Merchant Navy Job : दहावीनंतर, बहुतेक विद्यार्थी अभियांत्रिकी, आयटी किंवा सरकारी नोकऱ्या करतात, परंतु मर्चंट नेव्हीसारख्या जागतिक करिअर पर्यायाबद्दल खूप कमी लोकांना योग्य माहिती असते. मर्चंट नेव्ही ही केवळ नोकरी नाही तर एक आंतरराष्ट्रीय करिअर आहे, जी समुद्रमार्गे जगभर काम करण्याची आणि प्रवास करण्याची संधी देते. दहावीनंतर मर्चंट नेव्हीमध्ये करिअर कसे करता येईल?
मर्चंट नेव्ही म्हणजे काय?
मर्चंट नेव्ही हे एक क्षेत्र आहे जे मालवाहू जहाजे, टँकर, कंटेनर जहाजे आणि प्रवासी जहाजे चालवते. ही जहाजे एका देशातून दुसऱ्या देशात वस्तू आणि प्रवाशांची वाहतूक करतात. मर्चंट नेव्हीमध्ये काम करणारे लोक समुद्रात असताना जहाज ऑपरेशन्स, मशिनरी, नेव्हिगेशन आणि सुरक्षिततेसाठी जबाबदार असतात.
दहावीनंतर मर्चंट नेव्हीसाठी कोणते अभ्यासक्रम आवश्यक आहेत?
जर एखादा विद्यार्थी दहावी उत्तीर्ण झाला असेल आणि त्याला मर्चंट नेव्हीमध्ये सामील व्हायचे असेल, तर त्याने गणित आणि विज्ञान या विषयांसह दहावी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. दहावीनंतर, विद्यार्थी सहसा जीपी रेटिंग (जनरल पर्पज रेटिंग) सारखे अभ्यासक्रम घेऊ शकतात, जे डेक आणि इंजिन ऑपरेशन्स दोन्हीमध्ये मूलभूत प्रशिक्षण देते. हा अभ्यासक्रम प्रवेश-स्तरीय जहाजावरील नोकरीचे दरवाजे उघडतो. अधिकारी बनू इच्छिणारे विद्यार्थी १२ वी इयत्तेत भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि गणित (पीसीएम) करू शकतात आणि नंतर डिप्लोमा किंवा पदवी अभ्यासक्रम करू शकतात.
मर्चंट नेव्हीसाठी पात्रता
मर्चंट नेव्हीमध्ये करिअर करण्यासाठी, उमेदवाराने 10 वी किंवा 12 वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे, ज्यामध्ये गणित आणि विज्ञान अनिवार्य आहे. या क्षेत्रात प्रवेशासाठी वयोमर्यादा साधारणपणे 17 ते 25 वर्षांच्या दरम्यान असते. शारीरिक तंदुरुस्ती देखील आवश्यक आहे, कारण जहाजावर काम करणे आव्हानात्मक असू शकते. उमेदवारांना ६/६ दृष्टी असणे आवश्यक आहे आणि रंगांधळेपणा नसणे आवश्यक आहे. याव्यतिरिक्त, मर्चंट नेव्हीमध्ये सामील होण्यापूर्वी, व्यक्ती सागरी परिस्थितीत सुरक्षितपणे काम करू शकेल याची खात्री करण्यासाठी सरकार-मान्यताप्राप्त डॉक्टरांकडून वैद्यकीय फिटनेस चाचणी उत्तीर्ण करणे अनिवार्य आहे.
मर्चंट नेव्हीमध्ये कामाचे तास
मर्चंट नेव्हीची नोकरी ही सामान्य ऑफिस जॉबसारखी नसते. येथे काम जहाजाच्या करारावर आधारित असते, जे 4 ते 9 महिने टिकू शकते. दैनंदिन कामाचे वेळापत्रक शिफ्टद्वारे निश्चित केले जाते. यानंतर एक लांब सुट्टी येते, जी या कारकिर्दीचे एक खास वैशिष्ट्य मानली जाते.
मर्चंट नेव्हीमध्ये पगार किती आहे?
मर्चंट नेव्हीचा पगार हा या कारकिर्दीतील सर्वात मोठा आकर्षण मानला जातो. सुरुवातीला, जेव्हा एखादा विद्यार्थी प्रशिक्षण पूर्ण करतो आणि जहाजावर काम करण्यास सुरुवात करतो, तेव्हा तो दरमहा अंदाजे 25000 ते 60000 कमावू शकतो. वाढत्या अनुभवासह आणि पदांवर चढत असताना, पगार झपाट्याने वाढतो, काही वर्षांत दरमहा 1.5 लाख ते 3 लाखांपर्यंत पोहोचतो. चीफ ऑफिसर, चीफ इंजिनिअर किंवा कॅप्टन सारख्या वरिष्ठ पदांमुळे दरमहा 6 लाख ते 10 लाख किंवा त्याहून अधिक पगार मिळू शकतो. उल्लेखनीय म्हणजे, अनेक प्रकरणांमध्ये, मर्चंट नेव्हीचे उत्पन्न करमुक्त असते, ज्यामुळे हे करिअर आर्थिकदृष्ट्या अधिक आकर्षक बनते.