Iran War Live Update US military incidents: मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या संघर्षाला भीषण वळण लागले आहे. इराणच्या लष्कराने अमेरिकेची दोन अत्याधुनिक लढाऊ विमाने पाडत राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या अहंकाराचा चक्काचूर केला आहे. या घटनेमुळे संपूर्ण जगात खळबळ उडाली असून, इराणची राजधानी तेहरानमध्ये नागरिकांनी रस्त्यावर उतरून जल्लोष सुरू केला. आपल्या सैन्याकडे अजूनही अमेरिका आणि इस्रायलचा मुकाबला करण्याची पूर्ण क्षमता आहे, असे इराणने या कारवाईनंतर ठणकावून सांगितलं आहे.
लढाऊ विमानाचा अमेरिकेकडून शोध
दरम्यान, इराणमध्ये पाडलेल्या आपल्या लढाऊ विमानाचा अमेरिका शोध घेत आहे. या मोहिमेसाठी एका मोठ्या सी-130 हर्क्युलस विमानाचा वापर केला जात आहे.सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ देखील समोर आला आहे, ज्यामध्ये हे विमान इराणवरून अतिशय कमी उंचीवरून उडताना फ्लेअर्स सोडताना दिसत आहे. फ्लेअर-फायरिंग म्हणजे लढाऊ विमानांनी क्षेपणास्त्रांपासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी आपल्या मागे गरम फ्लेअर्स सोडणे. क्षेपणास्त्रे विमानांच्या इंजिनमधील उष्णतेऐवजी या फ्लेअर्सनाच आपले लक्ष्य समजून त्यांच्यावर हल्ला करतात, तर खरे विमान निसटून जाते. दरम्यान, एका इस्रायली अधिकाऱ्याने दावा केला आहे की अमेरिकन विमानातील एका वैमानिकाला इराणमध्ये जिवंत वाचवण्यात आले आहे. दुसऱ्या वैमानिकाचा शोध अजूनही सुरू आहे, मात्र या दाव्याला अद्याप अधिकृतपणे दुजोरा मिळालेला नाही. यापूर्वी, इराणने एक अमेरिकन F-35 लढाऊ विमान पाडल्याचा दावा केला होता, तथापि काही अहवालानुसार ते F-15E असू शकते.
इराणकडून 55 लाख रुपयांचे बक्षीस जाहीर
दुसरीकडे, इराणने एका अमेरिकन लढाऊ विमानाच्या वैमानिकाला पकडण्यासाठी 10 अब्ज इराणी तोमान (अंदाजे 55 लाख रुपये) बक्षीस जाहीर केले आहे. इराणच्या सरकारी वृत्तसंस्था आयआरआयबीच्या एका निवेदकाने नागरिकांना आवाहन केले आहे की, त्यांनी अमेरिकन वैमानिकाला जिवंत पकडून सरकारी अधिकाऱ्यांच्या किंवा लष्कराच्या ताब्यात द्यावे.
कोणती विमाने आणि कुठे पाडली?
- F-15E स्ट्राईक ईगल: हे दोन आसनी लढाऊ विमान इराणच्या कोहगिलुयेह आणि बोयर-अहमद प्रांतात पाडण्यात आले. या संघर्षात शत्रूच्या आगीत नष्ट झालेले हे अमेरिकेचे पहिले मानवरहित लढाऊ विमान आहे.
- A-10 वॉर्थॉग (Thunderbolt II): इराणच्या हल्ल्यानंतर हे विमान पर्शियन आखातात कोसळले. या विमानाचा वैमानिक सुदैवाने वाचला असून त्याला रेस्क्यू करण्यात आले आहे.
- HH-60W जॉली ग्रीन II (दोन हेलिकॉप्टर्स): F-15 च्या वैमानिकांच्या बचाव कार्यासाठी गेलेल्या दोन बचाव हेलिकॉप्टर्सवरही इराणने गोळीबार केला, ज्यात काही जण जखमी झाले आहेत.
वैमानिकांची स्थिती आणि बचाव कार्य
F-15E विमानातील दोन क्रू मेंबर्सपैकी एकाला सुखरूप वाचवण्यात यश आले आहे, मात्र दुसरा क्रू मेंबर अद्याप बेपत्ता आहे. त्याच्या शोधासाठी अमेरिकेने 'कॉम्बॅट सर्च अँड रेस्क्यू' मोहीम राबवली होती. या मोहिमेदरम्यान इराणने अमेरिकेच्या दोन HH-60W हेलिकॉप्टर्सवर जमिनीवरून मारा केला. यामध्ये काही अमेरिकन सैनिक जखमी झाले असले तरी, ही दोन्ही हेलिकॉप्टर्स सुरक्षित परतली आहेत.
इतर तांत्रिक आपत्कालीन घटना
या मोठ्या हल्ल्यांव्यतिरिक्त अमेरिकन हवाई दलाच्या इतर दोन विमानांनाही तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागला आहे. इराकच्या आकाशात एका F-16 विमानाने 'इमर्जन्सी' घोषित केली होती, तर इस्रायलमध्ये एका KC-135 स्ट्रॅटोटँकरला तातडीने लँडिंग करावे लागले. जरी या दोन घटना थेट इराणच्या हल्ल्यामुळे झाल्या नसल्या तरी, एकाच दिवसात अमेरिकेच्या इतक्या विमानांना समस्या येणे ही चिंतेची बाब मानली जात आहे.
अमेरिका आणि ट्रम्प प्रशासनासाठी धक्का
हा घटनाक्रम अमेरिकेसाठी आणि विशेषतः ट्रम्प प्रशासनासाठी अत्यंत मोठा लष्करी आणि राजनैतिक धक्का मानला जात आहे. व्हिएतनाम किंवा इराक युद्धानंतर पहिल्यांदाच अमेरिकेचे प्रगत 'मॅन्ड कॉम्बॅट जेट' शत्रूच्या हल्ल्यात पडल्याने अमेरिकेच्या 'अजेय' असण्याच्या प्रतिमेला तडा गेला आहे. या कारवाईमुळे इराणने हे सिद्ध करण्याचा प्रयत्न केला आहे की, त्यांच्याकडील संरक्षण यंत्रणा अमेरिकेच्या स्टेल्थ आणि अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाला रोखू शकतात.
ट्रम्प यांच्यासमोर आव्हान
ट्रम्प यांच्या 'अमेरिका फर्स्ट' आणि मध्यपूर्वेतील आक्रमक धोरणांना हे मोठे आव्हान आहे. बेपत्ता वैमानिकाचा मुद्दा अमेरिकेत अंतर्गत राजकारणातही तापू शकतो. जर हा वैमानिक इराणच्या ताब्यात सापडला, तर ट्रम्प प्रशासनावर दबाव प्रचंड वाढेल.
इतर महत्वाच्या बातम्या