सुंदर पण धोकादायक 'या' 6 विषारी वनस्पतींपासून नेहमी दूर राहा!

हिरव्यागार आणि चमकदार फुलांमध्ये जगात काही विषारी वनस्पती आहेत. वनस्पती दिसायला सुंदर आहे पण स्पर्श केल्यावर घातक ठरू शकतात.

सुंदर पण धोकादायक वनस्पती

अ‍ॅकोनाइट (Aconite) अ‍ॅकोनाइट या वनस्पतीला मॉन्क्सहूड, वुल्फ्स बेन, किंवा झहरी राणी असही म्हणतात. हिला गडद जांभळ्या रंगाची सुंदर फुल येतात. पण ही वनस्पती अतिशय विषारी आहे. यामध्ये अ‍ॅकोनिटीन नावाचं विष असतं, जे त्वचेतून किंवा खाल्लं गेलं तर शरीर बधीर होण , पक्षाघात ,आणि कधी कधी मृत्यूसुद्धा होऊ शकतो. पूर्वी शिकारी आणि सैनिक बाणाच्या टोकाला हे विष लावत असत. उघड्या हाताने, विशेषतः जखमेवर किंवा नाजूक त्वचेला लागलं, तर चक्कर, झिणझिण्या, श्वास घ्यायला त्रास होतो. हे विष लगेच हृदय आणि मज्जासंस्थेवर परिणाम करत . ही वनस्पती प्रामुख्याने युरोप आणि आशियाच्या डोंगराळ भागात आढळते, आणि आता उत्तर अमेरिकेतसुद्धा दिसते.

डेडली नाइटशेड (Deadly Nightshade) डेडली नाइटशेड किंवा बेलाडोना नावाची वनस्पती दिसायला सुंदर वाटते, पण ती खूप धोकादायक आहे. याला काळ्या रंगाचे चमकदार फळ लागतात, ज्यामुळे मुल आणि प्राणी आकर्षित होतात. पण यामध्ये अ‍ॅट्रोपीन आणि स्कोपोलामीन ही विषारी द्रव्य असतात, जी भ्रम, फिट्स, किंवा कोमा आणू शकतात. प्राचीन काळात ही वनस्पती सौंदर्य वाढवण्यासाठी वापरायचे. डोळ्यांच्या थेंबांमध्ये वापरून डोळे मोठे दिसत. पण याची पाने किंवा रस त्वचेला लागल्यास खाज, लालसरपणा आणि डोळ्यात जळजळ होते. बेलाडोना युरोप, उत्तर आफ्रिका आणि पश्चिम आशिया येथे जंगलांत किंवा कुंपणाजवळ वाढते.

मॅन्चिनील (Manchineel) मॅन्चिनील हे झाड जगातील सगळ्यात विषारी झाड मानल जात . हे झाड कॅरिबियन, सेंट्रल अमेरिका, आणि फ्लोरिडा भागात आढळत. हे झाड दिसायला अगदी सामान्य वाटत, पण याच्या प्रत्येक भागात विष असत रस, फळ, सगळ. पावसात या झाडाखाली उभ राहिल तरी त्वचेला फोड येऊ शकतात, कारण रस हवेत मिसळतो. याच फळ खाल्ल तर घशात आणि पोटात जळजळ होते. हे झाड जाळल्यावर त्याच्या धुराने सुद्धा त्रास होतो. म्हणून समुद्रकिनाऱ्याजवळ याच्या आसपास इशारे दिलेले असतात "झाडाला स्पर्श करू नका."

ओलिअँडर (Oleander) ओलिअँडर ही फुलांची झाड जगभर बागांमध्ये लावली जातात, पण ती अत्यंत विषारी आहेत. याला गुलाबी, पांढर किंवा लाल रंगाची फुलं येतात आणि कोरड्या हवामानातसुद्धा टिकतात. पण यामध्ये ओलिअँड्रिन नावाच विष असत, जे हृदयावर परिणाम करत. काही पाने खाल्ल्यास हृदय बंद पडू शकत, विशेषतः लहान मुल आणि प्राण्यांना धोका जास्त असतो. जळणाऱ्या ओलिअँडरची धूर सुद्धा प्राणघातक असतो. ही झाड सौंदर्यासाठी लावली जातात, पण त्यामागे धोका लपलेला असतो. विषबाधेची लक्षण म्हणजे उलटी, हृदयाची धडधड अनियमित होण, गोंधळ, आणि कधी कधी बेशुद्धावस्था किंवा मृत्यू.

रोझरी पी (Rosary Pea) रोझरी पी ही वनस्पती तिच्या लाल-तपकिरी बिया आणि काळ्या ठिपक्यामुळे सहज ओळखू येते. या बियांना धार्मिक माळा आणि दागिन्यांमध्ये वापरतात. पण या बियांमध्ये अब्रिन नावाचं अत्यंत विषारी द्रव्य असतं. एकच बिया जर तुटली आणि आतलं विष पसरलं, तर एखाद्या प्रौढ व्यक्तीलासुद्धा मरण येऊ शकत. हे विष शरीरातल्या प्रोटीनची निर्मिती थांबवत आणि अंगातील अवयव बंद पडतात. या झाडाचा बाहेरचा भाग कडक असल्यामुळे तो तोडला गेला नाही तर धोका नाही. ही वनस्पती भारत, इंडोनेशिया आणि कॅरिबियन भागात वेलीसारखी वाढते.

जायंट हॉगवीड (Giant Hogweed) जायंट हॉगवीड ही झाडं खूप उंच वाढतात १४ फूटांहून जास्त. याच्या रसामुळे त्वचेला गंभीर भाजण होत आणि नंतर सूर्यप्रकाशात त्वचा खूप संवेदनशील होते. या झाडात फ्यूरानोकौमारिन्स नावाच रसायन असत, जे UV प्रकाशाशी संपर्कात आलं की त्वचेला कायमस्वरूपी डाग देऊ शकत. झाडाला सहज स्पर्श झाल्याससुद्धा दुसऱ्या डिग्रीचे भाजलेपण येऊ शकते. डोळ्यांत रस गेला तर अंधत्व येऊ शकत. हे झाड मूळचे कॉकसस (Caucasus) भागातल असून आता युरोप आणि उत्तर अमेरिकेत खूप झपाट्याने पसरलय , विशेषतः नद्यांच्या किनाऱ्यावर, रस्त्यांजवळ आणि माळरानावर.(टीप : वरील सर्व गोष्टी माहिती म्हणून वाचकांपर्यंत पोहोचवत आहोत. एबीपी माझा यातून कोणताही दावा करत नाही. )