तीन हजार वर्षापूर्वीची लोकवस्ती आढळल्याचे पुरावे; पाचखेडमध्ये ऐतिहासिक उत्खननादरम्यान महत्त्वाचे पुरावे उजेडात

महापाषाण लोहयुगीन काळातील लोकवस्तीमधील घरे हे गोलाकार आकारचे असून कुडाचे होते.

historical excavations in Pachkhed Yavatmal

यवतमाळ जिल्ह्यातील पाचखेड इथे गेल्या तीन हजार वर्षापूर्वीची वस्ती आढळली आहे. तथागत भगवान गौतम बुध्द तथा सम्राट अशोक कालीन मडक्याचे खापरे आढळून आली. एवढेच नाही तर सातवान राजवंश कालीन सहा विहिरी आढळल्या आहे.

नागपूर येथील पुरातन विभागाचे अधिका-यांची टिम दाखल झाली असून, त्यांनी उत्खन्न सुरु केले आहे.

यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगांव तालुक्यातील पाचखेड येथे 25 मार्च 2025 पासून संत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाअंतर्गत प्राचीन भारतीय इतिहास, संस्कृती आणि पुरातत्व विभागाचे प्रमुख प्रा. डॉ. प्रभास साहू आणि प्रा. डॉ. प्रियदर्शी खोब्रागडे सहसंचालक नागपूर विद्यापीठ यांच्या मार्गदर्शनाखाली उत्खनन सुरु आहे.

2025 मधील उत्खननामध्ये इसवीसनपूर्व 1000 म्हणजेच आतापासून तीन हजार वर्षापूर्वीच्या काळातील महापाषाण लोहयुगीन काळातील लोकवस्तीच्या घराचे पुरावे मिळालेले आहे.

महापाषाण लोहयुगीन काळातील लोकवस्तीमधील घरे हे गोलाकार आकारचे असून कुडाचे होते. पाचखेड उत्खननामध्ये महापाषाण लोहयुगीन काळातील लोखंडाचे पुरावे सुध्दा ह्या उत्खननामध्ये प्राप्त झालेले आहे.

महापाषाण लोहयुगीन काळातील घरामध्ये तत्कालीन चुलीसुध्दा मिळालेल्या आहेत.

पाचखेड या उत्खनन स्थळाला सासू-सुनेचे उखाडे आणि बरड ह्या नावाने ओळखल्या जाणारी पांढऱ्या मातीचे टेकडी सद्या पाचखेड गावातील स्मशानभूमी म्हणून उपयोगात आणली जाते.