योगाच्या या ८ अंगांनी बनवा जीवन समृद्ध..

पतंजली ऋषींची योगासूत्रे संतुलित आणि नैतिक जीवन जगायला शिकवतात. जाणून घ्या योगाच्या या ८ अंगांविषयी..

पतंजलि योग सूत्र

1. यम- यम या सूत्राअंतर्गत पाच नैतिक नियम येतात. ज्यामध्ये अहिंसा, सत्य, अस्तेय म्हणजे चोरी न करणे, ब्रम्हचर्य आणि अपरिग्रह म्हणजे लोभ न बाळगणे यांचा समावेश आहे.

2. नियम- योगाच्या नियम या सूत्राअंतर्गत शौच अर्थात शुद्धीकरण, सांतोसा म्हणजे समाधान (आनंदी राहणे), तप ज्याचा अर्थ आत्म शिस्तीद्वारे शुध्दीकरण, स्वाध्याय (अभ्यास) आणि ईश्वर प्राणिधान म्हणजे गुरुला समर्पण होय.

3. आसन- पतंजलि योगसूत्रानुसार आसन याचा अर्थ विशिष्ट मुद्रा असा होतो.योग सूत्रांत याची व्याख्या स्थिरसुखमासनम् म्हणजे स्थिर आणि उपयुक्त असणारे असा होतो.

4. प्राणायाम- यामध्ये श्वासाच्या नियंत्रणावर लक्ष केंद्रित करण्यावर भर दिला जातो. ज्यामध्ये श्वास घेणे, सोडणे आणि श्वास रोखणे चक्रीय पद्धतीने नियंत्रित करणे आवश्यक असते.

5. प्रत्याहार- प्रत्याहारचा शब्दशः अर्थ इंद्रियांचा त्याग असा होतो. यामध्ये ध्वनी, दृश्ये किंवा वास यांसारख्या संवेदनशील इंद्रियांवर बाहेरील गोष्टींच्या सतत प्रभावावर लक्ष न देता एकाग्र होणे.

6. धारणा- धारणा म्हणजे एकाग्रता यामध्ये आपले सर्व लक्ष नाभीसारख्या बिंदूवर किंवा मनातील एखाद्या प्रतिमेवर केंद्रित करतात.

7. ध्यान- या टप्प्यात साधक इतर सर्व गोष्टींपासून दूर राहून एकचित्त होण्यावर भर देतो.

8. समाधी- समाधी ज्याचा अर्थ शुद्ध चिंतन असा होतो. जेव्हा ध्यान साध्य होते तेव्हा साधक समाधीच्या अवस्थेत प्रवेश करतो.