WB Election 2021 ग्राऊंड रिपोर्ट : ममता की शुभेंदु... नंदिग्राम मतदारसंघात कोण मारणार बाजी?

सगळ्या देशाचं लक्ष पश्चिम बंगालमधील नंदिग्राम  मतदारसंघाकडे आहे. कारण इथे कधीकाळी ममता यांचे खास मानले जाणारे शुभेंदु भाजपचे कमळ हाती घेऊन त्यांच्याच विरोधात उभे आहेत.वाचा नंदिग्रामहून एबीपी माझाचे प्रतिनिधी कृष्णा केंडे यांचा ग्राऊंड रिपोर्ट...

mamta Suvendu

नंदिग्राम : सगळ्या देशाचं लक्ष पश्चिम बंगालमधील नंदिग्राम  मतदारसंघाकडे आहे. कारण इथे कधीकाळी ममता यांचे खास मानले जाणारे शुभेंदु भाजपचे कमळ हाती घेऊन त्यांच्याच विरोधात उभे आहेत. ममता बॅनर्जीही यावेळी आपली विद्यमान विधानसभेची जागा भवानीपूर सोडून नंदिग्राम येथून निवडणूक लढवत आहेत. कोलकातापासून 150 किमी अंतरावर नंदिग्राम मतदार संघ आहे. तिथं ममता यांनी आपली शक्ती पणाला लावली आहे. त्यामुळे शुभेंदू अधिकारी यांच्याप्रमाणेच नंदिग्राममधील 'भूमिपूत्र' मतदार टीएमसीमधून आपली निष्ठा भाजपाकडे वळवतील काय? हा असा प्रश्न आहे आणि ज्यावरच 2021 च्या सर्वाधिक व्होल्टेज सीटचा निकाल अवलंबून असेल. 

वास्तविक, टीएमसी आणि शुभेंदु या दोघांनीही नंदिग्राममध्ये ममतांच्या छायेच्या आणि त्यांच्या वर्चस्वाच्या बळावर जोरदार घोळ ( भ्रष्टाचार )केल्याचं बोललं जातं.  पण आता समीकरणे थेट विरुद्ध दिशेने आली आहेत. नंदिग्राममध्ये अधिकारी कुटुंबाची चलती आहे. नंदिग्रामचा 'भूमिपुत्र' TMC ते BJP अशी शुभेंदुसारखी निष्ठा बदलेल का? असा सवाल आहे. पश्चिम बंगालमधील 2016  च्या विधानसभा निवडणुकीत नंदिग्रामच्या जागेवर भाजपाला साडेपाच टक्क्यांहून कमी मते मिळाली होती.  या जागेवर एकूण वैध मतांची संख्या 2 लाख 01 हजार 552 होती.  त्यापैकी भाजपचे उमेदवार बिजनकुमार दास यांना केवळ 10 हजार 713 मते मिळाली होती.

2016 मध्ये ममता बॅनर्जी यांचे तत्कालीन निष्ठावंत आणि तृणमूल कॉंग्रेसचे उमेदवार शुभेंदू अधिकारी यांनी त्या निवडणुकीत या जागेवर मोठ्या मतांच्या फरकाने जिंकले.  त्यांनी जवळच्या प्रतिस्पर्धी भाकपचे अब्दुल कबीर शेख यांना 81 हजार 230 मतांनी पराभूत केले.  शुभेंदू अधिकारी यांनी 1 लाख 34 हजार 623 मते घेऊन 67.2 टक्के मते मिळविली होती.  तर अब्दुल कबीर शेख यांना केवळ 53 हजार 393 मते मिळाली. प्रदीर्घ फरकाने येथे भाजप तिसर्‍या क्रमांकावर होता. 19 डिसेंबर 2020 पूर्वी भाजपचं नंदीग्राममध्ये अस्तित्व जवळपास नव्हतेच.

नंदिग्राममध्ये भाजपचा फारसा प्रभाव नव्हता
काही आकडेवारीवर आपण जर नजर टाकली तर  बरेच निष्कर्ष  समोर येतात.  पहिली गोष्ट म्हणजे 19 डिसेंबर 2020 पूर्वी नंदिग्राममध्ये भाजपचा फारसा प्रभाव नव्हता.  19 डिसेंबर 2020 रोजी शुभेंदू अधिकारी यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला आणि ममताची जवळपास 13 वर्षांची मैत्री तोडली. 2016  मध्ये झालेल्या विधानसभा निवडणुकीत, 2014 मध्ये दिल्लीत मोदींच्या नावावर कुरघोडी झाल्यावर भाजपला 5.4 टक्के मते मिळाली होती.  पण नंदिग्रामच्या क्रांतिकारक भूमीत कमळ फडकवणं शक्य झालं नाही.  2009 पासून भाजपचे बिजन कुमार दास नंदिग्रामच्या जागेवर पक्षाच्या तिकिटावर निवडणूक लढवित होते, पण टीएमसीच्या शुभेंदुंचा गड आणि ममतांच्या वादळात त्यांचा विजय कधीच झाला नाही.

शुभेंदु अधिकारी यांचं नाणे नंदिग्राममध्ये चालेलं का?
दुसरी वस्तुस्थिती अशी आहे की नंदिग्राममध्ये अधिकारी कुटुंब प्रचंड लोकप्रिय आहे.  याची साक्ष दिली जाते.  2016 मध्ये शुभेंदु यांनी 80 हजार मतांनी निवडणूक जिंकली होती.  2009 पासून हा परिसर अधिकारी कुटुंबाचा राजकीय किल्ला होता.  2009 आणि 2014 मध्ये शुभेंदू अधिकारी तामलुक लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार झाले. नंदिग्राम विधानसभा मतदारसंघ या तामलुक लोकसभा मतदारसंघाच्या अंतर्गत येतो. 2016 मध्ये विधानसभा निवडणुका लढविण्यासाठी शुभेंदू यांनी या जागेचा राजीनामा दिला होता, परंतु दिल्लीत जाण्यापूर्वी ते आपला भाऊ दिवेन्दु अधिकारी यांच्याकडे या जागेचे लोकसभेचे उत्तराधिकारी झाले.  सध्या दिवेन्दु या जागेवरुन खासदार आहेत. अलीकडेच पीएम मोदींनी दिवेन्दुचे कौतुक करणारे बरेच संदेश दिले आहेत.

 भूमिपुत्र मतदार शुभेंदुसारखी निष्ठा बदलतील का?
तिसरी आणि सर्वात महत्वाची गोष्ट म्हणजे नंदिग्राममधील 'भूमिपुत्र' मतदार शुभेंदू अधिकारी यांच्याप्रमाणेच टीएमसीमधून भाजपकडे आपली निष्ठा बदलेल का?  हा असा प्रश्न आहे ज्यावर 2021 च्या सर्वाधिक हाय व्होल्टेज सीटचा निकाल अवलंबून असेल.  वास्तविक, ममतांच्या सावलीच्या आणि त्यांचा वर्चस्वाच्या बळावर टीएमसी आणि शुभेंदु या दोघांनी नंदिग्राममध्ये बरीच मलाई खाल्ली आहे असा आरोप केला जातो. पण आता ही समीकरणे थेट विरुद्ध दिशेने आली आहेत आणि या विकासानंतर टीएमसीचा या जागेवर तोटा होताना दिसत आहे. भाजपकडे आता शुभेंदू आहेत, म्हणजे शुभेंदुंकडे एक व्होट बँक आहे.  परंतु ममता बॅनर्जी यांनी आपल्या लेफ्टनंटसमोर स्वतःची उमेदवारी सादर करून आपल्या मतदारांना चर्चेत आणले आहे.  आता मतदारांसमोर एकीकडे पक्षाची निष्ठा आणि ममता बॅनर्जी यांचा चेहरा आहे, तर दुसरीकडे त्यांचे नेते शुभेंदु यांच्याशी बरीच वर्षे जुनी आसक्ती आहे आणि भाजपाबरोबर येण्याचा लोभ आहे.  

नंदिग्रामचे लोक कोणाला मतदान करतील?
प्रश्न असा आहे की नंदिग्रामचे लोक कोणाला मतदान करतील?  शुभेंदु अधिकारी मतदारांना आपल्याकडे खेचू शकतील का?  बंगालच्या हुगळी जिल्ह्यातील रहिवासी असलेले मोहन लाल मुखर्जी यांचे म्हणणे आहे की नंदिग्राम ही शुभेंदू अधिकारी यांची मातृभूमी आहे, ते आपल्यासोबत टीएमसीचे मतदार बर्‍याच प्रमाणात आणू शकतील. शुभेंदू यांनी यापूर्वीच ममता बॅनर्जी यांना पूर्व मिदनापूरमध्ये परदेशी म्हणून घोषित केले आहे.  नंदिग्राम फक्त पूर्व मेदनापूर जिल्ह्यात येतो.  नंदिग्राम येथून ममतांची उमेदवारी निश्चित झाल्यानंतर शुभेंदू म्हणाले की, इथल्या लोकांना मिदनापूरचा मुलगा हवा आहे, बाहेरील व्यक्ती नको.   नंदिग्राममध्ये 1 एप्रिल रोजी निवडणूक आहे.  शुभेंदू यांना मोदी शहा यांचे पूर्ण समर्थन आहे, स्वत:ची लोकप्रियता आणि विश्वासार्हता वगळता ते मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांना आव्हान देणार आहेत.

 शुभेंदुंचा नंदिग्रामच्या राजकीय वारशावर दावा

 शुभेंदू अधिकारी उपहास करून नंदिग्रामच्या राजकीय वारशाचा दावा करतात.  नंदिग्राममध्ये ममता बॅनर्जी यांना 50 हजाराहून अधिक मतांनी पराभूत करू, अन्यथा  राजकारणातून निवृत्त होईल असे त्यांनी जाहीर केले आहे.  पूर्व मिदनापूर राजकारणामध्ये शुभेंदू अधिकारी, त्यांचे वडील शिशिर अधिकारी, भाऊ दिव्येंदु अधिकारी यांची चांगली पकड आहे. शिशिर अधिकारी सध्या कंठाईचे टीएमसी खासदार आहेत, शुभेंदू मोठ्या मताधिक्याने विजयी होईल, असे त्यांनी म्हटले आहे.

नंदिग्राममधील ममतांचा 'एम' फॅक्टर
2009  पासून नंदिग्राम जागा तृणमूल कॉंग्रेसच्या ताब्यात आहे.  नंदिग्राम विधानसभे मध्ये 2 ब्लॉक आहेत.  नंदिग्राम 1 आणि नंदिग्राम 2.  रिपोर्ट नुसार नंदिग्राम 1मध्ये 35 टक्के मुस्लिम मतदार आहेत, तर ब्लॉक 2 मध्ये 15  टक्के अल्पसंख्याक  मतदान आहेत.  त्यांचे एकूण हे मतदान सुमारे 62000 पर्यंत जाते, तर नंदीग्राममधील एकूण मतदार 2.5 लाखांच्या जवळपास आहेत.  नंदिग्रामच्या या संघर्षात ममता बॅनर्जी यांना या मतदारांकडून मोठ्या आशा आहेत. शुभेंदु अधिकारी एकदा म्हणाले होते की टीएमसी सुप्रिमो यांना नंदीग्राम येथून सुमारे 62000 मतांच्या मदतीने निवडणूक लढवायची आहे, परंतु त्यांनी त्यावेळी मुस्लिम मतांचे नाव  घेणं टाळलं होतं. 

नंदीग्राम मतदारसंघातील मागील तीन निवडणुकांच्या निकालांवर नजर टाकली तर 2006 नंतरच्या निवडणुकीत पहिले आणि दुसरे दोन्ही उमेदवार मुस्लिम होते.  2011 मध्येही येथे फक्त मुस्लिम उमेदवार विजयी झाला.

 नंदिग्राम विधानसभा जागेचा इतिहास काय सांगतो
2016 मध्ये सुवेन्दु अधिकारी यांनी तृणमूल कॉंग्रेसच्या तिकिटावर ही जागा जिंकली. या जागेवर त्यांना 66 टक्केंपेक्षा जास्त मते मिळाली.
2011 मध्ये फिरोजी बीबीने नंदिग्राम सीटवरुन टीएमसीचे तिकीटावर निवडणूक जिंकले.  त्यांना 61.21 टक्के मते मिळाली.
2006 च्या पोटनिवडणुकीत टीएमसीच्या फिरोजा बीबी यांनी ही जागा जिंकली.
2006 च्या विधानसभा निवडणुकीत माकपचे इलियास मोहम्मद या जागेवर विजयी ठरले.  त्यांना 37376 मते मिळाली.  इलियासने टीएमसीच्या एसके सुपियनचा पराभव केला होता.
1996  च्या विधानसभा निवडणुकीत कॉंग्रेसच्या देविशंकर पांडा यांनी या जागेवर विजय मिळविला होता. पांडांना 61,885 मते मिळाली होती.
1967 ते 1972  या काळात माकपच्या भूपालचंद्र पांडा यांनी या जागेवर विजय मिळविला.