किरणांपासूनही संरक्षण करते. मेलानिनची  मात्रा प्रत्येकाच्या शरीरात वेगवेगळी असते, ती विषुववृत्ताच्या आसपासच्या देशांतील लोकांमध्ये मोठ्या प्रमाणात आढळते, तर दुसरीकडे, जसजसे आपण ध्रुवीय क्षेत्राकडे जातो, तसतसे हे प्रमाण कमी होते. मेलानोसाइट्स पेशी मेलानिन तयार करतात. कांद्याप्रमाणे त्वचेची अनेक थर असतात.

त्वचेचे तीन थर आहेत, सर्वात वरचा थर एपिडर्मिस, मधल्या थराला डर्मिस आणि सर्वात खालच्या थराला हायपोडर्मिस म्हणतात. मेलानिन त्वचेच्या वरच्या थरात, एपिडर्मिस आणि मध्यम थर डर्मिसच्या जोडणीवर तयार होते. एपिडर्मिसमध्ये केरोटोनोसाइट्स आणि मेलानोसाइट्स सामान्यतः आढळतात. मेलानोसाइट्स पेशींमध्ये मेलानोसोम असतात जे मेलानिन तयार करतात. हे मेलानिन केराटिनोसाइट्स पेशींद्वारे संपूर्ण शरीरात पसरतात, जे आपल्या शरीराचे सूर्याच्या अल्ट्राव्हायोलेट किरणांपासून संरक्षण करतात.

विटिलिगोमध्ये शरीरावर पांढरे डाग आणि मेलानिन उत्पादनात घट

विटिलिगो, ल्युकोडर्मा, पांढरे डाग किंवा चट्टे, आणि श्वेत कुष्ठरोग हे एक शारीरिक रोग असण्यासोबतच समाजात एक कलंक म्हणूनही अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये रुग्णाच्या हात आणि पायांवर पांढरे चट्टे येतात. एका रिपोर्टनुसार, दर शंभरपैकी एका व्यक्तीला विटिलिगोचा आजार आहे. या रोगात, व्यक्तीच्या शरीरावर लहान-लहान पांढरे चट्टे किंवा मोठे पांढरे डाग येतात. या आजारात शरीरातील मेलानोसाइट्स पेशी मरतात आणि मेलानिनचे उत्पादन थांबते. काही रुग्णांच्या हातात सूज येण्यासोबतच त्वचा लाल आणि खरखरीत देखील होते.

विटिलिगो आणि ल्युकोडर्मा: कारणे, फरक आणि आधुनिक उपचारांचे दुष्परिणाम

सर्वसामान्य भाषेत विटिलिगो आणि ल्युकोडर्मा हे एकच रोग मानले जातात, परंतु ल्युकोडर्मा हा अपघातामुळे होणारा रोग आहे, तर विटिलिगो एक प्रकारचा ऑटोइम्यून रोग आहे. ल्युकोडर्मामध्ये त्वचेला कोणत्याही प्रकारची दुखापत होणे आवश्यक आहे, तर दुसरीकडे विटिलिगो हार्मोनल असंतुलन, डिओडरंट, परफ्यूम किंवा कोणत्याही रासायनिक पदार्थांमुळे होणारी ऍलर्जी, वारंवार कावीळ किंवा टायफॉइड होणे, कोणतीही अधिक संवेदनशील घटना, किंवा बऱ्याच काळापासून सुरू असलेल्या अँटीबायोटिक औषधांच्या वापरामुळे देखील होऊ शकते.

तसेच, अनेकवेळा रोगप्रतिकारशक्ती (इम्यून सिस्टम) स्वतःच मेलानोसाइट्स नष्ट करण्यास सुरुवात करते. दोघांवरही उपचार जवळपास एकाच प्रकारे केले जातात कारण दोघांमध्येही रंगद्रव्य (पिगमेंटेशन) आणि रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणारी औषधे दिली जातात, त्यामुळे यात फरक करणे अधिक कठीण होते.

आधुनिक वैद्यकीय पद्धतींमध्ये दिले जाणारे उपचार बहुतेक स्टिरॉइड्सच्या स्वरूपात असतात किंवा रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी दिले जातात. या औषधांचे शरीरावर दुष्परिणाम देखील खूप जास्त होतात. यामुळे अनेकवेळा त्वचेच्या पेशी मरू लागतात, किंवा त्वचेवर अधिक केस येऊ लागतात, अनेकवेळा त्वचेचा रंग ठीक होतो, पण त्यावर सुरकुत्या येतात आणि अनेकवेळा उन्हात गेल्यावर जळजळही होते.

पेशी आणि मेलानिन उत्पादनामध्ये वाढ करण्यासाठी आयुर्वेदिक संशोधन

आयुर्वेदाच्या प्राचीन ग्रंथांवर आधारित या औषधी वनस्पतींना प्रमाणित करण्यासाठी, प्रथम हाय परफॉर्मन्स लिक्विड क्रोमॅटोग्राफी तंत्रज्ञानाचा वापर करून हे पाहिले गेले की, कोणते सिग्नेचर फायटोमेटाबोलाइट्स आहेत जे थेट मेलानिन दुरुस्त करण्यास मदत करतात आणि त्यांचे स्टँडर्डायझेशन केले गेले. या प्रक्रियेचा पहिला उद्देश त्या घटकांचा शोध घेणे होता जे आयुर्वेदिक ग्रंथांनुसार या आजारांमध्ये फायदेशीर आहेत, दुसरे म्हणजे, कोणतीही आयुर्वेदिक औषधी तयार होत असेल, तर त्यात हे सर्व घटक योग्य प्रमाणात आहेत की नाही, हे देखील सुनिश्चित करणे आवश्यक होते.

त्यानंतर, पेशींवर परीक्षणासाठी प्रयोगशाळेत ऊती (टिश्यू) तयार करण्यात आले आणि हे पाहिले गेले की, या औषधामुळे त्वचेला कोणत्याही प्रकारची हानी होत नाहीये. 100 मायक्रोग्राम/एमएल च्या मेलानोग्रिट डोससह हे देखील पाहिले गेले की, या पेशींना कोणतीही हानी होत नाहीये. त्यानंतर असेही दिसून आले आहे की, मेलानोग्रिट दिल्यानंतर या पेशींमध्ये असलेले तंतू (फायबर) सारखे स्ट्रक्चर्स, ज्यांना डेंड्राइट्स म्हणतात, त्यांचा विस्तार होत आहे. हे डेंड्राइट्स ठरवतात की, ते किती दूरपर्यंत त्यांची कनेक्टिव्हिटी (जोडणी) बनवू शकतात, ज्यामुळे एका पेशीतून दुसऱ्या पेशीपर्यंत मेलानिन पोहोचवता येते.

मेलानोग्रिटमुळे त्वचेचा रंग आणि पेशींचे आरोग्य सुधारते

त्यानंतर, आणखी एका संशोधनाद्वारे मेलानोग्रिटची सत्यता (प्रमाणिकता) सिद्ध झाली, यासाठी अल्फा – एमएसएच (अल्फा - मेलानिन स्टिम्युलेटिंग हार्मोन), जे एक प्रकारचे हार्मोन आहे आणि आयुर्वेदिक हर्बल औषध मेलानोग्रिटद्वारे हे आढळले की, जर निरोगी पेशींमध्ये हे हार्मोन इंड्यूस्ड केले गेले, तर पेशींचा रंग काळा होतो आणि मग या हार्मोनची मात्रा आणखी कमी केली, तर त्या पारदर्शक होतात, परंतु मेलानोग्रिटच्या उपयोगाने त्यांना पुन्हा त्याच रूपात आणि रंगात आणता येते, जसे त्या निरोगी पेशी होत्या.

त्यानंतर, त्याच्या मोड ऑफ एक्शन (कार्यप्रणाली) जाणून घेण्याचा प्रयत्न करण्यात आला, एक एन्झाइम टायरोसिनेज, जो एल-डोपाचे (L-DOPA) प्रमाण नियंत्रित करतो, त्यावर केलेल्या संशोधनात असे आढळले की, मेलानोग्रिटच्या उपयोगाने सेल्युलर टायरोसिनेज ऍक्टिव्हिटी देखील वाढवता येते, जे हे सिद्ध करते की, त्वचेच्या पेशींमध्ये एन्झाइमची कार्यक्षमता वाढली आहे.

Disclaimer: This is a sponsored article. ABP Network Pvt. Ltd. and/or ABP Live do not endorse/subscribe to its contents and/or views expressed herein. All information is provided on an as-is basis. The information does not constitute a medical advice or an offer to buy. Consult an expert advisor/health professional before any such purchase. Reader discretion is advised.