Reserve Bank of India : भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या तिजोरीत लक्षणीय वाढ झाली आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेचा ताळेबंद 31 मार्च 2026 रोजी 91.97 लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढला आहे. ही मागील वर्षाच्या तुलनेत 20.6 टक्के वाढ आहे. देशांतर्गत गुंतवणूक, तसेच सोने आणि विदेशी गुंतवणुकीतील वाढीमुळे हे घडले आहे.
आरबीआयच्या 2025-26 च्या वार्षिक अहवालानुसार, ताळेबंदाचा आकार 1571699.15 कोटी रुपयांनी वाढला आहे. तो 31 मार्च 2025 रोजीच्या 7625421.93 कोटी रुपयांवरून 31 मार्च 2026 रोजी 9197121.08 कोटी रुपयांपर्यंत वाढला आहे. मालमत्तेच्या बाजूने, देशांतर्गत गुंतवणूक, सोने आणि परकीय गुंतवणुकीमध्ये अनुक्रमे 44.9 टक्के 63.8 टक्के आणि 7.9 टक्के वाढ झाल्यामुळे ही वाढ झाली. अहवालानुसार, दायित्वांच्या बाजूने, पुनर्मूल्यांकन खाते, जारी केलेल्या नोटा, ठेवी आणि इतर दायित्वांमध्ये अनुक्रमे 63.4 टक्के 11.8 टक्के 11.6 टक्के आणि 21.1 टक्के वाढ झाली. 31 मार्च 2026 पर्यंत, एकूण मालमत्तेमध्ये देशांतर्गत मालमत्तेचा वाटा 29.1 टक्के होता, तर परकीय चलन मालमत्ता, सोने आणि भारताबाहेरील वित्तीय संस्थांना दिलेली कर्जे व आगाऊ रक्कम यांचा वाटा 70.9 टक्के होता. 31 मार्च 2025 पर्यंत, हे आकडे अनुक्रमे 25.7 टक्के आणि 74.3 टक्के होते.
आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये आरबीआयच्या शिलकीत 6.7 टक्के वाढ
आरबीआयने सांगितले की, या वर्षातील उत्पन्न 26.4 टक्के ने आणि खर्च 102.4 टक्केने वाढला आहे. मागील वर्षातील 2 68590.07 कोटींच्या तुलनेत, वर्षाअखेरीस एकूण शिलकी 286588.46 कोटी होती. ही 6.7 टक्के ची वाढ दर्शवते.109379.64 कोटींची तरतूद करून ती आकस्मिक निधीमध्ये (CF) हस्तांतरित करण्यात आली. मध्यवर्ती बँकेने पुढे सांगितले की, मालमत्ता विकास निधीसाठी (ADF) कोणतीही तरतूद करण्यात आलेली नाही.
सोन्याचा साठा आणि त्याचे मूल्य झपाट्याने वाढले
अहवालानुसार, 31 मार्च 2026 रोजी रिझर्व्ह बँकेकडे एकूण 880.52 मेट्रिक टन सोन्याचा साठा होता, तर 31 मार्च 2025 रोजी हा साठा 779.58 मेट्रिक टन होता. हे एका वर्षात ०.९४ मेट्रिक टनाची वाढ दर्शवते. अहवालात म्हटले आहे की, 880.52 मेट्रिक टनांपैकी, 312.32 मेट्रिक टन सोने इश्यू विभागाची मालमत्ता म्हणून ठेवले आहे, तर 31 मार्च 2025 रोजी हे प्रमाण 311.38 मेट्रिक टन होते. आरबीआयने म्हटले आहे की, उर्वरित 568.20 मेट्रिक टन सोने बँकिंग विभागाची मालमत्ता मानले जाते. बँकिंग विभागाकडे मालमत्ता म्हणून ठेवलेल्या सोन्याचे मूल्य 31 मार्च 2025 रोजीच्या 431624.80 कोटींवरुन 31 मार्च 2026 रोजी 706162.36 कोटींपर्यंत वाढले आहे, म्हणजेच 63.6 टक्क्यांची वाढ झाली आहे. अहवालात असेही म्हटले आहे की, ही वाढ सोन्याच्या किमतीतील वाढ आणि अमेरिकन डॉलरच्या (USD) तुलनेत भारतीय रुपयाच्या (INR) घसरणीमुळे झाली आहे.