आधी माजी कृषी मंत्र्याला फाशीची शिक्षा, आता राष्ट्राध्यक्षांच्या निष्ठावंत अधिकाऱ्यासह 7 टॉप लष्करी अधिकारी बडतर्फ; चीनमध्ये काय घडतंय?

चीनने दोन उच्च लष्करी अधिकारी जनरल हे वेइडोंग आणि अ‍ॅडमिरल मियाओ हुआ यांसह सात अधिकाऱ्यांना भ्रष्टाचाराच्या आरोपांखाली बडतर्फ केले आहे. भ्रष्टाचारविरोधी मोहिमेतील ही सर्वात मोठी कारवाई मानली जाते.

Xi Jinping anti-corruption campaign

Source : Facebook

 

Xi Jinping anti-corruption campaign: चीनने दोन उच्च लष्करी अधिकाऱ्यांसह (Chinese military purge 2025) सात अधिकाऱ्यांना बडतर्फ केले. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, यामध्ये जनरल हे वेइडोंग आणि नेव्ही अॅडमिरल मियाओ यांचा समावेश आहे, असे संरक्षण मंत्रालयाने वृत्त दिले आहे. भ्रष्टाचाराच्या आरोपाखाली त्यांना सैन्य आणि कम्युनिस्ट पक्षातून काढून टाकण्यात आले आहे. 2023 मध्ये सुरू झालेल्या राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या भ्रष्टाचारविरोधी मोहिमेअंतर्गत ही सर्वात महत्त्वाची कारवाई मानली जाते. हे वेइडोंग हे चीनच्या सेंट्रल मिलिटरी कमिशन (सीएमसी) चे उपाध्यक्ष होते, जे पीपल्स लिबरेशन आर्मी (पीएलए) मधील दुसरे सर्वोच्च पद आहे. या कमिशनकडे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या नेतृत्वाखाली लष्कराची सर्वोच्च कमांड आहे. मार्च 2025 पासून ते सार्वजनिक ठिकाणी दिसले नव्हते. अ‍ॅडमिरल मियाओ हे नेव्ही अॅडमिरल आणि लष्करातील माजी सर्वोच्च राजकीय अधिकारी होते. त्यांना जूनमध्ये सीएमसीमधून काढून टाकण्यात आले होते आणि नोव्हेंबर 2023 पासून त्यांची चौकशी सुरू होती. हे वेइडोंग हे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांचे जवळचे सहकारी मानले जातात. 

 

वेइडोंग शी जिनपिंग यांचे जवळचे सहकारी (General He Weidong dismissed) 

हे वेइडोंग हे शी जिनपिंग यांचे जवळचे सहकारी मानले जातात. 1990 च्या दशकात दोघांनी फुजियान आणि झेजियांग प्रांतात एकत्र काम केले. 2022 मध्ये त्यांची थेट सीएमसीच्या उपाध्यक्षपदी नियुक्ती झाली, ही पदे सामान्यतः उच्चायुक्तालयात काम केल्यानंतर दिली जात असत. जनरल मियाओ यांची निवड शी जिनपिंग यांनी वैयक्तिकरित्या केली. जनरल मियाओ हुआ हे चीनच्या केंद्रीय लष्करी आयोगाचे (सीएमसी) सदस्य आणि त्यांच्या राजकीय कार्य विभागाचे संचालक होते. नोव्हेंबर 2024 पासून भ्रष्टाचाराच्या आरोपाखाली त्यांची चौकशी सुरू होती. मियाओ हे चिनी सैन्यात कम्युनिस्ट पक्षाच्या विचारसरणीच्या व्यवस्थापनासाठी जबाबदार होते. मियाओ यांची निवड अध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी वैयक्तिकरित्या केली आणि शी सत्तेवर आल्यानंतर त्यांची कारकीर्द वेगाने पुढे गेली.

पाच इतर निलंबित अधिकारी

• हे होंगजुन (माजी वरिष्ठ पीएलए अधिकारी)
• वांग शिउबिन (सीएमसी जॉइंट ऑपरेशन्स कमांड सेंटर)
• लिन झियांगयांग (माजी पूर्व थिएटर कमांडर)
• पीएलए आणि नौदलाचे दोन माजी राजकीय कमिसार (नावे अद्याप जाहीर केलेली नाहीत)

जिनपिंग यांचे 'क्लीनिंग हाऊस' मिशन (Chinese army corruption crackdown) 

चीनी विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की ही कारवाई राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या लष्कर आणि पक्षातील भ्रष्टाचार कमी करण्याच्या मोहिमेचा एक भाग आहे. अटलांटिक कौन्सिलच्या ग्लोबल चायना हबमधील तज्ज्ञ वेन-टी सुंग म्हणाले, "शी जिनपिंग निश्चितच पक्ष स्वच्छ करत आहेत. हे आणि मियाओ यांना काढून टाकल्याने, ते आता मार्चपासून अर्ध्या रिक्त असलेल्या केंद्रीय लष्करी आयोगात नवीन नियुक्त्या करू शकतील." कम्युनिस्ट पक्षाच्या केंद्रीय समितीच्या चौथ्या पूर्ण बैठकीच्या काही दिवस आधी ही घोषणा करण्यात आली आहे, जिथे पुढील निर्णय घेतले जातील. यापूर्वी, भ्रष्टाचारविरोधी कार्यक्रमाचा भाग म्हणून चीनने दोन वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांना त्यांच्या पदांवरून काढून टाकले होते. यामध्ये नौदलाचे प्रमुख व्हाइस अॅडमिरल ली हानजुन आणि चायना नॅशनल न्यूक्लियर कॉर्पोरेशनचे उपप्रमुख अभियंता लिऊ शिपेंग यांचा समावेश होता. भ्रष्टाचारामुळे या अधिकाऱ्यांवर कारवाई करण्यात आली. चीनला भीती होती की भ्रष्टाचार चिनी सैन्याला कमकुवत करत आहे. म्हणूनच, 2023 पासून लष्करात भ्रष्टाचारविरोधी मोहीम सुरू आहे. या मोहिमेअंतर्गत आतापर्यंत अनेक अधिकाऱ्यांना काढून टाकण्यात आले आहे.

संरक्षणमंत्र्यांवरही भ्रष्टाचाराचे आरोप (China defense corruption investigation)

राष्ट्रपती झाल्यापासून, शी जिनपिंग सैन्यातील भ्रष्टाचार रोखण्यासाठी काम करत आहेत. 2024 मध्ये, चीनचे संरक्षण मंत्री डोंग जुन यांचेही भ्रष्टाचारविरोधी मोहिमेत नाव आले होते, ज्यामुळे त्यांच्याविरुद्ध चौकशी सुरू झाली. यापूर्वी, दोन माजी संरक्षण मंत्री, ली शांगफू आणि वेई फेंगे यांना त्यांच्या पदांवरून काढून टाकण्यात आले होते. शी यांचे ध्येय लष्करात कम्युनिस्ट पक्षाशी निष्ठा सुनिश्चित करणे आणि ते जागतिक महासत्ता बनवणे आहे. तज्ज्ञांचे असेही मत आहे की ही कारवाई भ्रष्टाचार दूर करण्याच्या आणि शी जिनपिंग यांची शक्ती अधिक मजबूत करण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग आहे.

माजी कृषीमंत्री टांग रेनजियान यांना मृत्युदंडाची शिक्षा (Tang Renjian)

दुसरीकडे, चीनच्या माजी कृषीमंत्री टांग रेनजियान (Tang Renjian) यांना भ्रष्टाचाराच्या आरोपांवर मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. मात्र, ही शिक्षा दोन वर्षांच्या मुदतवाढीसह (two-year reprieve) देण्यात आली आहे, म्हणजेच त्यांच्या वर्तनावर अवलंबून पुढे ही शिक्षा आजीवन कारावासात बदलली जाऊ शकते. चीनच्या ईशान्य जिलिन प्रांतातील चांगचुन न्यायालयाने (People’s Court of Changchun) रविवारी, 28 सप्टेंबर 2025 रोजी, या शिक्षेची घोषणा केली. न्यायालयाच्या निवेदनानुसार, टांग रेनजियान यांनी 2007 ते 2024 या कालावधीत विविध व्यक्ती आणि संस्थांकडून एकूण 26.8 कोटी युआन (सुमारे 38 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर) इतक्या लाच रक्कमेच्या स्वरूपात रोख आणि मालमत्ता स्वीकारल्या.

इतर महत्वाच्या बातम्या