Iran War Live Update: व्हाइट हाऊसमध्ये झालेल्या दुसऱ्या राजदूत-स्तरीय चर्चेनंतर डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इस्रायल आणि लेबनॉनमधील युद्धविरामाला तीन आठवड्यांची मुदतवाढ दिल्याची घोषणा केली. त्यांनी सोशल मीडियावर जाहीर केले की, ते लवकरच इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू आणि लेबनॉनचे अध्यक्ष जोसेफ औन यांना व्हाइट हाऊसमध्ये आमंत्रित करणार आहेत. इराणसोबतच्या कराराबाबत, ट्रम्प यांनी सांगितले की कोणताही करार तेव्हाच होईल जेव्हा तो अमेरिकेच्या हिताचा असेल. त्यांनी स्पष्ट केले की या प्रकरणी कोणतीही निश्चित अंतिम मुदत नाही आणि ते कोणताही घाईचा निर्णय घेणार नाहीत. त्यांनी असेही सांगितले की इराणविरुद्ध अण्वस्त्रांचा वापर केला जाणार नाही. त्यांच्या मते, पारंपरिक (अण्वस्त्रविरहित) हल्ल्यांमुळे इराणचे आधीच मोठे नुकसान झाले आहे, त्यामुळे अण्वस्त्रांची गरज नाही.
गेल्या 24 तासांतील 5 प्रमुख घडामोडी
- अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये सुरुंग पेरणाऱ्या लहान जहाजांनाही नष्ट करण्याचा आदेश अमेरिकी सैन्याला दिला आहे.
- भारत सरकारने आपल्या नागरिकांना इराणला प्रवास न करण्याचा सल्ला दिला आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की, सध्याची परिस्थिती पाहता लोकांनी तेथे प्रवास करणे टाळावे.
- इराणने गुरुवारी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये जहाजांकडून पहिल्यांदाच टोल वसूल केला. हा टोल बँकेत जमा करण्यात आला. तथापि, रक्कम जाहीर करण्यात आली नाही.
- बर्लिनमधील एका पत्रकार परिषदेतून बाहेर पडत असताना इराणमधून पलायन केलेल्या रझा पहलवी यांच्यावर टोमॅटो साॅस फेकून मारण्यात आला.
- ट्रम्प यांचे युद्ध करण्याचे अधिकार कमी करण्याचा प्रस्ताव अमेरिकेच्या सिनेटमध्ये पाचव्यांदा फेटाळण्यात आला. या प्रस्तावाच्या विरोधात 51 आणि बाजूने 46 मते पडली.
होर्मुझची सामुद्रधुनी उघडण्यासाठी इराणने अटी ठेवल्या
- दरम्यान, इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी इशारा दिला आहे की, जोपर्यंत इराणची गोठवलेली अंदाजे 11 ट्रिलियन डॉलर्सची मालमत्ता मुक्त होत नाही, तोपर्यंत होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद राहील.
- त्यांनी सांगितले की, जर पुढील 48 तासांत कोणताही ठोस प्रस्ताव मांडला गेला नाही, तर सध्याचा शस्त्रसंधी भंग होऊ शकतो. या विधानावरून असे सूचित होते की, या प्रदेशातील तणाव पुन्हा वेगाने वाढू शकतो आणि शस्त्रसंधी धोक्यात आहे.
- अहवालांनुसार, इराणची काही मालमत्ता परदेशात गोठवण्यात आली आहे. विविध अहवालानुसार, ही रक्कम 50 अब्ज ते 100 अब्ज डॉलर्सच्या दरम्यान असल्याचा अंदाज आहे, जी विविध देशांतील बँकांमध्ये अडकली आहे.
- याचे मुख्य कारण म्हणजे अमेरिका आणि तिच्या मित्र राष्ट्रांनी लादलेले निर्बंध. इराण आपल्या अणुकार्यक्रमामुळे आणि प्रादेशिक कारवायांमुळे अनेक वर्षांपासून आर्थिक निर्बंधांखाली आहे.
या निर्बंधांनुसार:
- इराणच्या तेल विक्रीतून मिळालेला पैसा अनेक देशांमध्ये अडकला आहे.
- परदेशी बँकांमध्ये ठेवलेल्या निधीपर्यंत इराणचा थेट प्रवेश रोखण्यात आला आहे.
आंतरराष्ट्रीय व्यवहारांवरही निर्बंध आहेत. मिळालेल्या माहितीनुसार, इराणचा निधी दक्षिण कोरिया, इराक, चीन आणि काही युरोपीय देशांमध्ये विविध स्वरूपात ठेवण्यात आला आहे. कधीकधी, हा पैसा थेट रोख स्वरूपात हस्तांतरित करण्याऐवजी मर्यादित मानवतावादी गरजांसाठी (जसे की औषधे आणि अन्न) वापरण्याची परवानगी दिली जाते.
होर्मुझमध्ये इराणचा प्रभाव कायम
दुसरीकडे, इराणने बुधवारी दोन व्यापारी जहाजे ताब्यात घेतली. सीएनएनच्या वृत्तानुसार, यासाठी लहान, वेगवान बोटींचा वापर करण्यात आला. यावरून हे स्पष्ट होते की, इराणचे नौदल कमकुवत असले तरी, ते अजूनही होर्मुझमध्ये आपला प्रभाव टाकू शकते. ट्रम्प आणि संरक्षण मंत्री हेगसेथ यांनी सातत्याने असा दावा केला आहे की, इराणचे नौदल पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाले आहे आणि त्याची सुमारे 150 प्रमुख जहाजे बुडवण्यात आली आहेत. तथापि, ही बहुतेक मोठी युद्धनौका होती, जी इराणच्या नियमित नौदलाचा भाग होती.
तर त्या मोठे नुकसान पोहोचवू शकतात
अमेरिकेच्या गुप्तचर यंत्रणेनुसार, इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्डकडे अजूनही सुमारे निम्मी ताकद शिल्लक आहे. यामध्ये हजारो लहान, वेगवान बोटींचा समावेश आहे. या बोटी सैन्य आणि जहाजविरोधी क्षेपणास्त्रे वाहून नेऊ शकतात आणि जमिनीवरील तसेच हवेतील लक्ष्यांवर मारा करू शकतात. एकट्या या बोटी अमेरिकेच्या युद्धनौकांचा सामना करण्यास असमर्थ आहेत आणि त्यांना बुडवणे कठीण आहे. तथापि, जर त्यांनी डझनभर बोटींच्या गटात किंवा ड्रोन आणि जमिनीवरून डागलेल्या क्षेपणास्त्रांच्या साथीने हल्ला केला, तर त्या मोठे नुकसान पोहोचवू शकतात.
इतर महत्वाच्या बातम्या
