ट्रम्पशाहीला दणका देण्याची तयारी! अमेरिका आणि इराण युद्धामुळे अर्थव्यवस्थेवर प्रचंड दबाव; होरपळलेल्या आखाती देशांकडून अमेरिकेच्या गुंतवणूक करारांचा फेरविचार करण्यास सुरुवात
या फेरविचारामुळे विदेशी सरकारे आणि कंपन्यांना दिलेली गुंतवणुकीची आश्वासने, जागतिक व्यवसायांसोबतचे करार, क्रीडा प्रायोजकत्व आणि काही होल्डिंग्सच्या विक्रीवरही मोठा परिणाम होऊ शकतो.
Gulf countries on War: अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धामुळे आखाती देशांच्या (Gulf countries) अर्थव्यवस्थेवर मोठा ताण पडत आहे. युद्धामुळे अर्थव्यवस्थेवर पडणाऱ्या प्रचंड दबावामुळे सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिराती (UAE), कुवेत आणि कतार यांसारख्या प्रमुख आखाती देशांनी अमेरिकेशोबतचे आपले गुंतवणूक करार आणि भविष्यातील फेरविचार करण्यास सुरुवात केली आहे. युद्धाचा आर्थिक ताण कमी करण्यासाठी, सध्या अस्तित्वात असलेल्या करारांमध्ये 'फोर्स मेज्योर' (म्हणजेच अपरिहार्य आणि अनियंत्रित परिस्थितीमुळे करार रद्द किंवा स्थगित करण्याची मुभा देणारे कलम) लागू करता येईल का, याबाबत या देशांच्या अधिकाऱ्यांनी अंतर्गत चर्चा सुरू केली आहे. फायनान्शिअल टाईम्सने याबाबत वृत्त दिलं आहे.
अर्थव्यवस्थेवर पडणारा ताण आणि त्याची मुख्य कारणे
तेलाची वाहतूक मंदावली : होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) जगातील सुमारे 20 टक्के तेल आणि गॅसची वाहतूक होते. मात्र, युद्धात इंधनाच्या टँकर्सवर झालेल्या हल्ल्यांमुळे या मार्गावरील वाहतूक अत्यंत संथ झाली आहे आणि ऊर्जेतून मिळणाऱ्या महसुलात मोठी घट झाली आहे
पर्यटन आणि विमानवाहतुकीला फटका: इराणने संपूर्ण प्रदेशातील अमेरिकन लष्करी तळ, दूतावास आणि पायाभूत सुविधांवर हल्ले केल्यामुळे आखाती देशांमधील पर्यटन आणि विमानवाहतूक (aviation) क्षेत्राचे मोठे नुकसान झाले आहे.
बजेटवर दबाव: संरक्षण खर्चात झालेली अचानक वाढ आणि ऊर्जा निर्यातीत झालेली घट यामुळे आखाती देशांच्या सरकारी बजेटवर मोठा अतिरिक्त ताण आला आहे.
अमेरिकेवर (वॉशिंग्टनवर) मोठा दबाव
या आखाती देशांकडे जगातील सर्वात मोठे 'सार्वभौम संपत्ती निधी' (sovereign wealth funds) आहेत. गेल्या वर्षी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या आखाती दौऱ्यानंतर या देशांनी अमेरिकेत 'अब्जावधी डॉलर्स' गुंतवण्याचे आश्वासन दिले होते जर ही गुंतवणूक थांबली किंवा कमी झाली, तर युद्धावर राजनैतिक तोडगा काढण्यासाठी अमेरिकेवर (Washington) मोठा दबाव येऊ शकतो एका प्रादेशिक सल्लागाराच्या माहितीनुसार, गुंतवणुकीच्या या संभाव्य फेरविचाराची अमेरिकेच्या 'व्हाईट हाऊस'ने आधीच दखल घेतली आहे.
आखाती उद्योगपतींची ट्रम्प यांच्यावर सडकून टीका
या युद्धावरून आखाती व्यावसायिक समुदायातूनही मोठी टीका होत आहे. दुबईतील अब्जाधीश उद्योगपती 'खलफ अहमद अल हबटूर' (Khalaf Ahmad Al Habtoor) यांनी 'एक्स' (X) या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर डोनाल्ड ट्रम्प यांना थेट टॅग करून विचारले आहे की, "आमच्या प्रदेशाला इराणसोबतच्या युद्धात ओढण्याचा अधिकार तुम्हाला कोणी दिला? आणि तुम्ही हा अत्यंत धोकादायक निर्णय कोणत्या आधारावर घेतला?" "ट्रिगर दाबण्यापूर्वी तुम्ही होणाऱ्या नुकसानीचा विचार केला होता का? आणि या युद्धाचा सर्वात पहिला आणि मोठा फटका या प्रदेशातील देशांनाच बसेल याचा विचार तुम्ही केलात का?", असा सवाल त्यांनी विचारला आहे त्यांनी धोक्याचा इशारा देताना म्हटले आहे की, या युद्धामुळे आखाती देश अशा एका संकटाच्या केंद्रस्थानी आले आहेत, जे संकट त्यांनी स्वतः निवडलेले नव्हते.
इतर महत्वाच्या बातम्या
महत्त्वाच्या बातम्या
