China Condom Tax: चीनमध्ये कंडोमवर लावलेल्या महाकाय टॅक्सने घेणाऱ्यांना घामटा फुटायची वेळ आली! असा निर्णय का घेतला?
China Condom Tax: या करामुळे सार्वजनिक आरोग्याच्या चिंता वाढल्या आहेत. जागतिक स्तरावर एचआयव्हीच्या रुग्णांची संख्या कमी होत असताना, चीनमध्ये मात्र एचआयव्हीच्या प्रकरणांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे.
China Condom Tax: जगाला चकित करून सोडण्यात कोणतीही कसर न सोडणाऱ्या चीनने आता घेतलेल्या निर्णयाने भूवया उंचावल्या आहेत. चीन आता कंडोम आणि इतर गर्भनिरोधक उत्पादनांवर व्हॅल्यू ॲडेड टॅक्स (VAT) आकारण्यास सुरुवात करणार आहे. 30 वर्षांमध्ये प्रथमच हा कर लागू केला जाईल. सुधारित व्हॅल्यू ॲडेड टॅक्स कायद्यानुसार, या उत्पादनांवर 13 टक्के कर लागू होईल. ही उत्पादने 1993 पासून करमुक्त होती. 1993 मध्ये ‘वन-चाइल्ड पॉलिसी’ (One-child policy) लागू होती, आणि त्यावेळी गर्भनिरोधक उपायांना व्यापक प्रोत्साहन दिले जात होते.
धोरणात्मक बदल आणि जन्मदर वाढवण्याचे उद्दिष्ट
हा बदल चीनच्या कर नियमांच्या अद्ययावतीकरणामुळे तसेच कुटुंबासाठीच्या धोरणांना नवा आकार देण्याच्या प्रयत्नांमुळे होत आहे. या निर्णयामुळे चीनने आता जन्मदर कमी करण्याच्या धोरणातून बाहेर पडून जन्मदर वाढवण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे. चीनची लोकसंख्या सलग तीन वर्षांपासून कमी होत आहे. 'वन-चाइल्ड पॉलिसी' संपुष्टात आल्यानंतर सुमारे एका दशकापूर्वी 18.8 दशलक्ष जन्म झाले होते, त्या तुलनेत 2024 मध्ये केवळ 9.54 दशलक्ष जन्म झाले.
कंडोमवर कर लावला पण..
दुसरीकडे, कंडोमवर कर लावला जात असताना, दुसरीकडे सरकारने बालसंगोपन आणि कुटुंब-संबंधित सेवांना VAT मधून सूट दिली आहे. या करमुक्त सेवांच्या यादीत नर्सरी, किंडरगार्टन्स, वृद्धांची काळजी घेणाऱ्या संस्था, अपंग सेवा पुरवठादार आणि विवाह-संबंधित सेवांचा समावेश आहे. या सवलती जानेवारीमध्ये लागू होणार आहेत. अलीकडच्या वर्षांत चीनने रोख प्रोत्साहन (cash incentives) दिले आहे, बालसंगोपन पर्याय वाढवले आहेत आणि प्रसूती तसेच पितृत्व रजा वाढवली आहे. तसेच, "वैद्यकीयदृष्ट्या आवश्यक नसलेले" गर्भपात कमी करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत.
विश्लेषकांच्या मते, मुलांचे पालनपोषण करणे खूप महाग असल्याने, हा नवीन कर फार मोठा परिणाम करेल अशी अपेक्षा नाही. 2024 च्या युवा पॉप्युलेशन रिसर्च इन्स्टिट्यूटच्या अहवालानुसार, 18 वर्षांपर्यंत एका मुलाचे पालनपोषण करण्यासाठी 538,000 युआन ($115,995) पेक्षा जास्त खर्च येतो. मंद आर्थिक वाढ आणि बदललेल्या सामाजिक अपेक्षांमुळे अनेक तरुणांना मुले परवडत नाहीत, असे त्यांचे मत आहे.
सार्वजनिक आरोग्य आणि नागरिकांच्या चिंता
दुसरीकडे, या करामुळे सार्वजनिक आरोग्याच्या चिंता वाढल्या आहेत. जागतिक स्तरावर एचआयव्हीच्या रुग्णांची संख्या कमी होत असताना, चीनमध्ये मात्र एचआयव्हीच्या प्रकरणांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. 2002 ते 2021 दरम्यान, अहवालानुसार एचआयव्ही आणि एड्सचे रुग्ण प्रति 100,000 लोकांमागे 0.37 वरून 8.41 पर्यंत वाढले आहेत. बहुतेक नवीन संसर्ग असुरक्षित लैंगिक संबंधांशी जोडलेले आहेत. काहींनी कंडोमच्या वाढलेल्या किंमतींमुळे अधिक अनियोजित गर्भधारणा (unplanned pregnancies) होऊ शकतात किंवा लैंगिक संक्रमित संसर्गामध्ये (STIs) वाढ होऊ शकते.
इतर महत्वाच्या बातम्या
महत्त्वाच्या बातम्या
