Benefits of Giloy : पावसाळ्यात अमृतवेलाचे मोठे फायदे, पतंजली रिसर्च फाउंडेशनच्या नवीन संशोधनात केला दावा

गिलॉय (Giloy), ज्याला गुडुची किंवा अमृतवेल असेही म्हणतात, ही एक वेलवर्गीय औषधी वनस्पती आहे, जी तिच्या रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्याच्या आणि अनेक आजारांवर उपचार करण्याच्या गुणधर्मांसाठी महत्वाची आहे.

Benefits of Giloy

Source : Getty Images

Benefits of Giloy :   गिलॉय (Giloy), ज्याला गुडुची किंवा अमृतवेल असेही म्हणतात, ही एक वेलवर्गीय औषधी वनस्पती आहे, जी तिच्या रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्याच्या आणि अनेक आजारांवर उपचार करण्याच्या गुणधर्मांसाठी आयुर्वेदात अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. वैज्ञानिक अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की गिलॉय (टिनोस्पोरा कॉर्डिफोलिया) कापणीसाठी सर्वोत्तम वेळ पावसाळा असतो. बीएमसी प्लांट बायोलॉजीमध्ये प्रकाशित झालेल्या या संशोधनानुसार, गिलॉयच्या देठांचे मोठे औषधी गुणधर्म आहेत.  पतंजली रिसर्च फाउंडेशनमधील (Patanjali Research Foundation) आचार्य बालकृष्ण आणि त्यांच्या टीमने केलेल्या या अभ्यासातून त्याचे महत्व समोर आले आहे. जाणून घेऊयात 

संशोधन काय म्हणते?

हरिद्वारस्थित पतंजली रिसर्च फाउंडेशनच्या शास्त्रज्ञांनी 2022 ते 2024 पर्यंत सलग 24 महिने गिलॉयच्या वनस्पतींवर संशोधन केले. त्यांनी दर महिन्याला गिलॉयच्या देठाचे नमुने गोळा केले आणि आधुनिक तंत्रांचा वापर करून त्यांचे विश्लेषण केले (UHPLC-PDA आणि HPTLC). तपासणीत असे आढळून आले की गिलॉयचे तीन प्रमुख जैविक सक्रिय संयुगे - कॉर्डिफोलिओसाइड ए, मॅग्नोफ्लोरिन आणि बीटा-एकडायसोन हे ऑगस्ट महिन्यात सर्वाधिक आढळले.

गिलॉयचे उपयोग

हिवाळ्यात गुणधर्म कमी होतात अभ्यासात असेही आढळून आले आहे की गिलॉयमध्ये या फायदेशीर घटकांचे प्रमाण हिवाळ्याच्या हंगामात, विशेषतः डिसेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान सर्वात कमी असते. तथापि, वसंत ऋतू आणि उन्हाळ्यात हे प्रमाण मध्यम राहते. हा निष्कर्ष महत्त्वाचा आहे कारण गिलॉयचा वापर ताप, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणे आणि जळजळ कमी करण्यासाठी केला जातो. योग्य हंगामात त्याची कापणी केल्यास त्यापासून बनवलेली औषधे अधिक प्रभावी ठरतील.

आयुर्वेद आणि विज्ञान यांचे संयोजन

आयुर्वेद आणि विज्ञान यांचे संयोजन आयुर्वेद नेहमीच असा विश्वास ठेवत आला आहे की औषधी वनस्पती कापणीसाठी एक विशिष्ट वेळ असते. प्राचीन ग्रंथ पावसाळ्यात किंवा वसंत ऋतूमध्ये देठांवर आधारित औषधे गोळा करण्याची शिफारस करतात. या नवीन वैज्ञानिक संशोधनाने हे पारंपारिक भारतीय ज्ञान बरोबर असल्याचे सिद्ध केले आहे. शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की पावसाळ्यात पाऊस आणि तापमान वनस्पतींच्या संरक्षण यंत्रणा सक्रिय करतात, ज्यामुळे औषधी घटकांचे उत्पादन वाढते. हे संशोधन केवळ औषधी कंपन्यांसाठीच नाही तर घरगुती उपाय म्हणून गिलॉय वापरणाऱ्या सामान्य लोकांसाठी देखील फायदेशीर आहे.

महत्वाच्या बातम्या: