Ganga River Water Purification : स्वच्छतेचं मर्म, गंगेतच गुणधर्म Special Report

गंगानदीला पूर्वापार इतकं महत्व का आहे? सगळ्या नद्यांमध्ये गंगेची जास्त महती वर्णिली का जाते? कोट्यवधी श्रद्धाळू गंगेच्या पाण्यात स्नान करण्यासाठी का पोहोचतात? या सगळ्या गर्दीत गंगेची स्वच्छता, शुद्धता कमी होत नाही का? गंगेच्या पाण्यात खरंच विशेष गुणधर्म आहेत का? या सगळ्या प्रश्नांचं धार्मिक उत्तर तर आपल्याला माहिती आहेच पण शास्त्रीय उत्तर सुद्धा नीरी या संस्थेच्या संशोधनात समोर आलंय. पाहुयात हा स्पेशल रिपोर्ट

ज्या कारणांमुळे गंगेचं पाणी इतर नद्यांच्या तुलनेत जास्त शुद्ध राहतं त्यातल्या काहींवर एक नजर टाकुयात.. 

# गंगेच्या पाण्यात विरघळलेला ऑक्सिजन ( dissolved oxygen ) इतर नद्यांच्या तुलनेत खूप जास्त आहे... 
# गंगा हिमालयात खूप जास्त उंचीवरून आणि अत्यंत कमी तापमानाच्या प्रदेशातून वाहत येते, अत्यंत कमी तापमानामुळे गंगेच्या पाण्यात विरघळलेल्या ऑक्सिजनचे प्रमाण जास्त असून ते पाण्याला शुद्ध ठेवते... 
# दुसरं प्रमुख कारण म्हणजे गंगेच्या किनाऱ्यावर जे नैसर्गिक वनस्पती आणि झाडे झुडुपे आहेत, ते मोठ्या प्रमाणावर "टरपीन्स" उत्सर्जित करतात आणि तेच टरपीन्स गंगेच्या पाण्याला शुद्ध करण्याचं काम करतात... 
# तिसरं महत्वाचं कारण म्हणजे गंगेच्या पाण्यातील "बैक्टेरियोफाज"... जे बैक्टेरियाचा नैसर्गिक शत्रू असून गंगेच्या पाण्याला कोणत्याही बैक्टेरिया पासून मुक्त ठेवून शुद्ध करते... 
# गंगेच्या पाण्याच्या शुद्धतेचा आणखी एक कारण म्हणजे गंगेच्या पात्रात तळाशी असलेले अत्यंत बारीक दगड, गोटे, कण म्हणजेच sediments... ते ही वाहत्या गंगेच्या पाण्याला एका चाळणीसारखे शुद्ध करण्याचं काम करतात असे नीरीच्या संशोधनात आढळले आहे..