भारतात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर कमी होणार? 12 दशलक्ष बॅरल कच्चे तेल सवलतीत देशात येणार, जाणून घ्या सविस्तर माहिती
मध्य पूर्वेत सुरु असलेल्या युद्धामुळे आंतरराष्ट्रीय तेल पुरवठ्यात व्यत्यय आला. ज्यामुळं भारताला एप्रिलमध्ये दक्षिण अमेरिकेतील व्हेनेझुएलाकडून अंदाजे 10 ते12 दशलक्ष बॅरल कच्चे तेल आयात करावे लागले.
US Iran War : मध्य पूर्वेत सुरु असलेल्या युद्धामुळे आंतरराष्ट्रीय तेल आणि वायू पुरवठ्यात व्यत्यय आला आहे. ज्यामुळं भारताला एप्रिलमध्ये दक्षिण अमेरिकेतील व्हेनेझुएलाकडून अंदाजे 10 ते12 दशलक्ष बॅरल कच्चे तेल आयात करावे लागले. कमोडिटी मार्केट विश्लेषण कंपनी केप्लरच्या आकडेवारीनुसार, ही गेल्या सहा वर्षांतील सर्वाधिक आयात असेल. या आकडेवारीवरून असेही दिसून येते की, गेल्या वर्षीच्या मे महिन्यानंतर एप्रिल हा पहिला महिना असेल, जेव्हा व्हेनेझुएलाचे कच्चे तेल भारतीय बंदरांवर दाखल होईल.
जरी हे बॅरल्स भारताच्या एकूण कच्च्या तेलाच्या आयातीचा केवळ एक छोटासा भाग असले तरी, त्यामुळे देशाला काहीसा दिलासा मिळण्याची आणि कच्च्या तेलाचे स्रोत वैविध्यपूर्ण करण्याच्या धोरणाला बळकटी मिळण्याची अपेक्षा आहे. भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजांपैकी 88 टक्क्यांहून अधिक गरज आयातीद्वारे पूर्ण करतो आणि दररोज 5 दशलक्ष बॅरलपेक्षा जास्त कच्च्या तेलावर प्रक्रिया करतो. 40 टक्क्यांहून अधिक आयात पश्चिम आशियातून होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमार्गे होते, जिथे मार्चच्या सुरुवातीपासून जहाजवाहतूक जवळजवळ पूर्णपणे थांबली आहे.
भारताचा तेलपुरवठा सुरक्षित
भारतात येणारा व्हेनेझुएलाचा तेलसाठा पश्चिम आशियातील युद्ध सुरू होण्यापूर्वीच खरेदी केला गेला असावा. जागतिक संकटाच्या काळात कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्याच्या स्रोतांमध्ये विविधता आणणे किती फायदेशीर ठरत आहे, हे यातून अधोरेखित होते. भारत अलिकडच्या वर्षांत 41 हून अधिक देशांकडून तेल आयात करत आहे, ज्यामुळे पश्चिम आशियावरील त्याचे अवलंबित्व कमी झाले आहे आणि कच्च्या तेलाचा, पेट्रोलचा व डिझेलचा पुरेसा साठा राखला गेला आहे. केप्लरचे व्यवस्थापक सुमित रिटोलिया म्हणतात की, भारतीय रिफायनर्स आधीच त्यांच्या कच्च्या तेलाच्या स्रोतांमध्ये विविधता आणत आहेत, विशेषतः होर्मुझच्या सामुद्रधुनीभोवतीच्या अनिश्चिततेमुळे. एप्रिलमधील तेलाची आवक ही तात्पुरती उपाययोजना नसून एका दीर्घकालीन धोरणाचा भाग आहे, जे जागतिक ऊर्जा बाजारात एक स्पर्धात्मक फायदा दर्शवते.
व्हेनेझुएलाच्या तेलामुळे भारताच्या रिफायनिंगला बळकटी
रिलायन्स इंडस्ट्रीज (RIL) 2019 मध्ये व्हेनेझुएलाच्या कच्च्या तेलाची एक प्रमुख खरेदीदार होती, परंतु अमेरिकेच्या निर्बंधांमुळे आयात थांबवण्यात आली. ऑक्टोबर 2023 मध्ये निर्बंध शिथिल झाल्यानंतर आरआयएल (RIL) आणि इतर भारतीय रिफायनर्सनी आयात पुन्हा सुरू केली. व्हेनेझुएलाचे जड कच्चे तेल डिझेल आणि जेट इंधन यांसारख्या डिस्टिलेट्सच्या उत्पादनास आधार देते, ज्यामुळे भारताची डिस्टिलेट उत्पादन क्षमता मजबूत होते.
आजच्या परिस्थितीत, व्हेनेझुएलातून तेल आयात केल्याने कच्च्या तेलाच्या स्रोतांमध्ये विविधता येते आणि भारतीय रिफायनरींची उत्पादन क्षमता वाढते. आरआयएल, नायरा एनर्जी आणि काही सरकारी मालकीच्या रिफायनरी व्हेनेझुएलाच्या जड कच्च्या तेलावर प्रक्रिया करतात. एचपीसीएल-मित्तल एनर्जी आणि इंडियन ऑइलच्या रिफायनरीसुद्धा मर्यादित प्रमाणात त्यावर प्रक्रिया करतात. यामुळे भारताची कच्च्या तेलावर प्रक्रिया करण्याची क्षमता हळूहळू वाढत आहे.
महत्त्वाच्या बातम्या
