एक्स्प्लोर

Mohan Bhagwat: रिलीजन म्हणजे धर्म नाही, भारतातले सर्वधर्मीय हे हिंदुच- मोहन भागवत

Mohan Bhagwat: एका मराठी दैनिकाच्या आवृत्तीच्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षानिमित्ताने आयोजित करण्यात आलेल्या कार्यक्रमात बोलत होते.

Mohan Bhagwat: रिलीजन हा शब्द म्हणजे धर्म नाही. धर्म ही एक खूप विशाल कल्पना आहे. आपल्या देशात कोणताही हिंदू नावाचा रिलिजन नाही. याउलट आपल्या देशात अनेक रिलिजन असले तरी ते सर्व हिंदू स्वभावाचे रिलिजन आहेत. त्यामुळे ते हिंदू आहेत, असे मत राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी व्यक्त केले आहे. एका मराठी दैनिकाच्या आवृत्तीच्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षानिमित्ताने आयोजित करण्यात आलेल्या कार्यक्रमात ते बोलत होते. विशेष म्हणजे या कार्यक्रमात सरसंघचालक यांच्या व्याख्यानाचा विषय हिंदुत्व आणि राष्ट्रीय एकात्मता असा होता.

"भारतात असलेल्या विविध रिलिजनचा स्वतंत्र अस्तित्व मान्य केला जात असला तरी त्या सर्व रिलिजनचा स्वभाव एक सारखा म्हणजेच सर्वसमावेशक आहे. आपण सर्वांनी असा विचार केला तर मग कोणताही भांडण असण्याचे कारण नाही", असे मोहन भागवत म्हणाले.

"भारतातून निघालेल्या सर्व विचार प्रवाह त्यांच्या विचाराबद्दल आग्रही असले, परस्पर विरोधी असले तरी ते असहिष्णु नाहीत. ते सर्व विचारप्रवाह सर्वसमावेशक आहेत. हिंदुत्व रिलिजन नाही, तो पूजा पद्धती रूढी-परंपरा, खाद्य पद्धतीमध्ये अडकलेला नाही. उलट हिंदुत्व म्हणजे धारण करणारा नियम आहे. त्यालाच आपण धर्म म्हणतो", असे ही मोहन भागवत म्हणाले. 

"सावरकरांनीही म्हंटलं होतं, ज्या दिवशी हिंदू समाज आणि राष्ट्र शस्त्रसंपन्न आणि बलसंपन्न होऊन जाईल, त्या दिवशी ही तो गीतेच्या तत्वांचा पालन करेल. इतरांना संपवणार नाही. हिंदुत्वमध्ये असे असमतोल कधीच नव्हते. आपणच हिंदुत्वाला पूजा पद्धत, रूढी-परंपरा, खाद्यसंस्कृती यामध्ये अडकवलेलं आहे. हिंदुत्वमध्ये असे बंधन कधीच नाही", असे मत सरसंघचालकांनी व्यक्त केले.

त्यांनी धर्म संसदेत कालीचरन महाराजांनी केलेल्या अतिवादी विधानाबद्दल उघड नाराजीही व्यक्त केली. हिंदुत्वाचे नावावर आज आपण त्याचा अर्थ विसरून जे काही करत आहोत, ते हिंदुत्व नाही.  कुठलाही स्वार्थ आणि शत्रुत्व मनामध्ये ठेऊन जे अतिवादी विधान केले जात आहे, एक विधान नुकतच झालेल्या धर्मसंसद मधून बाहेर आले. ते हिंदू वचन हिंदू कर्म किंवा हिंदू मन मुळीच नाही असे मोहन भागवतांनी स्पष्ट केले. राग मनात ठेवून, संतुलन गमावून जर मी पण काही अतिवादी विधान करणार असेल तर ती माझी चूक असेल, तो हिंदुत्व मुळीच नाही असे सांगून त्यांनी हिंदुत्वाच्या नावावर अतिवादी विधाने करणाऱ्यांना कानपिचक्या दिल्या.

"इंग्रजांनी भारताचे तुकडे करण्यासाठी हिंदुत्वाची हीच सर्वसमावेशक भावना लोकांच्या मनात दुसर करण्याचा प्रयत्न केला होता. तेव्हा ब्रिटिशांना वाटायचं की याच्यातून काही काळे अंग्रेज भविष्यात निर्माण होतील. दुर्दैवाने आजही तसेच प्रयत्न होत आहेत", अशी खंतही मोहन भागवत यांनी व्यक्त केली.

हे देखील वाचा- 

LIVE TV | लतादीदींच्या अंत्यसंस्कारासाठी पंतप्रधान नरेद्र मोदी शिवाजी पार्कवर पोहचले.

महत्त्वाच्या बातम्या

5000 कोटींचा जमीन घोटाळा, अखेर वर्षभरानंतर बिवलकरांविरुद्ध FIR; रोहित पवारांचा आता संजय शिरसाटांकडे मोर्चा
5000 कोटींचा जमीन घोटाळा, अखेर वर्षभरानंतर बिवलकरांविरुद्ध FIR; रोहित पवारांचा आता संजय शिरसाटांकडे मोर्चा
मोठी बातमी! उपोषण अंतरवालीतच, पण मुंबईलाही जाणार; मनोज जरांगे पाटलांनी सांगितलं, सरकारला थेट इशारा
मोठी बातमी! उपोषण अंतरवालीतच, पण मुंबईलाही जाणार; मनोज जरांगे पाटलांनी सांगितलं, सरकारला थेट इशारा
Ladki Bahin Yojana: 'लाडक्या बहिणीं'ची संख्या 92 लाखांनी घटली, बेकायदेशीर लाभाच्या वसुलीचे काम रखडले; RTI मधून खुलासा
'लाडक्या बहिणीं'ची संख्या 92 लाखांनी घटली, बेकायदेशीर लाभाच्या वसुलीचे काम रखडले; RTI मधून खुलासा
ABP माझा टॉप 10 हेडलाईन्स | 19 ऑगस्ट 2026 | बुधवार
ABP माझा टॉप 10 हेडलाईन्स | 19 ऑगस्ट 2026 | बुधवार

व्हिडीओ

Vidit Gujrathi Arjuna Award : अर्जुन पुरस्कार जाहीर झाल्यानंतर बुद्धिबळपटू विदित गुजरातीची 'माझा'वर मुलाखत
Sanjay Raut Mumbai PC : विधानसभेचे अध्यक्ष बौद्धिक नक्षलवादी, संजय राऊतांचा हल्लाबोल
Nashik Crime : लिव्ह इनमध्ये राहणाऱ्या प्रेयसीकडून हत्या Special Report
Vinod Tawde UP incharge : विनोद तावडेंची कामगिरी, उत्तर प्रदेशची जबाबदारी Special Report
Maharashtra Weather Rain Updates: पावसाचं पॅटर्न बदललं? जुलैमध्ये धो धो कोसळला, ऑगस्टमध्ये गायब; पुढे काय, हवामान विभागाची A टू Z माहिती

फोटो गॅलरी

पर्सनल कॉर्नर

टॉप आर्टिकल
टॉप रील्स
Mobile Recharge Price Hike : मोबाईल रिचार्ज पुन्हा महागणार! जिओ आणि एअरटेलच्या ग्राहकांना धक्का बसण्याची शक्यता
मोबाईल रिचार्ज पुन्हा महागणार! जिओ आणि एअरटेलच्या ग्राहकांना धक्का बसण्याची शक्यता
Dharashiv School : म्हशीच्या गोठ्यात मुलांचं अन्न अन् दुर्गंधीचं साम्राज्य; धाराशिवमधील दिव्यांग निवासी शाळेचे विदारक वास्तव उघड
म्हशीच्या गोठ्यात मुलांचं अन्न अन् दुर्गंधीचं साम्राज्य; धाराशिवमधील दिव्यांग निवासी शाळेचे विदारक वास्तव उघड
तीन तासांचे प्रयत्न, दोन जेसीबींचे खोदकाम; बोअरवेलमध्ये पडलेला अदनान बाहेर येताच ग्रामस्थांचा जल्लोष
तीन तासांचे प्रयत्न, दोन जेसीबींचे खोदकाम; बोअरवेलमध्ये पडलेला अदनान बाहेर येताच ग्रामस्थांचा जल्लोष
Junnar Pimpalwandi Case: सायकल शिकवण्याच्या बहाण्याने पिंपळवंडीत 9 वर्षांच्या चिमुरडीवर अत्याचार, नराधमाला 13 दिवसांची पोलीस कोठडी
सायकल शिकवण्याच्या बहाण्याने पिंपळवंडीत 9 वर्षांच्या चिमुरडीवर अत्याचार, नराधमाला 13 दिवसांची पोलीस कोठडी
Ind vs Pak Hockey: जय हो... 'वर्ल्ड कप' सामन्यात भारताने पाकिस्तानला धूळ चारली, 16 वर्षानंतर आमने-सामने; पाकिस्तान स्पर्धेतून बाहेर
जय हो... 'वर्ल्ड कप' सामन्यात भारताने पाकिस्तानला धूळ चारली, 16 वर्षानंतर आमने-सामने; पाकिस्तान स्पर्धेतून बाहेर
5000 कोटींचा जमीन घोटाळा, अखेर वर्षभरानंतर बिवलकरांविरुद्ध FIR; रोहित पवारांचा आता संजय शिरसाटांकडे मोर्चा
5000 कोटींचा जमीन घोटाळा, अखेर वर्षभरानंतर बिवलकरांविरुद्ध FIR; रोहित पवारांचा आता संजय शिरसाटांकडे मोर्चा
थलापती विजय मुख्यमंत्री होताच पहिल्यांदाच टीकेच्या रडारवर; घेतलेला निर्णय अवघ्या काही तासात मागे घेण्याची पाळी, नेमकं घडलं तरी काय?
थलापती विजय मुख्यमंत्री होताच पहिल्यांदाच टीकेच्या रडारवर; घेतलेला निर्णय अवघ्या काही तासात मागे घेण्याची पाळी, नेमकं घडलं तरी काय?
Kangana Ranaut on Baba Ramdev: 'माझ्या जवानीची किंवा बेडरुमची दिवसाढवळ्या स्वप्ने पाहू नका, कमीत कमी मला तुमच्यासारखं..' रामदेव बाबांनी बालपण, शिक्षण अन् बाॅलिवूडमधील कुंडली काढताच कंगना भडकली, दोघांमध्ये वाद पेटला
'माझ्या जवानीची किंवा बेडरुमची दिवसाढवळ्या स्वप्ने पाहू नका, कमीत कमी मला तुमच्यासारखं..' रामदेव बाबांनी बालपण, शिक्षण अन् बाॅलिवूडमधील कुंडली काढताच कंगना भडकली, दोघांमध्ये वाद पेटला
Embed widget