Cloudbursts strike Poonch and Kishtwar in Jammu: जम्मू आणि काश्मीरच्या राजौरी जिल्ह्यात शनिवारी रात्री ३ वाजता झालेल्या मुसळधार पावसामुळे अचानक पूर आला. धरहल नदीला पूर आल्याने न्यू बस स्टँड बेला परिसरात पाणी शिरले. सुमारे 200 ते 250 वाहने वाहून गेली. दरम्यान, पूंछमध्ये रात्रभर झालेल्या मुसळधार पावसामुळे आठ जणांचा मृत्यू झाला असून सहा जण अद्याप बेपत्ता आहेत. किश्तवार जिल्ह्यातील दच्छनच्या सुरनू भागात ढगफुटीमुळे घरे आणि शेतजमिनीचे नुकसान झाले. देशात दुसऱ्यांदा मान्सून सक्रिय झाल्याने दिल्ली, पंजाब, हरियाणा, जम्मू आणि काश्मीर, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश, उत्तर प्रदेश, बिहार, सिक्कीम, आसाम, मेघालय आणि अरुणाचल प्रदेशमध्ये मुसळधार पाऊस सुरू आहे. रविवारीही उत्तराखंड, सिक्कीम आणि बंगालसाठी मुसळधार पावसाचा रेड अलर्ट जारी करण्यात आला आहे.
केदारनाथ मार्गावर भूस्खलन
शनिवारी उत्तराखंडमध्ये झालेल्या भूस्खलनानंतर, केदारनाथ यात्रा मार्गावर घोड्यांनी ओढलेल्या खेचरांची सेवा स्थगित करण्यात आली असून, कैलास-मानसरोवर यात्रेकरूंचा एक गटही अडकून पडला आहे. अरुणाचल प्रदेशात पूर आणि भूस्खलनाच्या या लाटेत आतापर्यंत सात जणांचा मृत्यू झाला असून, 29 जण जखमी झाले आहेत आणि 1,49,257 जण प्रभावित झाले आहेत. मान्सूनमुळे एकूण 26 जिल्हे, 328 मंडळे आणि 576 गावांना फटका बसला आहे. दरम्यान, पिथोरगडमध्ये, कैलास-मानसरोवर यात्रेची 50 यात्रेकरूंची चौथी तुकडी धारचुला बेस कॅम्पवर थांबवण्यात आली आहे. बेस कॅम्पचे प्रभारी धन सिंग बिष्ट यांनी सांगितले की, गरबधारमध्ये भूस्खलन झाल्यामुळे गुंजीकडे जाणारा रस्ता बंद झाला आहे.
जम्मू आणि काश्मीरच्या पर्वतीय प्रदेशात ढगफुटी सर्वाधिक
जम्मू आणि काश्मीरमध्ये ढगफुटी होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे उंच हिमालय पर्वतरांगा. अरबी समुद्र आणि बंगालच्या उपसागरातून येणारे बाष्पयुक्त वारे या पर्वतांना धडकतात आणि वरच्या दिशेने जातात. हवा वर जाताना थंड होते आणि त्यातील बाष्प वेगाने ढगांमध्ये रूपांतरित होते. शिवाय, अरुंद दऱ्या आणि उंच शिखरे ढगांना अडकवून ठेवतात. यामुळे एका लहानशा क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात बाष्प जमा होते. जेव्हा ढग इतके पाणी धरून ठेवू शकत नाहीत, तेव्हा अचानक मुसळधार पाऊस पडतो. याच कारणामुळे मैदानी प्रदेशांपेक्षा डोडा, किश्तवार, रामबन, पूंछ, राजौरी, सोनमर्ग आणि काश्मीर खोऱ्याच्या उंच भागांमध्ये ढगफुटी अधिक प्रमाणात होते.
ढगफुटी म्हणजे काय?
ढगफुटी म्हणजे ढगाचा प्रत्यक्ष स्फोट होणे असे नाही. ही एक हवामानशास्त्रीय घटना आहे, ज्यामध्ये कमी कालावधीत एका लहानशा क्षेत्रावर अत्यंत मुसळधार पाऊस पडतो. भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) मते, ढगफुटी ही एक अशी घटना आहे, जेव्हा 20-30 चौरस किलोमीटर क्षेत्रात एका तासात किंवा त्यापेक्षा कमी वेळात 100 मिमी किंवा त्याहून अधिक पाऊस पडतो. हवेतील आर्द्रता एका ठिकाणी जमा झाल्यावर असे घडते. विशेषतः डोंगराळ भागात, पर्वत बाष्पयुक्त वाऱ्यांना पुढे जाण्यापासून रोखतात. ही आर्द्रता जमा होत राहते आणि अचानक मुसळधार पावसाच्या रूपात पडते.
इतर महत्वाच्या बातम्या