तेल कंपन्यांना दररोज 1 हजार 380 कोटींचा तोटा, पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात आणखी वाढ होणार का?  

गेल्या आठवड्यात सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात प्रति लिटर 3 रुपयांची वाढ केली आहे. पण यामध्ये आणखी वाढ होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

Petrol Diesel Price News

Source : Getty Images

Petrol Diesel Price News  : गेल्या आठवड्यात सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात प्रति लिटर 3 रुपयांची वाढ केली आहे. भारतीय इंधन विक्रेत्यांना अजूनही तोटा होत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, इंधन विक्रेत्यांना आपला खर्चही भरून काढता येत नाही. विपणन नफ्यातून नफा मिळवण्यासाठी त्यांना प्रति लिटर आणखी 25 रुपयांची दरवाढ आवश्यक आहे. या विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, तेल विपणन कंपन्यांना (OMCs) दररोज 1380 कोटी रुपयांचा तोटा होत आहे.

विश्लेषकांनी दिलेल्या माहितीनुसार, तेल विपणन कंपन्यांना सध्या पेट्रोल आणि डिझेलवर (सरासरी) प्रति लिटर 25 रुपयांचा तोटा होत आहे. जर एलपीजीचाही समावेश केला, तर त्यांचा दैनंदिन तोटा तब्बल 1380  कोटी रुपयांपर्यंत वाढतो.

ब्रोकरेज फर्मचा अंदाज आहे की, जर तोटा याच दराने सुरू राहिला, तर इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन (IOCL), भारत पेट्रोलियम (BPCL) आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम (HPCL) अनुक्रमे 10, 4 आणि 2 वर्षांच्या आत त्यांची संपूर्ण बॅलन्स शीट इक्विटी गमावतील.

कोणत्या कंपनीला सर्वाधिक फटका बसेल?

HPCL ला सर्वाधिक धोका आहे. HPCL च्या मोठ्या मार्केटिंग नेटवर्कमुळे तिच्या इंटिग्रेटेड मार्जिनवर सर्वाधिक परिणाम झाला आहे. फर्मच्या अंदाजानुसार, कंपनी सध्या इंटिग्रेटेड आधारावर प्रति बॅरल 19 डॉलरचा तोटा सहन करत आहे. या तुलनेत, IOCL प्रति बॅरल 4 डॉलर आणि BPCL प्रति बॅरल 8 डॉलरचा तोटा सहन करत आहे, तर सध्याचे तेल संकट सुरू होण्यापूर्वी, या तीनही कंपन्या प्रति बॅरल 12 ते 14 डॉलरचा नफा कमावत होत्या. 

एलाराच्या अंदाजानुसार, प्रति लिटर 3 च्या दरवाढीमुळे पेट्रोल आणि डिझेलवरील वार्षिक एकात्मिक तोटा अंदाजे 34500 कोटींनी कमी होईल. जोपर्यंत कच्च्या तेलाच्या किमती सुधारत नाहीत, तोपर्यंत किरकोळ किमतींमध्ये आणखी वाढ किंवा अतिरिक्त सरकारी आर्थिक मदतीची आवश्यकता असेल.

2022  मध्ये किमती वाढल्या होत्या 

ही वाढ केवळ सुरुवात असू शकते. 2022 मध्ये जेव्हा रशियाने युक्रेनवर आक्रमण केले, तेव्हा इंधनाच्या किमती सुमारे एक महिना स्थिर ठेवण्यात आल्या होत्या, तर ब्रेंट क्रूडच्या किमती प्रति बॅरल सुमारे 94 डॉलरवरुन 110 डॉलर पर्यंत वाढल्या होत्या. यानंतर, सुमारे 15 दिवसांसाठी दररोज अंदाजे 0.80 प्रति लिटरने किमती वाढवण्यात आल्या, ज्यामुळे एकूण प्रति लिटर 10 ची वाढ झाली. 
 
सध्याची प्रति लिटर 3 ची दरवाढ ही इंधनाच्या किमतींमध्ये दीर्घकाळ टिकणाऱ्या वाढीची सुरुवात असू शकते. जसे 2022 मध्ये रशिया-युक्रेन युद्धादरम्यान दिसून आले होते. जर कच्च्या तेलाच्या किमती जास्त राहिल्या, तर तेल कंपन्यांच्या मार्जिनला आधार देण्यासाठी हळूहळू आणखी दरवाढ सुरू केली जाऊ शकते.