Special Report : Kashmir Business : काश्मिरी हस्तकलेपुढं पुन्हा अंधार, पारंपरिक व्यवसायावर परिणाम
Special Report : Kashmir Business : काश्मिरी हस्तकलेपुढं पुन्हा अंधार, पारंपरिक व्यवसायावर परिणाम
Follow AI generated Transcription - (खालील डिस्क्रिप्शन AI जनरेटेड आहेत. त्यामध्ये त्रुटी असू शकतात)
काश्मिरी हस्तकला त्यांच्या कलात्मक कामासाठी आणि भव्यतेसाठी जगभर ओळखली जाते. मात्र पहेलकामच्या हल्ल्यानंतर काश्मीरच्या या पारंपरिक व्यवसायावर विपरीत परिणाम झालेत. काश्मिरी शाली आणि गालीचे या बनवणाऱ्या व्यवसायिकांच मोठं नुकसान होतय. पाहूया याच संदर्भातला एक ग्राउंड रिपोर्ट. काश्मीर मध्ये फिरण्यासाठी जाणारे पर्यटक तिथल्या शाली आणि गालीच्यांकडे आपोआप आकर्षित होतात. शाली आणि गालीचे बनवण्यासाठी मोठी मेहनत आणि एकाग्रता लागते. या दोन सूत्रांवर हा व्यवसाय आजही तग धरून आहे. डिझाईनच्या शाली आणि महिलांच्या ड्रेसवर बनवलं जाणार. काम हे हातान केल जात नेमक कसं बनवलं जातं ते बघा काश्मीरच्या या मखमली शाली जगभरात प्रसिद्ध आहेत मात्र पहेलगामच्या हल्ल्यानंतर या व्यवसायावर देखील कुठेतरी त्याचा फरक जाणवला मात्र तुरतास आपण पाहूयात की या शाली कशा बनतायत आणि त्यासाठी किती मेहनत ही घ्यावी लागते सर ये कैसे बनता है ये कहां का धागा है त्यासाठी सुद्धा एकाग्रता आणि संयम लागतोच, अचूक आणि सावथगिरीने हे गालीचे बनवतात, त्यासाठी अनुभव खूप महत्वाचा मानला जातो. एक गालीच्या बनवायला किमान सहा ते सात महिन्यांचा कालावधी लागतो, म्हणूनच काश्मीरच्या या गालीच्यांची किंमत सुद्धा डोळे विसफारणारी असते. आजचे तरुण नक्कीच असं काम करू शकतात का? इथे 65 वर्षाचे अनुभवी. जो नए लड़के हैं उनको ये काम जमेगा वो उसको कितना पैशन है ये इतना पैशन नहीं है उनको एक ही दिन बैठे पांच छह घंटे इधर आप कितने घंटे बैठते हो यहां पर चार पांच घंटे सुबह शाम? म्हणूनच कश्मीरची जी खासियत म्हणून आपण ओळखले जातात हे शॉल गालीचे किंवा त्या महिलांचे कपडे ह्या सगळ्यांची जी खासियत आहे ह्याचं प्रमाण पहिलं जवळपास चार ते पाच लाख घरांमध्ये हे काम चालत होतं मात्र आता तो व्यवसाय कुठेतरी कमी झालेला आहे निम्याहून अधिक संख्या त्यावरती आलेली आहे त्यामुळे भविष्याची चिंता ही देखील इथले कश्मीरी व्यक्त करतायत आणि त्यातच आता पेहेलगामच्या हल्ल्यानंतर या व्यवसायावरती आलेला जो परिणाम आहे हा देखील तितकाच परिणामकारक ठरत आहे. एकविसाव्या शतकात नवी पिढी या व्यवसायाकडे फारशी आकर्षित नसल्यामुळे हा व्यवसायही निम्यावर आलाय.